شمارهٔ ۱۶۳ - قطعهٔ کابوسیه
هوش مصنوعی: این متن به اهمیت عدالت در اداره مملکت و ویژگی‌های پادشاهان موفق اشاره دارد. نویسنده بیان می‌کند که پادشاهان باید دارای سه صفت باشند: ۱) پاکدلی و دادگری ۲) دین‌پژوهی و ترس از خدا ۳) خردمندی و تدبیر در کارها. کسانی که از این صفات محروم‌اند، به طبع دیوانه و خطرناک‌اند و نه از خدا می‌ترسند و نه از از دست دادن مقام خود نگران‌اند. چنین افرادی زندگی خود را با بدعهدی، طمع و زشتی سپری می‌کنند و پس از مرگشان، از همه نفرین می‌شوند. در نهایت، اگر کشوری با بدشانسی و طالع شوم روبرو شود، دچار نابودی و مشکلات خواهد شد.
عدل کن عدل که گفتند حکیمان جهانمملکت بی‌مدد عدل نماند بر جای
هوش مصنوعی: عدالت را برقرار کن، زیرا حکیمان دنیا گفتهاند که هیچ کشوری بدون حمایت و وجود عدالت نمیتواند پایدار بماند.
پادشاهان جهان را سه فضیلت یار استیا یکی زین سه بودشان به عمل راهنمای
هوش مصنوعی: پادشاهان دنیا سه ویژگی ارزنده دارند که یا هر سه را دارند یا یکی از آنها میتواند به عنوان راهنما برای عمل آنان باشد.
اول آن پادشهی پاکدلی دادگریدین‌پژوهی که به‌هرکار بترسد ز خدای
هوش مصنوعی: در ابتدا پادشاهی با ویژگی‌های برجسته و نیکو وجود دارد که به عدالت و دینداری معروف است و از هر کاری که ممکن است او را از خدا دور کند، هراس دارد.
یاکریمی که بیندیشد از آوازهٔ زشتبر اسان شرف و فضل شود ملک‌آرای
هوش مصنوعی: اگر کسی بخواهد از زبان بد و ناپسند خود دوری کند و به خوبیها و فضیلتها فکر کند، در این صورت میتواند به مقام و ارزشی والا دست یابد و خود را زینتبخش نام و شخصیت کند.
یا خردمندی صاحب‌نظری کاندر وقتبنگرد عاقبت کار به تدبیر و به رای
هوش مصنوعی: شاید یک انسان خردمند و فرزانه باشد که در زمان مناسب به نتیجه کارها و عواقب آنها دقت می‌کند و با تدبیر و فکر، تصمیم میگیرد.
وآن‌تبه کارکه‌شد زین سه فضیلت محرومنره دیویست هوسناک و ددی مردم‌خای
هوش مصنوعی: کسی که از این سه ویژگی بزرگ بیبهره باشد، همچون دیوی است که فقط به هوسهای خود میپردازد و به مردم آسیب میزند.
نز خدا خوفی و نه بیم زوال شرفینه چراغ خردی بر سر ره کرده بپای
هوش مصنوعی: نه از خدا ترسی دارم و نه نگران از بین رفتن شرافتی هستم؛ نه نوری از عقل در مسیرم هست که مرا راهنمایی کند.
مختصرعقل غریزیش هم ازنشأهٔ عجبرفته وجهل مرکب شده ازسرتا پای
هوش مصنوعی: عقل طبیعی او به دلیل غرور و خودبزرگبینی، به طور کامل تحت تأثیر قرار گرفته و از همه جهات ناآگاه شده است.
بیوفا، خام‌طمع، مال‌ربا، تنگ‌نظرترشرو، زشت‌ادا، تلخ‌سخن، هرزه‌درای
هوش مصنوعی: شخصی که وفادار نیست، طمعکار و مالپرست است، دیدگاه محدود و تنگ نظری دارد، اخلاقش تلخ و رفتارهایش زشت است و همیشه سخنانش ناخوشایند و بیمزه است.
در حیاتش همه نفربن رسد ازپیر و جوانوز پس مرگش لعنت بود از شاه و گدای
هوش مصنوعی: در زندگیاش همه افراد، چه پیر و چه جوان، به او احترام میگذارند و برایش ارزش قائل هستند. اما بعد از مرگش، همگان او را به باد نکوهش و لعنت میگیرند، از پادشاهان گرفته تا فقیران.
نه کسش گوید در چنبر ازین باد مبندنه کسش کوبد در هاون از این آب مسای
هوش مصنوعی: نه هیچکس او را در دام این باد محبوس می‌کند و نه کسی او را در هاون با این آب میکوبد.
همچو سنگی‌است گران گشته‌فرود از برکوهمی‌دود نعره‌زنان تا که بیفتد از پای
هوش مصنوعی: به مانند سنگی سنگین است که از بالای کوه به پایین می滚د و با صدای بلند فریاد میزند، تا اینکه از پا بیفتد.
هرچه پیش آیدش آزرده و نابودکندنه توان داشتش از ره، نه توان گفت بپای
هوش مصنوعی: هر چیزی که بر او بگذرد، او را آشفته و از پا درمیآورد. نه قدرتی در ادامه راه دارد و نه میتواند بگوید که به پا بماند.
کشوری را که به نکبت فتد از طالع شومزین یکی غول برو افتد و بفشارد نای
هوش مصنوعی: کشوری که به بدبختی دچار شود به خاطر سرنوشت شومش، به زودی همه چیزش زیر فشار مشکلات و سختیها قرار میگیرد.
همچو آن‌خفته که کابوس بر او چیره شودماندش بسته زبان از شغب و وایا وای
هوش مصنوعی: شبیه کسی که در خواب عمیق است و کابوس بر او مسلط شده، او نیز به خاطر هیاهو و اضطراب نمیتواند زبانش را باز کند و فریاد بزند.