شمارهٔ ۶۰ - عدل و داد
هوش مصنوعی: این شعر دربارهی اهمیت عدل و داد در حکمرانی و آبادانی سرزمینهاست. شاعر به زیباییهای خراسان اشاره میکند که با وجود عدل و انصاف، از ظلم و ستم تهی شده و آباد است. او میگوید که اگر ملک بر پایهی عدل بنا نشود، مانند خانهای است که بنیادش سست است و نمیتواند پایدار بماند.
شاعر از ویژگیهای یک پادشاه عادل میگوید و میافزاید که قدرت و شکوه واقعی در دست کسی است که بر اساس انصاف حکومت کند. او با اشاره به پادشاهی موفق به نام «مظفر دین شاه» بیان میکند که با عدل او ظلم از بین رفته است و برای مردم برکات زیادی به ارمغان آورده است.
همچنین، شاعر با اشاره به شکوفایی بهار و شادی مردم، تأکید میکند که فضایل پادشاهی که عادل است، باعث رستگاری و خوشبختی در مملکت میشود. در نهایت، او به صبر و دیانت پدرش نیز اشاره میکند که در خدمت به مردم و عشق به عدالت، همواره مثالزدنی بوده است.
باد خراسان همیشه خرم و آباددشت و دیارش ز ظلم و جور تهی باد
هوش مصنوعی: باد خراسان همیشه برای دشت و دیارش خوش و آباد است و این سرزمین از ظلم و بیعدالتی دور است.
دشت و دیار ار ز ظلم و جور تهی گشتملک بماند همیشه خرم و آباد
هوش مصنوعی: اگر سرزمین و منطقهای از ظلم و ستم خالی شود، کشور همیشه آباد و با صفا باقی خواهد ماند.
ملک یکی خانهایست بنیادش عدلخانه نپاید اگر نباشد بنیاد
هوش مصنوعی: یک ملک مانند یک خانه است که بر پایهٔ عدالت ساخته شده است. اگر این پایهٔ عدالت وجود نداشته باشد، آن خانه هرگز پابرجا نخواهد ماند.
داد و دهش گر بنا نهند به کشوربه که حصاری کنند ز آهن و پولاد
هوش مصنوعی: اگر در کشور رفتارهای نیکو و بخششها بنیانگذار شود، بهتر از آن است که فقط دیواری از آهن و فولاد بسازند.
خصم ببستند و شهر و ملک گشودندشاهان از فر و نیروی دهش و داد
هوش مصنوعی: دشمنان را شکست دادند و سرزمین و کشور را آزاد کردند، پادشاهان با ویژگیهای نیکو و قدرت بخشش و انصاف این کار را انجام دادند.
و آنکو باد جفا و جور بهسر داشتسرش به خاک اندرست و ملکش بر باد
هوش مصنوعی: کسی که در زندگیاش با سختیها و ظلم روبرو بوده، اکنون در حالتی از عذاب و ذلت قرار دارد و همه چیزهایی که داشت، از دست رفته است.
شکر خداوند را که داد و دهش راطرفه بنائی نهاد پادشه راد
هوش مصنوعی: خدای را سپاس که او را به طور خاصی قرار داده و نعمتها و بخششهایش را به شکل شگفتانگیزی به نمایش گذاشته است.
خسرو گیتیستان مظفر دین شاهآنکه ز عدلش بنای ظلم برافتاد
هوش مصنوعی: خسرو بزرگ و پیروزیبخش که در اداره امور کشور به عدالت عمل کرد و باعث شد ظلم و ستم از میان برود.
داده خدایش خدایگانی و شاهیباز نگیرد خدای آنچه به کس داد
هوش مصنوعی: خدا به انسانها مقام و نعمتهایی داده است و هیچکس نمیتواند آنچه را که خدا به دیگران عطا کرده، از آنها باز پس بگیرد.
ملک عروسی است عدل و دادش کابیندر ده کابین و شو مر او را داماد
هوش مصنوعی: ملک شبیه عروسی است و عدالت و انصاف او مانند مهر و نفقهای است که در ده قرار دارد. به او توجه کن که مثل یک داماد است.
طایر دولت که هرکسش نتوان بستبال و پر خوبش جز به سوی تو نگشاد
هوش مصنوعی: پرنده خوشبختی که هیچکس نمیتواند به او بال و پر بدهد، فقط به سوی تو پرواز میکند.
مسند شرع و سریر حکم تو داریخصم تو دارد غریو و ناله و فریاد
هوش مصنوعی: تو مقام استنباط احکام شرعی و سلطنت را داری، اما دشمن تو ناله و فریادش بلند است و در حال اعتراض است.
اینک بنگر بهار را که شدش طبعشیفته بر مدح تو چو کاه به بیجاد
هوش مصنوعی: بهار را ببین که چگونه به خاطر تو شعف و شوق دارد، همانطور که کاه به وجود جهش و حرکت میافتد.
داند کش طبع را چه پایه و مایه استآنکه بداند شناخت شاهین از خاد
هوش مصنوعی: کسی که ماهیت و ویژگیهای یک چیز را میشناسد، میداند که طبع طبیعی آن چگونه است. او میتواند به خوبی تفاوتها را درک کند و از نشانهها و خصوصیات تمایز قائل شود.
بود درین آستان پدرش صبوریچندی مدحتسرای و داد سخن داد
هوش مصنوعی: در این مکان، پدرش به مدت معینی با صبر و حوصله، به مدح و ستایش پرداخته و سخنانی بیان کرده است.