بخش ۱۶ - رفتن قاصد پیش معشوق
هوش مصنوعی: در این شعر، فسونگر چالاکی به معشوقش اظهار محبت می‌کند و او را به زیبایی و جوانی می‌ستاید. او از زیبایی‌های معشوق می‌گوید و توصیه می‌کند که از جوانی و شادی بهره‌برداری کند و دل دیگران را نرنجاند. شاعر بر این نکته تأکید دارد که عشق و جوانی باید با شادی گره بخورد و از حسرت پیری بپرهیزد. در نهایت، او خردمندان را به تفکر در این موضوع دعوت می‌کند و می‌گوید اگر شرایط مناسب را پیدا کنی، باید از آن بهره‌برداری کنی.
دگر بار آن فسونگر مرغ چالاکچو پیشش می‌نهادم روی بر خاک
هوش مصنوعی: بار دیگر وقتی که آن جادوگر پرندهی چالاک را میدیدم، به نشانهی احترام، صورتم را به خاک میمالیدم.
قدم در ره نهاد از روی یاریبه جان آورد شرط جان سپاری
هوش مصنوعی: او با عشق و ارادت گام به راهی گذاشت که برایش نیاز به فدای جان داشت.
خرامان شد بر آن سرو آزادبه شیرینی زبان چرب بگشاد
هوش مصنوعی: با آرامش و زیبایی بر آن درخت آزاد قدم گذاشت و با زبانی شیرین و دلنشین سخن گفت.
که ای نوباوهٔ باغ جوانیدلم را جان و جان را زندگانی
هوش مصنوعی: ای جوانی تازهنفسی که در باغ زندگیام رشد کردهای، تو جان منی و وجودم به خاطر تو معنا دارد.
جمالت چشم جان را چشمهٔ نورز رخسار تو بادا چشم بد دور
هوش مصنوعی: وجه زیبا و نورانی تو چشمان جانم را روشن می‌کند و از چهرهات نوری میتابد که چشم بد از آن دور باشد.
بلا لائیت عنبر خوی کردهشمیمت باغ عنبر بوی کرده
هوش مصنوعی: بلا یعنی بیخبری و دوری، اما در عطر گیاهان معطر مثل عنبر و گلها گم شدهام. بوی خوش باغ عنبر، حس خاصی به من میدهد و این عطر را در فضا احساس میکنم.
گل صد برگ در پای تو مردهصنوبر پیش بالای تو مرده
هوش مصنوعی: گل صد برگ به خاطر تو پژمرده شده و صنوبر هم در برابر تو از زندگی افتاده است.
خجل مشک تتار از تار مویتفتاده ماه و خور بر خاک کویت
هوش مصنوعی: مشک خوشبو از عطر موی تو شرمنده است، زیرا زیبایی صورت تو مانند ماه و خورشید بر خاک کوی تو تابیده است.
همیشه شاد و دولتیار باشیز حسن و عمر برخوردار باشی
هوش مصنوعی: همیشه خوشحال و با قدرت باشی و از زیبایی و عمر طولانی بهرهمند باشی.
مرا هم جان توئی هم زندگانیمکن زین بیش با من سر گرانی
هوش مصنوعی: تو هم روح منی و هم زندگیام؛ لطفاً بیشتر از این با من سنگینی نکن.
نصیحت گوشدار از دایهٔ خویشغنیمت دان غنیمت مایهٔ خویش
هوش مصنوعی: از نصیحتهای دایهات بهرهمند شو، چون این نصیحتها ارزشمند و سودمند برای خودت هستند.
جوانی از جوانی بهره بردارز دور شادمانی بهره بردار
هوش مصنوعی: از جوانی خود لذت ببر و از شادیها و خوشیهای زندگی بهرهمند شو.
جوانان را طریق عشق سازدشنیدستی که پیری عشق بازد؟
هوش مصنوعی: عشق به جوانان راه و مسیر خاصی میدهد. آیا نشنیدهای که در سنین بالاتر نیز عشق میتواند تاثیرگذار باشد؟
جوانی کو نگشت از عاشقی شادیقین دان کو جوانی داد بر باد
هوش مصنوعی: هر جوانی که در عشق شادی پیدا نکرد، بدان که او عمر جوانیش را هدر داده است.
به دلداری دل مردم به دست آرکسی را تا توانی دل میازار
هوش مصنوعی: اگر میخواهی دل دیگران را به دست بیاوری، باید کسی را پیدا کنی که بتواند به تو دلگرمی دهد. سعی کن کسی را نیابی که باعث رنجش دیگران شود.
مرنجان آن غریب ناتوان راکسی دشمن ندارد دوستان را
هوش مصنوعی: او را که ناتوان و بیپناه است، آزار ندهید؛ زیرا هیچکس دشمن او نیست و دوستانش در کنار او هستند.
خردمندان که در نظم سفتندنگه کن این سخن چون نغز گفتند
هوش مصنوعی: حکیمان و دانایانی که به موضوع نظم و ترتیب علاقه دارند، به این سخن توجه کن که چقدر زیبا و دلنشین بیان شده است.
« چو نیل خویش را یابی خریداراگر در نیل باشی باز کن بار »
هوش مصنوعی: اگر به ارزشها و امیال خود پی ببری، خریدار آنها خواهی بود. پس اگر در این مسیر هستی، قدم به جلو بردار و اقدام کن.