غزل شمارهٔ ۱۹۷
هوش مصنوعی: این شعر بیان‌گر احساسات عمیق و دردناک عاشق است. شاعر از ناتوانی و اضطراب خود در عشق می‌گوید و بر دشواری‌های ارتباط با معشوق تأکید می‌کند. او از خون‌ریزی و ضربات عشق سخن می‌گوید و در عین حال، زیبایی‌های معشوق را توصیف می‌کند. شاعر اشاره دارد که حتی در بهشت نیز بدون حضور معشوقش، نمی‌تواند لذت ببرد. او همچنین به این نکته می‌پردازد که عشق واقعی باید با چالش‌ها و عذاب‌ها همراه باشد. به طور کلی، شعر داستانی از عشق و رنج ناشی از آن را روایت می‌کند.
هر که در عشق چو من عاجز مضطر باشدجای رحم است بر او گر همه کافر باشد
هوش مصنوعی: هر کسی که در عشق مانند من ناتوان و درمانده باشد، سزاوار رحمت است، حتی اگر تمام افراد اطرافش کافر باشند.
قاتلی خون مرا ریخت که مقتولش راباز بر سر هوس ضربت دیگر باشد
هوش مصنوعی: کسی که خون من را ریخت، حالا دوباره به یاد آرزوهایش به سراغ من میآید و میخواهد ضربه دیگری به من بزند.
گر صبا دم زند از مشک ختن عین خطاستبا دماغی که از آن طره معطر باشد
هوش مصنوعی: اگر نسیم از عطر مشک ختن بوزد، اشتباه است، چون کسی که بوی خوش موهای معطر را استشمام کرده باشد، حس دیگری دارد.
من ندانم که لب از وصف لبش بربندمسخن قند همان به که مکرر باشد
هوش مصنوعی: من نمیدانم که چگونه میتوانم از زیبایی لبان او بگویم، چون صحبت از شیرینی کلمات همیشه بهتر است که تکرار شود.
مشت خاکم ز لحد رقص کنان برخیزدوعده وصلش اگر در صف محشر باشد
هوش مصنوعی: اگر وعده دیدار معشوق در روز قیامت داده شود، حتی خاک من هم از خاک قبر به وجد آمده و به رقص درخواهد آمد.
پر کند سیل سرشکم ز میان بنیادشگر میان من و او سد سکندر باشد
هوش مصنوعی: اشکهای من مانند سیلی است که از دل ویرانم جاری میشود، حتی اگر میان من و او مانعی بزرگ همچون سد سکندر باشد.
خم آن طرهٔ مشکین و دل مسکینممثل شهپر شاهین و کبوتر باشد
هوش مصنوعی: خم آن موهای سیاه و زیبا و دل بیچارهی من، مانند بالهای شاهین و کبوتر است.
واقف از حال پراکنده‌دلان دانی کیستدل جمعی که در آن جعد معنبر باشد
هوش مصنوعی: میدانی چه کسی از حال افرادی که دلهای پریشان دارند باخبر است؟ کسی که دلی جمع و متمرکز دارد، در حالی که در آن دل زیبا و دلربا وجود دارد.
گر تو در مجلس فردوس نباشی ساقیمی ننوشم اگر از چشمهٔ کوثر باشد
هوش مصنوعی: اگر تو در بهشت هم نباشی، من از دست ساقی می نخواهم نوشید، هرچند که آن می از چشمه کوثر باشد.
در ره عشق اگر بخت فروغی این استیار باید که جفاکار و ستمگر باشد
هوش مصنوعی: در راه عشق، اگر سرنوشت چنین رقم خورده است، باید همدم انسان کسی باشد که ظالم و ستمگر است.