شمارهٔ ۲۳۸
هوش مصنوعی: شاعر در این ابیات به یاد معشوق خود بسیار می‌گرید و احساساتی عمیق و دردناک را به تصویر می‌کشد. او می‌گوید که حتی شمع نیز از سوز او می‌گرید و شراب عاشقانه نیز به یاد لب‌های معشوق اشک می‌ریزد. شاعر همچنین به آسمان و ستارگان اشاره می‌کند که شاید بر درد دل او می‌گریند. او می‌گوید که اگرچه دردش بسیار عمیق است، ولی امیدش از دست رفته است و این سبب می‌شود که بی‌موجب اشک بریزد. در نهایت، شاعر به وضعیت خود و دیگری همچون فرهاد و مجنون اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که عواطف و درد عشق، شعله‌ور و عمیق است و به همین خاطر کاملاً ویرانگر است.
دوش بر یاد تو چشمم دم به دم خون می‌گریستسوز من می‌دید شمع و از من افزون می‌گریست
هوش مصنوعی: دیشب هنگام یاد تو، چشمانم هر لحظه اشک میریخت. شعله شمع، سوز من را می‌دید و بیشتر از من گریه میکرد.
گریه تلخ صراحی نیز بی‌چیزی نبودغالبا از شوق آن لب‌های میگون می‌گریست
هوش مصنوعی: صراحی، که خود نوشیدنی دارد، گاهی از شوق زیبایی لب‌های میگون مینالد و اشک می‌ریزد. این نشان می‌دهد حتی خود او هم از محبت و زیبایی بینصیب نیست.
صبحدم یارب کواکب بود ریزان از سپهریا نه بر درد دل من چشم گردون می‌گریست
هوش مصنوعی: در صبح زود، ای پروردگار، آیا ستارهها از آسمان فرو میریختند یا اینکه آسمان برای درد دل من می‌گریست؟
چون فسونگر دید درد من برید از من امیدورنه بی‌موجب چرا هنگام افسون می‌گریست
هوش مصنوعی: زمانی که فسونگری درد من را دید، از من ناامید شد. وگرنه دلیل دیگری نداشت که در هنگام افسونگری اشک بریزد.
آن نه باران بود گرد کوی لیلی هر بهارروزگار سنگدل بر حال مجنون می‌گریست
هوش مصنوعی: هر سال، در فصل بهار، به نظر میرسید که بارانی که بر کوچههای لیلی میبارد، تنها به خاطر حال مجنون است و او را به یاد میآورد. این باران نماد دلسوزی و اندوه روزگار بیرحم بر حال مجنون است.
وان روان تا منزل شیرین نه جوی شیر بودبلکه بر فرهاد مسکین کوه و هامون می‌گریست
هوش مصنوعی: در اینجا به تصویر کشیده شده که در مسیر رسیدن به یک مقصد خوشایند و دلنشین، شیرینی و لذت فقط خاصیت ظاهری ندارد؛ بلکه در درون خود درد و رنجی وجود دارد. به نوعی به فرهاد، که اسطورهای از عشق و فداکاری است و در حال غم و اندوه در مواجهه با دشواریهاست، اشاره شده است.
شد چنان جامی ضعیف از محنت هجران که دوشسیل اشک از خانه می‌بردش برون چون می‌گریست
هوش مصنوعی: به خاطر درد جدایی، حال آن جام به قدری ضعیف و آسیبپذیر شده که شب گذشته، سیل اشک از خانهاش خارج می‌شود و وقتی که اشکها می‌ریزد، به شدت گریه می‌کند.