بخش ۱۷
هوش مصنوعی: در این متن، دو حیوان (میش و بز) دربارهی عیبجویی و انصاف صحبت میکنند. بز به میش میگوید که او را در وضعیتی نامناسب دیده و به همین دلیل میخندد. میش پاسخ میدهد که او سالها بدن بز را بدون لباس دیده و هرگز او را به خاطر آن مسخره نکرده است. در نهایت، این متن به عیبجویی انسانها اشاره دارد و نشان میدهد که عیبهای بزرگتر و آشکارتر افراد معمولاً نادیده گرفته میشوند، در حالی که در مورد دیگران کوچکترین عیبها به شدت مورد نقد و طعنه قرار میگیرد.
میشی از جویی بجست، دنبه وی بالا افتاد. بز بخندید که عورت تو را دیدم! میش روی باز پس کرد که ای بی انصاف من سالها عورت تو را برهنه دیدم و هرگز نخندیدم و طعن تو نپسندیدم تو پس از عمری که یک بار مرا چنین دیده ای چه سرزنش من پیچیده ای؟
هوش مصنوعی: یک میش از جویی عبور میکند و دنبهاش بالاتر میافتد. بز میخندد و میگوید که من عورت تو را دیدم! میش با کمتوجهی پاسخ میدهد که ای بیانصاف! من سالها عورت تو را برهنه دیدم و هرگز به تو نخندیدم و شهرتم را نپسندیدم. حالا که بعد از سالها یکبار تو من را چنین دیدهای، چرا اینگونه به من خرده میگیری؟
چون لئیمی با هزاران عیب و عارروز و شب با خلق عالم آشکار
هوش مصنوعی: مثل کسی که هزاران عیب و نقص دارد، همیشه در کنار مردم و در جامعه حضور دارد و خود را به نمایش میگذارد.
بیند اندک عیبی از صاحب کرمبرنیارد جز به طعن و لعن دم
هوش مصنوعی: اگر شخصی با کمالات و فضل، حتی کوچکترین عیب یا نقصی داشته باشد، دیگران نمیتوانند به جز بدگویی و انتقاد از او، واکنشی نشان دهند.
آن به عیب این شود یکسر زباناین به ذکر او نیالاید دهان
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که وقتی از صفات و عیوب یک نفر صحبت میشود، به نوعی زبان به انتقاد و عیبجویی کشیده میشود و در عوض، اگر بخواهیم از خوبیها و نکات مثبت او بگوییم، دهانمان به ذکر و تحسین او باز میشود. به بیان دیگر، زبان در مورد عیوب، به انتقاد میپردازد، اما در ذکر خوبیها و فضایل، غنای بیشتری دارد.