شمارهٔ ۸ - این ابیات مثنوی حسب‌الحال گفته در عذر ارسال شعر به بزرگی که شعر می‌گفته
هوش مصنوعی: این شعر درباره فردی است که به آب شیرین و خوش زندگی امید دارد. او از زندگی سخت و آب شور رنج می‌برد و به دنبال آب خوش و لذت‌بخش می‌گردد. این فرد به مقامات بالا می‌رود تا از آب زلال و شیرین بهره‌مند شود و در نهایت به شاه می‌رسد. شاعر به جود و سخاوت خداوند اشاره می‌کند و بر این باور است که در سفر زندگی، دست‌یابی به خوشی‌ها و نعمت‌ها ممکن است، حتی اگر فرد در ابتدا در دنیای سختی زندگی کرده باشد. در نهایت شاعر عشق و عشق‌ورزی را ستایش می‌کند و از معشوق (که ممکن است خداوند باشد) در دل یاد می‌کند و دعا می‌کند که همواره در مدح و ثنای او موفق باشد.
من آن اعرابیم اندر دل برکه آنجا مرغ جان را سوختی پر
هوش مصنوعی: من از اعراب هستم و در عمق وجودم، جایی وجود دارد که در آنجا روح و جانم را به آتش سوزاندهای.
تمام عمر آب شور می‌خوردگمانی هم به آب خوش نمی‌برد
هوش مصنوعی: تمام عمر در تلخی و ناامیدی به سر می‌برد و هیچگاه امیدی به طعم شیرین زندگی ندارد.
قضا را روزی اندر نوبهارانگوی را مانده در ته آب باران
هوش مصنوعی: به یک روز زیبای بهاری، سرنوشتی را در نظر بگیر که مانند گویای بر روی آب باران باقی مانده است. این تصویر نشاندهنده زیبایی و ناپایداری زندگی است.
چو اعرابی چشید آن آب بر جستعزیمت را به این نیت کمر بست
هوش مصنوعی: یک بدوی وقتی آب را نوشید، به فکر سفر و حرکت به سوی مقصدی جدید افتاد و برای این کار خود را آماده کرد.
کز آن جلاب پرسازد سبوئیشود صحرا نورد و دشت پوئی
هوش مصنوعی: اگر آب و دانشی در دست داشته باشی، میتوانی سفر کنی و به سرزمینهای وسیع و بیپایان بروی.
دواند تا به درگاه خلیفهبه جا آرد عزیمت را وظیفه
هوش مصنوعی: به سرعت میدود تا به درگاه خلیفه برسد و این وظیفه خود را به خوبی انجام دهد.
ازین غافل که آنجا بحر مواجکه آب سلسبیلش می‌دهد باج
هوش مصنوعی: تنها به خاطر اینکه در آنجا دریای پرموجی وجود دارد که آب زلالش بهای خاصی میطلبد، نباید غافل بود.
لب و کام ملک را می‌تواندازین شیرین‌تر آبی هم چشاند
هوش مصنوعی: لب و کام فرمانروایی را میتوان با آبی شیرین‌تر از این سیراب کرد.
سخن کوته چو آورد آن سبک گامبه منزل می‌برد از شاه آرام
هوش مصنوعی: کلام کوتاه و مختصر، مانند کسی است که با گامهای سبک و آرام، به مقصد خود می‌رسد.
به شیرین حرفهای پر بشارتکه می‌بردند تسکین را به غارت
هوش مصنوعی: حرفهای شیرین و شادیبخش که موجب آرامش میشوند، به راحتی مورد سواستفاده قرار میگیرند.
به عالی مژده‌های به هجت افزاکه می‌کندند کوه طاقت از جا
هوش مصنوعی: به تو مژده‌های بزرگ و دلپذیری میدهند که توانایی کوهها را به چالش میکشد و از جای خود حرکت می‌دهد.
نگهبانان شاهش پیش خواندندبه خلوت خانه خاصش نشاندند
هوش مصنوعی: نگهبانان شاه او را به آرامی به داخل منزل مخصوصش بردند.
ملک چون جرعه‌ای زان آب نوشیدبر آن صورت از احسان پرده پوشید
هوش مصنوعی: زمانی که فرشته (ملک) از آن آب نوشید، بر چهرهاش به خاطر لطف و بخشش (آن آب) حجاب و پردهای قرار گرفت.
به وی از جام همت جرعه‌ای دادکه خاص و عالم را در خاطر افتاد
هوش مصنوعی: به او از جام اراده کمی نوشاند که باعث شد یاد خاص و عالمان در ذهنش بیفتد.
که بود آبی از آب زندگانیبرابر با حیات جاودانی
هوش مصنوعی: آیا کسی را میشناسی که آبی همچون زندگی جاودان داشته باشد؟
بلی زانجا که موج بحر جود استزیان بینوایان جمله سود است
هوش مصنوعی: البته، هر جا که نعمت و بخشش فراوان باشد، تمام کسانی که در وضعیت困ب و نیاز هستند، از آن استفاده میکنند و بهره‌مند میشوند.
بسانادان که از همراهی بختبه صدر بزم دانایان کشد رخت
هوش مصنوعی: مانند کسی که از کمک بخت، به بالای مجلس دانایان می‌رسد و لباس خود را برمیدارد.
بسا ناقص خزف کز لعب گردونبه صد گوهر دهندش قیمت افزون
هوش مصنوعی: بسیاری از چیزهای ناقص و بیارزش، ممکن است به خاطر ظواهر دنیوی و جاذبههای ظاهری، ارزش بیشتری از آنچه که دارند به دست آورند.
بسا جنس زبون کز حسن طالعشود بالای جنس خوب واقع
هوش مصنوعی: بسیاری از چیزهای کمارزش به خاطر شانس خوب، میتوانند از چیزهای باارزش بالاتر قرار بگیرند.
الا ای پادشاه کشور دلکه دایم می‌زند عشقت در دل
هوش مصنوعی: ای پادشاه دلدادگی، همواره عشق تو در قلبم طنینانداز است.
دلی دارم ز عشقت آن چنان گرمکه سنگ از گرمی آن می‌شود نرم
هوش مصنوعی: دل من به عشق تو چنان داغ و آتشین است که حتی سنگها از گرمای آن نرم میشوند.
ضمیری از ثنایت آن چنان پرکه در درج محقر یک جهان در
هوش مصنوعی: ضمیر من از عشق تو آن قدر پر است که در دنیای کوچک من مانند یک جهان بزرگ و پر نقش و نگار است.
دهد گر عمر مستعجل امانمشود از جنبش کلک زبانم
هوش مصنوعی: اگر عمر کوتاه و زودگذر به من اجازه بدهد، زبانم به حرکت و گفتمان ادامه خواهد داد.
پر از مدح تو دیوان‌ها امانمشود از جنبش کلک زبانم
هوش مصنوعی: دیوانهای شعری که در وصف تو نوشته شده پر از ستایش است و من به خاطر حرکت قلم و بیانم در این موضوع احساس راحتی و آرامش میکنم.
کنون از حق اعانت وز تو امدادزمن مدح و ثنا وز بخت اسعاد
هوش مصنوعی: هماکنون از حق و یاری تو به من کمک می‌رسد، به خاطر ستایش و تعریف و نیز از جانب سرنوشت خوشی.