بخش ۱۴۹ - در معنی قوله علیه السلام الناس نیام فاذا ماتوا انتبهوا
هوش مصنوعی: در این متن، شاعر به بیان حالات انسان‌ها در زندگی و غفلتشان از حقیقت می‌پردازد. او می‌گوید که مردم در خواب غفلت به سر می‌برند و تنها وقتی به هوش می‌آیند که دچار مرگ و عواقب آن شوند. انسان‌ها در پی لذت‌های جسمانی و دنیا هستند و به علم و دانش توجهی ندارند. تمام تلاش‌هایشان صرف ارضای نفس می‌شود و عقل و روحشان تحت تأثیر شیطان قرار گرفته و از مسیر اصلی خود دور شده‌اند. در نهایت، شاعر به وضعیتی اشاره می‌کند که انسان‌ها در آن به شدت مضطرب و خوار شده‌اند، تشبیه‌اش به زنی است که در دستان یک مکتب نادرست گرفتار شده است.
قال خیرالوری علیه سلامانما الناس هجع و نیام
هوش مصنوعی: حضرت خیرالوری (علیه السلام) فرمودند: تنها مردم در خواب و غفلتند.
فاذا جائهم و ان کرهواسکرة الموت بعدها انتبهوا
هوش مصنوعی: زمانی که آنان به حالت بیخوابی و ترس از مرگ میرسند، پس از آن به خود می‌آیند و متوجه واقعیت میشوند.
آدمیزاده در مبادی حالپی نفس و هوا رود همه سال
هوش مصنوعی: انسان در آغاز زندگیاش همیشه در پی خواستهها و تمایلات خود میگردد و این روند ادامه دارد.
غیر تن پروری ندارد خویسوی دانشوری نیارد روی
هوش مصنوعی: تن پروری و پرهیز از کار و کوشش، انسان را از دانایی و علم باز میدارد. اگر کسی فقط به دنبال راحتی جسمی باشد، نمیتواند به علم و دانش دست یابد.
خواب غفلت گرفته چشم دلشنگذشته نظر ز آب و گلش
هوش مصنوعی: چشم دل او تحت تأثیر خواب غفلت قرار گرفته و نتوانسته است به زیباییهای زندگی و دنیای مادی توجه کند.
پی نبرده ز فرط نادانیجز به لذات جسم و جسمانی
هوش مصنوعی: این شخص به دلیل نادانیاش فقط به خوشیهای جسمی و مادی توجه دارد و از مسائل عمیقتر بیخبر است.
لذت او در آن بود محصورهمت او بر آن بود مقصور
هوش مصنوعی: لذت او در این بود که تمام تلاش و کوشش خود را معطوف به آن موضوع کرده بود.
غرض او بود ز جنبش و کسباکتساب مراد نفس فحسب
هوش مصنوعی: هدف او از حرکات و تلاشها تنها برآورده کردن خواستههای نفس خود بود.
حرکاتش همه هوا و هوسنزد بی هوای نفس نفس
هوش مصنوعی: حرکات او همه ناشی از آرزوها و خواستههای نفسانی است، در حالی که او در عمق وجودش، بیخبر از نفس خود، در حال زندگی است.
سکناتش برای نفس تمامخود نگیرد به غیر نفس آرام
هوش مصنوعی: اگر آرامش او برای روح و جانم کافی نباشد، هیچ چیز دیگری نمیتواند جانم را آرام کند.
عقل و روح قوا و ارکان راجمله اقطاع کرده شیطان را
هوش مصنوعی: عقل و روح همه ویژگیها و عناصر را از شیطان جدا کردهاند.
گشته هر یک به شغل دیگر بندکه نیارد گسست ازان پیوند
هوش مصنوعی: هر کسی به شغل و کار خود مشغول شده و به گونهای به همدیگر وابستهاند که نمیتوانند از این ارتباط دست بکشند.
هر چه با او همی کند شیطاننیست از وی مخالفت امکان
هوش مصنوعی: هر کاری که شیطان انجام میدهد، نمیتواند با او مخالفت کند.
در کفش مانده سخت مضطر و خوارهمچو آن زن به دست آن عیار
هوش مصنوعی: فردی در وضعیتی بد و ناامید به سر میبرد، مانند آن زنی که در چنگال یک فرد شرور گرفتار شده است.