غزل شمارهٔ ۲۱۱
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر عواطف عمیق و دل‌تنگی شاعر است. شاعر از عدم آرامش خود به دلیل زلف و زیبایی محبوبش صحبت می‌کند و اشاره دارد که هیچ چیز نمی‌تواند دل او را آرام کند. او به پرواز دلش از شوق عشق و تنهایی اشاره می‌کند و از تأثیرات عشق بر روی رفتار و روحیه‌اش سخن می‌گوید. شاعر همچنین به این نکته توجه دارد که شهرت و اعتبار هیچ‌کس در این دنیا پایدار نیست و در نهایت، آثار نیک مهم‌تر از نام و نشان هستند. او به خلوتی اشاره می‌کند که مشخصاً برای خواص (عاشق‌ها) طراحی شده است و در آن فقط عده خاصی می‌توانند حضور داشته باشند. در نهایت، شعر به این نکته ختم می‌شود که عشق و زیبایی موقتی است و باید از لحظات زندگی و عشق بهره برد.
هیچم آرام دل از زلف دل آرام نماندنازم این حلقه کزو هیچ دل آرام نماند
هوش مصنوعی: هیچ چیز آرامش دل من را از زیباییهای زلف تو باقی نگذاشت. این حلقهای که به دور خود داری، باعث شده که هیچ کس نتواند آرامش دلش را حفظ کند.
بس که مرغ دلم از ذوق اسیری پر زدغیر مشتی پر ازو در شکن دام نماند
هوش مصنوعی: دل من از شادی و ذوق آزادی آنقدر پرواز کرد که هیچ نشانی از خود در دام نهاد.
سروقدی دلم از طرز خرامیدن بردکه مرا در پی او قوت رفتار نماند
هوش مصنوعی: با زیبایی و لطافت او، دلم مجذوبش شد و آنقدر تحت تأثیر حرکاتش قرار گرفتم که دیگر نتوانستم به راه رفتن ادامه دهم.
گر بت من ز در دیر درآید سرمستاز حرم بانگ برآرند که اسلام نماند
هوش مصنوعی: اگر معشوق من از در عبادتگاه وارد شود، مست و شاداب خواهد بود و صدای او به گوش میرسد که دیگر اثری از اسلام نخواهد ماند.
نام نیک ار طلبی گرد خرابات مگردکه در این کوچه کسی نیست که بدنام نماند
هوش مصنوعی: اگر به دنبال نام نیک و خوبی هستی، به دور از مکانهای بد و خراب برو، زیرا در اینجا هیچ‌کس وجود ندارد که از بدنامی در امان بماند.
جهد کن تا اثر خیر تو ماند باقیکه درین میکده جم را به جز از جام نماند
هوش مصنوعی: تلاش کن تا کار خوب تو برای دیگران باقی بماند، زیرا در این دنیا هیچ چیز جز خاطرات و تأثیرات نیکو از انسانها باقی نمیماند.
خلوت خاص تو مخصوص دل خاصان استخاصه وقتی که در آن رهگذر عام نماند
هوش مصنوعی: محل خاص تو برای افراد خاص است، به ویژه زمانی که در آن مکان کسی از عموم باقی نماند.
آن چنان آتش سودای تو افروخته شدکه دل سوخته‌ام در طمع خام نماند
هوش مصنوعی: آتش اشتیاق تو به قدری شعلهور شده است که دل سوخته‌ام دیگر در انتظار بیهوده نمانده است.
با وجود تو لب و چشم نظربازان راهوس شکر و اندیشهٔ بادام نماند
هوش مصنوعی: با وجود تو، دیگر هیچ‌کس به جذابیت لبها و چشمان زیبای معشوق فکر نمیکند و هوس شیرینی و نوشیدن بادام را در سر ندارد.
فصل گل فارغی از عیش فروغی تا چنددر پی شاهد و می کوش که ایام نماند
هوش مصنوعی: فصل گل و خوشی میگذرد و چه زمانی باید در پی معشوق و لذت باشی، زیرا زمان برای لذت بردن همیشه باقی نخواهد ماند.