رباعی شمارهٔ ۱۱۵
هوش مصنوعی: این بیت از شاعر به توصیف جامی میپردازد که با عقل و اندیشه درست ساخته شده و به زیبایی با بوسههای مهر مزین شده است. همچنین اشاره به هنرمندی دارد که این جام لطیف را ساخته و دوباره آن را بر زمین می‌زند، شاید به معنای ناپایداری و زودگذری دنیا باشد.
جامی است که عقل آفرین می‌زندشصد بوسه ز مهر بر جبین می‌زندش
برداشت شخصی (لطفاً اگر گمان می‌کنید برداشت بنده اشتباه است، این توضیح را ویرایش کنید): (معمولا در اشعار خیام، جام و کوزه نمادی از انسان در نظر گرفته می‌شود، چون انسان را در خاک دفن می‌کنند و انسان جذب خاک می‌شود و از خاک کوزه درست می‌کنند پس کوزه نیز روزی انسان بوده‌است) انسانی‌ست که عقل انسان او را تحسین می‌کند و (انقدر زیباست) که صد بوسه از مهر بر جبین وی می‌زند.
این کوزه‌گر دهر چنین جام لطیفمی‌سازد و باز بر زمین می‌زندش
برداشت شخصی: (چون کوزه نماد انسان است، کوزه‌گر نماد سازندهٔ انسان است: خدا)، خداوند چنین جام لطیف و زیبایی را می‌سازد و پس از ساختن آن، او را بر زمین زده و نابود می‌سازد (می‌کٌشد)، (درحقیقت به نظر من، خیام در اینجا این کار خداوند که خلق می‌کند و بعد می‌میراند را نقد می‌کند و آن را بیهوده می‌داند)