غزل شمارهٔ ۸۲ - دوست ندیدم
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از تیره‌بختی و سختی‌هایی که در زندگی تجربه کرده، سخن می‌گوید. او lament می‌کند که هیچ دوست و یا همدمی برای شکایت و درد دل ندارد و حس ناامیدی او را به شدت آزار می‌دهد. شاعر در دنیای اطرافش تنها به دام افتاده و احساس تنهایی و فرار از وضعیت خود را توصیف می‌کند. او آرزو دارد که اگر دوستی به نزدیکی‌اش برسد، پیامش را به آن‌ها برساند؛ زیرا در زندگی‌اش به کسانی با وفا و مروت نرسیده است. شاعر خود را چون شاخه‌ای آسیب‌پذیر می‌بیند و از نسیم عنایت طلب کمک می‌کند تا حداقل او را تسلی دهد. در نهایت، او به لطف و رحمت خداوند امیدوار است و بیان می‌کند که اگر ننگی بر او باشد، به خاطر وضعیتش در جامعه است.
به تیره‌بختی خود کس نه دیدم و نه شنیدمز بخت تیره خدایا چه دیدم و چه کشیدم
هوش مصنوعی: من در بدبختی خود کسی را نه دیدم و نه از کسی شنیدم؛ خدایا، از تقدیر بدی که برای من رقم خورده، چه تجربهای داشتهام و چه رنجهایی را تحمل کردهام.
برای گفتن با دوست شکوه‌ها به دلم بودولی دریغ که در روزگار دوست ندیدم
هوش مصنوعی: با وجود اینکه دلتنگیها و نارضایتیهایی داشتما، نتوانستم در زمان دوستیام از آن‌ها صحبت کنم و این برایم مایهی تاسف است.
وگر نگاه امیدی به سوی هیچکسم نیستچرا که تیر ندامت بدوخت چشم امیدم
هوش مصنوعی: اگر هیچکس به آیندهام امیدی ندارد، به این خاطر است که تیر ندامت به چشم امیدم فرو رفته است.
به غیر دام ندیدم به هر کسی که شدم رامدگر چو طایر وحشی ز آب و دانه رمیدم
هوش مصنوعی: به جز دام، هیچ چیز دیگری نتوانستم ببینم و هر بار که قابل و رام کسی شدم، مانند پرنده وحشی از آب و دانه فرار کردم.
رفیق اگر تو رسیدی سلام ما برسانیکه من به اهل وفا و مروتی نرسیدم
هوش مصنوعی: اگر تو به کسی رسیدی، از طرف من سلامی به او بده، چون من نتوانستم به افرادی که وفادار و با مروت هستند، برسم.
منی که شاخه و برگم نصیب برق بلا بودبه کشتزار طبیعت ندانم از چه دمیدم
هوش مصنوعی: من که مانند شاخه و برگ، سهمم از خطری بزرگ بود، نمیدانم چرا به دشت و طبیعت پا گذاشتم.
یکی شکسته‌نوازی کن ای نسیم عنایتکه در هوای تو لرزنده‌تر ز شاخهٔ بیدم
هوش مصنوعی: ای نسیم لطف و رحمت، نواهای دلنشینی برای ما بیافرین، زیرا در هوای تو، ما همچون شاخههای بید، بیشتر از همیشه میلرزیم و دل و جان ما تحت تأثیر زیباییهای تو قرار میگیرد.
ز آب دیده چنان آتشم کشید زبانهکه خاک غم به سرافشان چو گرد باد دویدم
هوش مصنوعی: با اشک چنان آتش در وجودم زبانه کشید که غم و اندوه مانند گردی در باد پراکنده شد و من به حرکت درآمدم.
گناه اگر رخ مردم سیه کند من مسکینبه شهر روسیهان شهریار روی سپیدم
هوش مصنوعی: اگر گناه باعث شود که چهره مردم تیره شود، من با نادانی خود در شهری که مردمش با زیبایی و نیکی شناخته میشوند، قرار دارم.