شمارهٔ ۱۲
هوش مصنوعی: این شعر به انتقاد از وضعیت اجتماعی و فرهنگی زمانه خود می‌پردازد. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که در صورتی که اجتماعی فاقد افراد آگاه و فهیم باشد، جاهلیت و نادانی رواج می‌یابد و ارزش‌های انسان‌های نجیب از بین می‌رود. او از نبود عقل و خرد در مقام‌های تصمیم‌گیری شکایت دارد و به این نکته اشاره می‌کند که در دنیای امروز، جایگاه افراد با فضیلت کمتر و کمتر می‌شود. شاعر همچنین به مصائب و خطراتی که انسان‌های باهوش و آگاه با آن مواجه هستند، اشاره می‌کند و می‌گوید که در چنین جهانی، هیچ چیزی ثابت و پایدار نیست و همه چیز در حال تغییر است. نهایتاً، او به این نتیجه می‌رسد که در این شرایط، نمی‌توان انتظار تغییر واقعی و معناداری داشت.
رقم قتل ما به دست حبیبچون مخالف نداشت شد تصویب
هوش مصنوعی: اگر کسی به دست محبوب ما جان خود را از دست بدهد، چون مخالفی وجود ندارد، این کار تأیید شده است.
خامشی به ز مجلسی که در آننیست یک تن سخن‌شناس و لبیب
هوش مصنوعی: سکوت در مجلسی که در آن هیچ کسی درک کننده و آشنای سخن نیست، بهتر است.
خویشتن را میان خیل خرانخر نسازد به حکم عقل، ادیب
هوش مصنوعی: انسان نباید خود را در جمع نادانان یا افراد بیفکر قرار دهد، زیرا این کار عقل را زیر سوال میبرد.
گورخر را چه حاجت بیطاربدوی را چه انتظار طبیب
هوش مصنوعی: گورخر نیازی به دامپزشک ندارد و اسب تندرو هم نباید انتظار درمان از پزشک داشته باشد.
دهر چون نانجیب‌پرور شدگو بمیرند مردمان نجیب
هوش مصنوعی: زمانه که به پرورش افراد نردان و بیاخلاق بپردازد، دیگر برای افراد با نجابت و شرافت جایی باقی نمیماند.
بلبل از بیم جان شود پنهانچون به بستان کشد غراب نعیب
هوش مصنوعی: بلبل از ترس جانش پنهان می‌شود وقتی که در باغ، کلاغی صدای ناله سر دهد.
از در احتیاج مردم بودآنچه دادند عاقلان ترتیب
هوش مصنوعی: عاقلان به نیاز مردم توجه کردند و بر اساس آن، به آنها کمک کردند و نظم و ترتیب خاصی را در این کار رعایت کردند.
هیچ اصلی به دهر ثابت نیستخواه اصلی بعید و خواه قریب
هوش مصنوعی: هیچ چیزی در دنیا به طور دائمی پابرجا نیست، چه آن چیز نزدیک باشد و چه دور.
جای دیگر عجیب ننمایدآنچه اینجا به چشم تو ست عجیب
هوش مصنوعی: در مکانهای دیگر، آنچه به نظر تو اینجا غیرعادی میآید، عجیب نخواهد بود.
خوار گردد به نزد یار، بهارچون بریار شد عزیز، رقیب
هوش مصنوعی: وقتی محبوب در نظر باشد، بهار نیز مانند رقیب عزیز و محترم خواهد شد. در مقابل محبوب، دیگران به فراموشی سپرده میشوند.
چه توان کرد چون نشد معتادبینی خنفسا به نکهت طیب
هوش مصنوعی: چه کار میتوان کرد وقتی که نمیتوانی بویی خوش و خوشایند را در خنفسا احساس کنی؟