غزل شمارهٔ ۴۳
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به عشق و رابطه با معشوقش اشاره می‌کند و بیان می‌کند که هیچ جایی جز آستان معشوق نمی‌تواند آرامش بدهد. او می‌گوید کسی که حقیقت عشق را چشیده، می‌داند سجده‌گاه اصلی فقط در پیشگاه معشوق است. شاعر از معشوق درخواست می‌کند که او را در انتظار نگذارد و به او یادآوری می‌کند که به پیغام عزلت‌گزینی دل خوش نمی‌شود. او از مجالس وعظ و نصیحت دوری می‌کند و به عیش و نوش و رو در رو بودن با معشوق دعوت می‌کند، و در پایان بر این واقعیت تأکید می‌کند که لذت واقعی زندگی در کنار معشوق است و نمی‌توان عیش و زندگی را بدون او تجربه کرد.
ز کوی یار زمانی کرانه نتوان کردجز آستانهٔ او آشیانه نتوان کرد
هوش مصنوعی: از دیار محبوب نمی‌توان دور بود، چرا که جز در آستانهاش نمی‌توان سرپناهی داشت.
کسی که کعبهٔ جان دید بی‌گمان داندکه سجده‌گاه جز آن آستانه نتوان کرد
هوش مصنوعی: کسی که حقیقت وجود خود را شناخته و به مرتبهای از درک رسیده است، به خوبی می‌داند که تنها محل مناسب برای پرستش و عبادت، همان هستهٔ اصلی و معنوی است و هیچ جای دیگری نمی‌تواند مانند آن ارزش داشته باشد.
مرا به عشوهٔ فردا در انتظار مکشکه اعتماد بسی بر زمانه نتوان کرد
هوش مصنوعی: من را به امید فردا در انتظار نکش، زیرا نمی‌توان به زمانه اعتماد زیادی کرد.
ترا که گفت که با کشتگان راه غمتاشارتی به سر تازیانه نتوان کرد
هوش مصنوعی: تو را که با دلشکستگان و عاشقان راه غمت، اشارهای به سر تازیانه نمی‌توان کرد.
به پیش زلف تو بر خال بوسه خواهم زدز ترس دام سیه ترک دانه نتوان کرد
هوش مصنوعی: میخواهم بر روی خال تو بوسهای بزنم، اما از ترس دام سیاهش نمیتوانم این کار را انجام دهم.
فسرده صوفی ما را که میبرد پیغامکه ترک شاهد و چنگ و چغانه نتوان کرد
هوش مصنوعی: صوفی ما را آزرده خاطر کرده است، او پیامی به ما میدهد که ترک کردن دلبستگی به معشوق و ساز و آواز ممکن نیست.
مرا به مجلس واعظ مخوان و پند مدهفریب من به فسون و فسانه نتوان کرد
هوش مصنوعی: من را به مجلس وعظ و نصیحت دعوت نکن و پند و نصیحت نده. نمیتوانی من را با حقهها و داستانهای فریبنده به دام بیندازی.
بخواه باده و با یار عزم صحرا کنچو گل به باغ رود رو به خانه نتوان کرد
هوش مصنوعی: نوشیدن شراب و همراهی با دوست را برگزین و به سفر برو، زیرا مانند گلی که به باغ میرود، نمی‌توان به خانه بازگشت.
مکن عبید ز مستی کرانه فصل بهارکه عیش خوش به چمن بی‌چمانه نتوان کرد
هوش مصنوعی: از مستی و شادابی بهاری که فرارسیده، خود را غافل نکن. زیرا لذت واقعی در چمنزاری که بیچمن نباشد، ممکن نیست.