غزل شمارهٔ ۳۳۶
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات عمیق و عشق عارفانه شاعر می‌پردازد. شاعر از دیوانگی و شیدایی خود در برابر "چشم کبود" محبوبش سخن می‌گوید. او ذکر می‌کند که با نوشیدن باده عشق به اوج سرمستی رسیده و از دل بسته‌اش رنج‌ها و غم‌ها را باز کرده است. شاعر با بیان عشق خود، از محدودیت‌های دین و مذهب فاصله می‌گیرد و تنها به محبت محبوبش توجه می‌کند. او آرزو دارد که زندگی‌اش تحت تأثیر این عشق باشد و در نهایت از فکرهای پراکنده رها شده و به آرامش درونی برسد. به طور کلی، شعر به عشق آسمانی و فراتر از محدودیت‌های دنیوی اشاره دارد.
دیری است که دیوانه آن چشم کبودمسرمستم از این بادهٔ دیرینه که بودم
هوش مصنوعی: مدت زیادی است که من شیفتهٔ آن چشم آبیام و از بادهای که پیشتر نوشیدهام، سرمست شدهام.
از روی فروزندهٔ او پرده فکندماز کار فروبستهٔ دل عقده گشودم
هوش مصنوعی: به خاطر روشنایی و زیبایی او، پرده را کنار زدم و از مشکلات و ناراحتیهای دل خود آزاد شدم.
بینایی من در رخش از گریه فزون شدچندانکه مرا کاست، غم عشق فزودم
هوش مصنوعی: چشمم به زیبایی تو آنقدر اشک ریخت که دیگر چیزی از من نماند و غم عشق در وجودم بیشتر شد.
وقتی در دل را به رخم باز نمودندکز دیر و حرم رو به در دوست نمودم
هوش مصنوعی: وقتی در دل من را به روی من باز کردند، از دنیای قدیم و مکانهای مذهبی به سوی درِ دوست روی آوردم.
تا بر سر بازار غمش پای نهادمنی هم است و نه اندیشهٔ سودم
هوش مصنوعی: وقتی به بازار غم او پا گذاشتم، نه انتظاری دارم و نه به فکر سود خودم هستم.
برهانده مرا عشق هم از دین و هم از کفرآسوده ز آیین مسلمان و یهودم
هوش مصنوعی: عشق مرا از هر دو مسیر دینی و کفرآلود رهایی بخشیده است، به گونهای که از دستورات مسلمانان و یهودیان به آرامش و آزادی رسیدهام.
ای کاش که بر دامن ناز تو نشنیدآن روز که بر باد رود خاک وجودم
هوش مصنوعی: ای کاش آن روزی که وجود نازنینم در خطر از بین رفتن بود، بر دامن زیبایت چیزی نمیشنیدم.
صف های ملائک همه در عالم رشکندتا شد خم ابروی تو محراب سجودم
هوش مصنوعی: همه فرشتگان در عالم به تو حسادت میکنند، زیرا خم شدن ابروی تو برای من همچون جایی برای عبادت و سجده است.
فارغ شدم از فکر پراکنده فروغیتا رنگ ز آیینهٔ دل پاک زدودم
هوش مصنوعی: از افکار آشفته و بیهدف رها شدم، تا بتوانم زنگارهایی را که بر دل نرم و پاکم نشسته، پاک کنم.