شمارهٔ ۴ - در مدح رکن‌الدین عمیدالملک وزیر
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به ستایش و تمجید از یک شخصیت قدرتمند و معزز، که به او "خدایگان جهان" و "عمیدالملک" می‌گوید، می‌پردازد. شاعر از ویژگی‌های برجسته آن شخص سخن می‌گوید و او را به مثابه‌ای قدرت و تسلط بر قضا و قدر معرفی میکند. همچنین، از وابستگی و نیاز خود به او صحبت کرده و بیان میکند که هیچ‌کس به اندازه آن شخص نمی‌تواند او را در مسیر زندگی‌اش راهنمایی کند. شاعر احساس ناامیدی و ضعف خود را نیز بیان میکند و از حکومت و زمانه سختی که در آن به سر می‌برد، شکایت دارد. در نهایت، او از امید به کمک و توجه این شخصیت نیکوکار سخن می‌گوید و آرزو میکند که مورد لطف او قرار گیرد.
خدایگان جهان رکن دین عمیدالملکتوئی که چرخ به جاه تو التجا دارد
هوش مصنوعی: تو ای پادشاه بزرگ و اساسی دین، بلکه صاحب مقام و منزلتی که آسمانها به عظمت تو پناه میآورند.
قضا به هرچه اشارت کنی مطیع شودقدر به هرچه رضا باشدت رضا دارد
هوش مصنوعی: هر چیزی که بر آن اشاره کنی، سرنوشت به آن پاسخ مثبت میدهد و هر چه که مورد رضایت تو باشد، سرنوشت نیز آن را میپذیرد.
کسیکه پرتو رای تو در ضمیر آردچه التفات به جام جهان نما دارد
هوش مصنوعی: کسی که نور فکر و اندیشه تو را در دل خود برجسته کند، به چه چیزی مانند جام جهان نما توجه دارد؟
به دست هرکه فتد خاک آستانهٔ تونظر حرام بود گر به کیمیا دارد
هوش مصنوعی: هر کسی که خاک پای تو به دستش بیفتد، حتی اگر به کیمیا هم تبدیلش کند، نگاه کردن به آن جایز نیست.
توئی که پشت فلک با همه بلندی قدرز بار بر تو پیوسته انحنا دارد
هوش مصنوعی: تو کسی هستی که حتی با وجود بلندی آسمان، بار سنگینی بر دوشت است و به خاطر آن، سر خم کردهای.
حمایت تو کسی را که در پناه آردچه غم ز گردش ایام بی‌حیا دارد
هوش مصنوعی: وقتی که تو از کسی حمایت کنی و او در پناه تو باشد، دیگر نباید نگران ناملایمات زمان باشی، چرا که او در امنیت تو است و از مشکلات بیپروا خواهد گذشت.
جهان پناها ده سال بیش میگذردکه بنده نام دعاگوئی شما دارد
هوش مصنوعی: دنیا به مدت ده سال از وجود من میگذرد و من همیشه به عنوان یک دعاگو برای شما شناخته میشوم.
نه جز شماش مربی نه جز شما مخدومنه جز شما به جهان یار و آشنا دارد
هوش مصنوعی: هیچ کسی جز شما را مربی نمیدانم، هیچ کسی جز شما را خدمتگزار و سردی را نمیشناسم و در جهان هیچ یار و دوستی جز شما ندارم.
نه جز به لطف تو کان در بیان نمیگنجدبه کس توقع اهلا و مرحبا دارد
هوش مصنوعی: این شعر به این معناست که فقط با لطف و محبت تو میتوان به چیزهایی دست یافت که در کلام نمیگنجد. کسی انتظار خوشامدگویی و محبت را ندارد، مگر اینکه از تو باشد.
نه همچو مردم دیگر به هر کجا که رسددری گشاده ببیند سری فرا دارد
هوش مصنوعی: او مانند دیگران نیست که هر جا که برود، درهایی برایش باز باشد و سرش را بالا نگه دارد.
ز آستان تو هرگز به هیچ جا نروداگرچه پیش وضیع و شریف جا دارد
هوش مصنوعی: هرگز کسی از درگاه تو دور نمیشود، حتی اگر در جایگاههای بزرگ و کوچک قرار بگیرد.
به عهد چون تو وزیری و این چنین شاهیروا بود که ورا چرخ در عنا دارد
هوش مصنوعی: در زمانی که وزیر تو اینگونه و پادشاهی چنین باشد، مناسب است که ستارهگان بر او برافرازند و به او توجه داشته باشند.
گهم به سلسله قرض پای بند کندگهم به منت و افلاس مبتلا دارد
هوش مصنوعی: گاهی انسان را به بند قرض میکشد و گاهی او را درگیر منت و فقر میکند.
نه خواجه تربیتی میکند مرا هرگزنه پادشه نظری سوی این گدا دارد
هوش مصنوعی: نه آقایی به من توجهی دارد و نه پادشاهی به فکر این گدا است.
عبید لاجرم اکنون چو دشمن خواجهنه زر نه جامه نه چادر نه چارپا دارد
هوش مصنوعی: عبید اکنون به راستی مانند دشمنی است که چیزی در اختیارد ندارد؛ نه طلا و جواهر، نه لباس و پوشاک، نه چادر و نه چهارپایان.
نه برگ آنکه تواند ملازمت کردننه ساز و آلت و اسباب انزوا دارد
هوش مصنوعی: نه برگ درختان میتواند همیشه همراهی کند و نه وسایل و ابزارهای جدایی از دیگران را دارد.
ز بخت خویش برنجم که از نحوست اوهمیشه کارک من رو به قهقرا دارد
هوش مصنوعی: از سرنوشت خود ناراحتم، چرا که همواره به خاطر بدشانسیام کارهایم به سمت ناکامی پیش میرود.
کمان چرخ به من تیر نکبت اندازدکمند دهر مرا بستهٔ بلا دارد
هوش مصنوعی: دوران زندگی به من سختی و درد میدهد و سرنوشت، مرا به زنجیر مشکلات و بلاها گرفتار کرده است.
ز روزگار فراغت چگونه دارم چشمچنین که خواجه فراغت ز حال ما دارد
هوش مصنوعی: چگونه میتوانم در زمان آرامش به چنین چیزی فکر کنم، در حالی که کسی که در حال خوشی است، به وضعیت ما توجهی ندارد؟
روا بود که چنین خوار و بی‌نوا باشدکسیکه همچو تو مخدوم و مقتدی دارد
هوش مصنوعی: این منطقی است که فردی که کسی چون تو را به عنوان پیشوای خود دارد، اینچنین بیچاره و خوار باشد.
به لطف خاطر یاران و بندگان دریابکه کار همت یاران باصفا دارد
هوش مصنوعی: به خاطر محبت و لطف دوستان و خدمتگزاران، متوجه باش که تلاش و کوشش یاران واقعی و باوفا چه ارزشی دارد.
به وقت فرصت اگر مصلحت بود با شاهبگو فلان به جنابت امیدها دارد
هوش مصنوعی: در زمان مناسب، اگر لازم باشد، با پادشاه صحبت کن و به او بگو که کسانی برای تو آرزوهایی دارند.
هزار سال بمان کامران که روح‌الامینمزید جاه ترا دست در دعا دارد
هوش مصنوعی: هزار سال در خوشی و کامیابی زندگی کن، زیرا فرشتهای که به دعا و کمک تو می‌پردازد، در جستجوی افزایش مقام و منزلت توست.