غزل شمارهٔ ۲۱ - یکشب با قمر
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر از زیبایی و جذابیت قمر (ماه) در شب سخن می‌گوید و بیان می‌کند که این زیبایی تا سحر ادامه دارد. او از شوق و عشق خود نسبت به قمر و زیبایی‌های طبیعی می‌نویسد و به دیگر عاشقان نیز دعوت می‌کند تا از عشق و احساسات خود بگویند. شاعر احساس می‌کند که شب، فضایی دل‌انگیز و پر احساس برای عاشقان فراهم کرده است و همچنین به وجود یک مهمان عزیز اشاره می‌کند که همه به خاطر دیدن او مشتاق هستند. در نهایت، شاعر آرزو می‌کند که شب طولانی‌تر شود و سحر نرسد تا از زیبایی قمر کمتر محروم شود.
از کوری چشم فلک امشب قمر اینجاستآری قمر امشب به خدا تا سحر اینجاست
هوش مصنوعی: امشب به خاطر تاریکی آسمان، ماه درخشان و زیبا در اینجا حضور دارد. واقعاً تا صبح ماه در اینجا خواهد بود.
آهسته به گوش فلک از بنده بگوئیدچشمت ندود این همه یک شب قمر اینجاست
هوش مصنوعی: به آرامی به آسمان بگویید که چشمت بهخاطر حضور قمر در این شب، اینقدر اشک نریزد.
آری قمر آن قُمری خوشخوان طبیعتآن نغمه‌سرا بلبل باغ هنر اینجاست
هوش مصنوعی: بله، ماه زیبا و خوشخوان، آوازخوان طبیعت و بلبل هنرمند در این باغ حضور دارند.
شمعی که به سویش من جانسوخته از شوقپروانه‌صفت باز کنم بال و پر اینجاست
هوش مصنوعی: من، در جستجوی شمعی که شوق آن مانند پروانه مرا به سمت خود میکشد، آمادهام که بال و پر خود را بگشایم و به سوی آن بروم.
تنها نه من از شوق سر از پا نشناسمیک دسته چو من عاشق بی پا و سر اینجاست
هوش مصنوعی: تنها من نیستم که از شوق و عشق بیخود و بینفس شدهام، بلکه گروهی از عاشقان همچون من وجود دارند که نه پا دارند و نه سر، یعنی در عشق بهکلی محو و بیخبر هستند.
هر ناله که داری بکن ای عاشق شیداجائی که کند نالهٔ عاشق اثر اینجاست
هوش مصنوعی: هر صدایی که از دل عاشق برمیخيزد، نشاندهندهی درد و عواطف اوست، و اینجا جایی است که این نالهها در قلب و روح عاشق تأثیر میگذارند.
مهمان عزیزی که پی دیدن رویشهمسایه همه سرکشد از بام و در اینجاست
هوش مصنوعی: مهمان گرامی که به خاطر دیدن چهرهاش، تمام همسایهها از بام و در خانهها سرک میکشند و به اینجا آمدهاند.
ساز خوش و آواز خوش و بادهٔ دلکشاِی بیخبر آخر چه نشستی خبر اینجاست
هوش مصنوعی: ای کس که بیخبر نشستهای، چرا به خوشیها و لذتهایی که در اطراف توست توجه نمیکنی؟ اینجا موسیقی زیبا و نوشیدنی دل‌انگیز هست که میتواند روحت را شاد کند.
آسایش امروزه شده دردسر اماامشب دگر آسایش بی‌دردسر اینجاست
هوش مصنوعی: امروز راحتی تبدیل به یک مشکل شده، اما امشب دیگر راحتی بدون هیچ مشکلی در دسترس است.
ای عاشق روی قمر ای ایرج ناکامبرخیز که باز آن بت بیداد‌گر اینجاست
هوش مصنوعی: ای عاشق صورت زیبای محبوب، ای ایرج که در عشق شکست خوردهای، بیدار شو که دوباره آن معشوق ظالم اینجاست.
آن زلف که چون هاله به رخسار قمر بودبازآمده چون فتنهٔ دور قمر اینجاست
هوش مصنوعی: آن موی بافتۀ زیبا که مانند هالهای بر چهرۀ ماه میتابید، دوباره آمده و مانند طوفانی در اطراف ماه، در اینجا حضور دارد.
ای کاش سحر ناید و خورشید نزایدکامشب قمر این جا قمر این جا قمر اینجاست
هوش مصنوعی: ای کاش صبحی نرسد و خورشید طلوع نکند، چون امشب ماه در اینجا درخشان است.