شمارهٔ ۷۷ - از ما چه میخواهند؟
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به پرسشهایی از اجانب و حاکمان زمان خود میپردازد و از بیعدالتیها و ظلمهایی که بر مردم میرود، انتقاد میکند. او از فقر و ذلت جامعه صحبت میکند و میپرسد اجانب و ملوک چه هدفی از این وضعیت دارند. شاعر به ناپایداری عزت و آبروی مردم اشاره کرده و میگوید که اگر کسانی در کشورهای دیگر خطایی کردهاند، چرا باید مردم بیگناه کشور خودشان مجازات شوند. او همچنین به نگرانی از خرید و فروش کشور به قیمت نازلی اشاره میکند و در نهایت تأکید میکند که جای تأسف دارد که مردم به خاطر از دست دادن عزت و ارزشهای خود به مرگ نزدیک میشوند.
به حیرتم که اجانب ز ما چه میخواهند؟ملوک عصر ز مشتی گدا چه میخواهند؟
هوش مصنوعی: تعجب میکنم که بیگانگان از ما چه انتظاری دارند؟ حکام و پادشاهان عصر از یک مشت فقیر و گدا چه چیزی میخواهند؟
ز فقر مردیم، از نان ما چه میشکنندبه جان رسیدیم، از جان ما چه میخواهند؟
هوش مصنوعی: ما از فقر و تنگدستی جان به لب رسیدهایم؛ اما دیگران در پی گرفتن چه چیزی از ما هستند وقتی که حتی نانی برای خوردن نداریم؟
نوا نوای کسی بود و رقص رقص کسیدرین میان ز من بینوا چه میخواهند؟
هوش مصنوعی: صدا و نوا برای کسی دیگر است و رقص نیز متعلق به فرد دیگری است. در این میان، من که بیچاره هستم، نمیدانم چه کسی از من چه میخواهد.
خطا نمود شه و اجنبی سزایش دادز ملتی که نکرده خطا چه میخواهند؟
هوش مصنوعی: شاه خطا کرد و یک فرد بیگانه او را مجازات کرد، اما از ملتی که هیچ خطایی نکردهاند، چه توقعی دارند؟
اگر به مسکو و باکو کسی گناهی کردز بصره و نجف و کربلا چه میخواهند؟
هوش مصنوعی: اگر کسی در مسکو یا باکو مرتکب گناه شود، کسی از بصره، نجف و کربلا چه انتظاری دارد؟
ز هند و بصره گرفتند تا به مصر و حجازخدا قبول کند! از خدا چه میخواهند؟
هوش مصنوعی: از هندوستان و بصره تا مصر و حجاز، چه چیزی را از خدا میطلبند؟!
به بیع قطع خریدند مملکت را مفتدر این معامله غیر از رضا چه میخواهند؟
هوش مصنوعی: در این معامله، مملکت را به قیمت بسیار نازلی خریدند و تنها چیزی که در این زمینه اهمیت دارد، رضایت است.
از آب حمام اینان گرفتهاند رفیقز آبروی چنین آشنا چه میخواهند؟
هوش مصنوعی: این افراد از آب حمام دیگران استفاده کردهاند، پس از اعتبار و آبروی چنین آشنایی چه توقعی دارند؟
روا بود که بمیرند مردم از زن و مردز عزتی که ندارد بقا چه میخواهند؟
هوش مصنوعی: آیا انسانها باید به خاطر عزتی که پایدار نیست، زندگی خود را از دست بدهند؟