غزل شمارهٔ ۱۹۶
هوش مصنوعی: این شعر به بیان موضوعات عشق، سرشت انسان و فلسفه زندگی می‌پردازد. شاعر با طعنه و نگاهی عمیق به دردها و خوشی‌های زندگی، به داستان عاشقانی می‌پردازد که در مسیر عشق و دیانت قرار دارند. او تاکید می‌کند که کسی که در میخانه عشق در صدر نشسته، باید شایسته‌ی امامت باشد و عشق را برتر از هر چیز دیگر می‌داند. شاعر همچنین به وفاداری به عشق و عدم‌وابستگی به دنیا و امور زودگذر اشاره می‌کند و می‌گوید که در زندگی تنها عشق را برگزیده و از دیگر کارها صرف‌نظر کرده است. او بر این باور است که در هر حال، عدالت و بخشندگی الهی تا قیامت برقرار خواهد بود.
هر که افتادهٔ آن جنبش قامت باشدبرنخیزد اگر آشوب قیامت باشد
هوش مصنوعی: هر کسی که تحت تأثیر زیبایی و جذابیت یک شخص قرار گرفته باشد، اگر حتی در شرایط سخت و بحرانی هم قرار بگیرد، نمیتواند از آن احساس و تحت تأثیر بودن خارج شود.
یار اگر قاتل صاحب نظران خواهد بودحیف از آن کشته که چشمش به غرامت باشد
هوش مصنوعی: اگر یار بخواهد که نظر صاحبان فکر را بکشند، پس ارزش آن کشتهای که منتظر جبران باشد، پایین است.
کار هر کس که بر آن ترک کمان‌دار افتادباید از جان هدف تیر ملامت باشد
هوش مصنوعی: هر کس که در کارش به خطایی برخورد، باید آماده باشد تا با تمام وجود از انتقادات و سرزنشها برخورد کند.
تا ز خون چهره منقش نکنی لاف مزنعاشق آن است که دارای علامت باشد
هوش مصنوعی: تا زمانی که چهرهام را با خون نقشدار نکنی، پس نگو که عاشق هستی، زیرا عاشق واقعی کسی است که نشانهای از عشق در وجودش باشد.
ما که بستیم به دل نقش قد موزونشگو مؤذن ز پی بستن قامت باشد
هوش مصنوعی: ما دل خود را به زیبایی قامت موزون او مشغول کردهایم، انگار که صدای مؤذن به ما می‌گوید که باید به خاطر این قامت زیبا توجه کنیم.
در همه عمر به جز عشق نکردم کاریآه اگر حاصل این کار ندامت باشد
هوش مصنوعی: در طول زندگیام هیچ کاری جز عشق ورزیدن نکردم و اگر در پایان نتیجهاش پشیمانی باشد، افسوس میخورم.
عهد کردم که به سر چشمهٔ کوثر نرومگر به پای خم می جای اقامت باشد
هوش مصنوعی: من تصمیم گرفتم که به منبع فیض و نعمت نروم اگر در کنار یک بادهٔ خوش طعم و دلانگیز، مکانی برای ماندن وجود داشته باشد.
کی توان باده ننوشید در ایام بهارگر قدح ریخت سر شیشه سلامت باشد
هوش مصنوعی: در روزهای بهاری، چه کسی میتواند از نوشیدن شراب دل بکَند، وقتی که ظرفی از آن در دستانش بوده و سلامت و خوشی را در آن میبیند.
نشود صدرنشین در می‌خانهٔ عشقآن که شایستهٔ محراب امامت باشد
هوش مصنوعی: کسی که شایسته‌ی مقام و رهبری دینی است، نمیتواند در میخانهی عشق برتری داشته باشد و در راس قرار گیرد.
هر چه گشتیم فروغی به جز از سایه حقکس ندیدیم که خورشید کرامت باشد
هوش مصنوعی: هر چه تلاش کردیم، جز سایه حق، روشنی دیگری ندیدیم که همانند خورشید کرامت باشد.
دادگر داور بخشنده ملک ناصردینکه فلک پیرو او تا به قیامت باشد
هوش مصنوعی: خدای بخشنده و دادگر، پادشاه ناصرالدین را میستاید که سرنوشت جهان تا پایان روزگار تحت فرمان او خواهد بود.