غزل شمارهٔ ۱۰۷ - چه خواهد بودن
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی و تدبّر در زندگی و ناپایداری آن می‌پردازد. شاعر با استفاده از تصاویر مختلف، به این نتیجه می‌رسد که زندگی پر از کشمکش‌ها و تناقضات است و ذهن انسان همواره درگیر مسائل مختلفی است. او به نام و اعتبار در زندگی اشاره می‌کند و می‌گوید که این‌ها ماندنی نیستند. همچنین، زندگی را به آفتابی که بر لب بام است تشبیه می‌کند که هر لحظه ممکن است خاموش شود. او به این نکته نیز می‌پردازد که تلاش برای دست‌یابی به چیزها در نهایت بی‌فایده است و از اهمیت غنیمت شمردن لحظات یاد می‌کند. شعر به نوعی دعوت به آگاهی از زمان حال و پذیرش حقیقت ناپایداری زندگی است.
آسمان گو ندهد کام چه خواهد بودنیا حریفی نشود رام چه خواهد بودن
هوش مصنوعی: آسمان بگو که اگر خواستهای به حقیقت پیوسته نشود، چه اهمیت دارد؟ و اگر رقیبی هم پیدا نشود که به آرامش درآید، باز هم چه اهمیتی خواهد داشت؟
حاصل از کشمکش زندگی ای دل نامی استگو نماند ز من این نام چه خواهد بودن
هوش مصنوعی: زندگی پر از چالشها و سختیهاست، ای دل! پس به من بگو که از من چه چیزی باقی خواهد ماند، اگر این نام هم نماند؟
آفتابی بود این عمر ولی بر لب بامآفتابی به لب بام چه خواهد بودن
هوش مصنوعی: این زندگی مثل نوری بود که فقط برای لحظهای درخشید، اما بر فراز بام، نوید روشنی را نمیدهد.
مرغ اگر همت آن داشت که از دانه گذشتگو همه پیچ و خم دام چه خواهد بودن
هوش مصنوعی: اگر مرغ اراده کند که از دانههایش دست بکشد، پس هر چند دامها پر پیچ و خم باشند، چه تفاوتی خواهد کرد؟
نابهنگام زند نوبت صبح شب وصلمن گرفتم که بهنگام چه خواهد بودن
هوش مصنوعی: در زمان نامناسب، صبح به سراغم آمد و من در لحظهای که به وصل beloved خود امیدوار بودم، به این فکر کردم که چه بر سر این لحظه خواهد آمد.
صبح اگر طالع وقتی‌ست غنیمت بشمارکس نخوانده‌ست که تا شام چه خواهد بودن
هوش مصنوعی: اگر صبح به وقت خوشی رسیدهای، از آن بهرهبرداری کن، زیرا هیچکس نمیداند تا شب چه پیش خواهد آمد.
چند کوشی که به فرمان تو باشد ایامنه تو باشی و نه ایام چه خواهد بودن
هوش مصنوعی: چند بار تلاش میکنی که زندگی طبق میل تو پیش برود، در حالی که نه خودت هستی و نه زمان، پس نتیجه چه خواهد بود؟
گر دلی داری و پابند تعلق خواهیخوشتر از زلف دلارام چه خواهد بودن
هوش مصنوعی: اگر دل و احساسی داری و به تعلقات دنیایی وابستهای، زیبایی و جذابیت زلف معشوق چقدر میتواند دلپذیر باشد.
شرط، موزونی اخلاق بُوَد شاهد راورنه نه موزونی اندام چه خواهد بودن
هوش مصنوعی: شرط داشتن اخلاق متناسب و مناسب است، وگرنه عدم تناسب تنها در ظاهر و اندام چه فایدهای دارد؟
بوسه نستانم از آن لب که به دشنام آلودلبِ آلوده به دشنام چه خواهد بودن
هوش مصنوعی: نمیتوانم از لبهایی که به ناسزا آلودهاند، بوسه بزنم. لبهایی که به فحش و بدگویی آغشتهاند، چه حالتی خواهند داشت؟
پیر ما گفت و چه خوش گفت که از خلق مدارچشمِ انعام که انعام چه خواهد بودن
هوش مصنوعی: پیر ما به خوبی بیان کرد که به نظر دیگران و کمکهای آنها تکیه نکن، چرا که نمیتوانی نسبت به آنچه از آنها دریافت میکنی، امید بست.
شهریاریم و گدای در آن خواجه که گفت خوشتر از فکر می و جام چه خواهد بودن
هوش مصنوعی: ما پادشاهانیم و در دیاری زندگی میکنیم که بزرگی گفت: «بهتر از اندیشه دربارهی شراب و جام، چه چیز دیگری خواهد بود؟»