بخش ۳ - گفتار اندر ستایش سلطان ابوطالب طغرل‌بک
هوش مصنوعی: این متن دربارهٔ سه واجب مهم برای انسانهای خردمند صحبت میکند که به یکدیگر مرتبطاند: شادکامی دل، نیک‌نامی جان و فرمانهای الهی. شاعر از سه منبع این فرامین، یعنی خداوند، پیامبر محمد و پادشاهان، یاد میکند و تأکید میکند که پیروی از این فرامین، انسان را به هر دو جهان (این دنیا و آخرت) میرساند.
شاعر سپس به داستانهای پادشاهی و فتوحات سلطان مسعود اشاره میکند و از قدرت و شجاعت او در جنگها با دشمنان سخن میگوید. او پیروزیهای سلطان را به تصویر میکشد و تأکید میکند که هیچ کس بدون زحمت و تلاش به کامیابی نرسیده است.
سپس از توانمندیهای سلطان در بسط و گسترش سرزمین و فتح مناطق مختلف یاد میکند و او را پادشاهی دانا و بصیر توصیف میکند که از دشمنان خود به پیروزی دست یافته و با حکمت و تدبیر بر دنیا مسلط شده است.
در نهایت، شاعر برای سلطان آرزوی عمر طولانی و شادکامی دارد و او را در میان دیگر پادشاهان منحصر به فرد میداند.
سه طاعت واجب آمد بر خردمندکه آن هر سه به هم دارند پیوند
هوش مصنوعی: سه عمل واجب بر انسان خردمند است که این سه عمل به یکدیگر ارتباط و پیوند دارند.
ازیشانست دل را شادکامیوزیشانست جان را نیک‌نامی
هوش مصنوعی: خوشی و شادمانی دل از آنها ناشی میشود و خوشنامی و نیکی جان نیز از آنها سرچشمه میگیرد.
دل از فرمان این هر سه مگرداناگر خواهی که یابی هر دو گیهان
هوش مصنوعی: اگر میخواهی هر دو دنیا را به دست آوردی، دل خود را تحت اختیار این سه چیز قرار نده.
بدین گیتی ستوده زندگانیبدان گیتی بهشت جاودانی
هوش مصنوعی: در این جهان، زندگی ستودنی است، ولی در آن جهان، بهشتی ابدی وجود دارد.
یکی فرمان دادار جهانستکه جان را زو نجات جاودانست
هوش مصنوعی: یک حکم و فرمان از خالق جهان وجود دارد که نجات جاودانی برای روح در پرتو آن است.
دوم فرمان پیغمبر محمدکه آن را کافر بی‌دین کند رد
هوش مصنوعی: دومین دستور پیامبر محمد را رد کن که باعث میشود آن را به عنوان کسی بدون دین بشناسند.
سیم فرمان سلطان جهانداربه ملک اندر بهای دین دادار
هوش مصنوعی: فرمان نقرهای پادشاه جهان در سرزمینش، ارزش دین را به عنوان معیاری برای قیمتگذاری قرار داده است.
ابوطالب شهنشاه معظمخداوند خداوندان عالم
هوش مصنوعی: ابوطالب، پادشاه بزرگ و محترم خداوند، فرمانروای همه فرمانروایان عالم است.
ملک طغرل‌بک آن خورشیدْ همتبه هرکس زو رسیده عزّ و نعمت
هوش مصنوعی: ملک طغرل‌بک، آن خورشیدِ همت، سبب شده است که هر کسی که به او نزدیک شود، به عزت و نعمت برسد.
ظفر وی را دلیل و جود گنجوروفا وی را امین و عقل دستور
هوش مصنوعی: پیروزی او با نشانهای روشن خود را نمایان میکند و بخشش او از قلب بزرگی نشأت میگیرد؛ وفای او را میتوان به عنوان جستجوی امانت و عقلش را به عنوان راهنمای راستین در نظر گرفت.
مر آن را کاوست هم نام محمدچو او منصور شد چون او مؤید
هوش مصنوعی: هر کسی که نام محمد را به دوش میکشد، همانند او که منصور شد و مورد تایید قرار گرفت، برایش مرگ همانند زندگی است.
پدید آمد ز مشرق همچو خورشیدبه دولت شاه شاهان شد چو جمشید
هوش مصنوعی: از مشرق، نوری همچون خورشید نمایان شد و دولت شاه شاهان، همچون جمشید، درخشش و شکوه یافت.
به هندی تیغ بستد هند و خاوربه ترکی جنگجویان روم و بربر
هوش مصنوعی: در این جا اشاره میشود که در سرزمینهای هند و خاور، نبردهایی با استفاده از تیغ و شمشیر انجام میشود، در حالی که جنگجویان روم و بربر نیز با زبان ترکی درگیر این نبردها هستند. به طور کلی، جنگ و درگیری در مناطق مختلف دنیا به تصویر کشیده شده است.
میان بسته‌ست بر ملکت گشادنجهان گیرد همی از دست دادن
هوش مصنوعی: در اینجا بیان شده که در فضای محدود و بسته، به سختی میتوان به دنیا و امکانات آن دسترسی پیدا کرد و برای رسیدن به چیزهای بزرگتر باید از برخی چیزها چشمپوشی کرد.
چه خوانی قصهٔ ساسانیان راهمیدون دفتر سامانیان را
هوش مصنوعی: چه خوب است که داستانهای ساسانیان را بشنوی و همچنین از کتابهای سامانیان نیز بهرهمند شوی.
بخوان اخبار سلطان را یکی بارکه گردد آن همه بر چشم تو خوار
هوش مصنوعی: خبرها و اخبار درباره سلطنت را یک بار بخوان تا همه آنچه را که بر چشم تو بزرگ و محترم مینمود، کوچک و بیارزش شود.
بیابی اندرو چندان که خواهیشگفتی‌های پیروزی و شاهی
هوش مصنوعی: به هر اندازه که بخواهی میتوانی در او (آن) شگفتیهای پیروزی و سلطنت را تماشا کنی.
نوادرها و دولت‌های دورانعجایب‌ها و قدرت‌های یزدان
هوش مصنوعی: دولتها و ویژگیهای خاصی که در دوران شگفتیها و قدرت الهی به وجود آمدهاند.
بخوان اخبار او را تا بدانیکه کس ملکت نیابد رایگانی
هوش مصنوعی: بخوان اخبار او را تا بفهمی که هیچ کس بدون زحمت و تلاش نمیتواند به ثروت و حکومت دست یابد.
زمین ماورالنهر و خراسانسراسر شاه را بوده‌ست میدان
هوش مصنوعی: زمینهایی که در ماورالنهر و خراسان هستند، همواره عرصهی پادشاهی و قدرت بودهاند.
نبردی کرده بر هر جایگاهیبرو بشکسته سالاری و شاهی
هوش مصنوعی: در هر جایگاهی جنگی صورت گرفته که در آن سلطنت و قدرت شکسته شده است.
چو از توران سوی ایران سفر کردچو کیخسرو به جیحون بر گذر کرد
هوش مصنوعی: وقتی کیخسرو از سرزمین توران به سوی ایران حرکت کرد، در مسیرش از رود جیحون عبور کرد.
ستورش بود کشتی بخت رهبرخدایش بود پشت و چرخ یاور
هوش مصنوعی: سرنوشت و تقدیر با او همراه است و مانند کشتی، به او قدرت و حمایت میبخشد. خداوند همچون یک پشتوانه و حامی، در سختیها در کنار اوست.
نگر تا چون یقین دلْش بد پاککه بر رودی چنان بگذشت بی‌باک
هوش مصنوعی: نگران باش تا زمانی که دلش پاک باشد، چون که او همچون آبی بیپروا از روی رودخانه عبور میکند.
چو نشکوهید او را دل ز جیحونچرا بشکوهد از حال دگرگون
هوش مصنوعی: وقتی کسی به خداوند به درستی و خوبی یاد نکند و او را به ستایش نگیرد، چرا باید از تغییر حال و احوال خود شکایت کند؟
نه از گرما شکوهد نه ز سرمانه از ریگ و کویر و کوه و دریا
هوش مصنوعی: نه از گرما ناراحتم، نه از سرما، نه از شن و کویر و نه از کوه و دریا.
بیابان‌های خوارزم و خراسانبه چشمش همچنان آید که بستان
هوش مصنوعی: بیابان‌های خوارزم و خراسان در نظر او به زیبایی و سرسبزی یک باغ جلوه میکنند.
همیدون شخّ‌های کوه قارنبه چشمش همچنان آید که گلشن
هوش مصنوعی: هر چیزی که در دیوارهای کوه قارن وجود دارد، در چشم او به زیبایی باغ گل دیده میشود.
نه چون شاهان دیگر جام‌جویستکه از رنج آزمودن نام‌جویست
هوش مصنوعی: این شخص به دنبال حقیقت و نام نیک نیست، بلکه هدف او از تحمل سختیها و مشکلات، کسب تجربه و درک عمیقتری از زندگی است، نه مانند دیگران که تنها به دنبال قدرت و جایگاه هستند.
همی تا آب جیحون را ز پس مانددوصد جیحون ز خون دشمنان راند
هوش مصنوعی: به دنبال این هستم که آب جیحون را به عقب برانم، و در عوض دو صد جیحون از خون دشمنان جاری کنم.
یکی طوفان ز شمشیرش برآمدکزو روز همه شاهان سر آمد
هوش مصنوعی: یک طوفان از قدرت شمشیر او به وجود آمد که باعث پایان روز همه شاهان شد.
بدان گیتی روان شاه مسعودخجل بود از روان شاه محمود
هوش مصنوعی: در این دنیا، روح شاه مسعود از وجود شاه محمود شرمنده و خجالتزده بود.
کجا او سرزنش کردی فراوانکه بسپردی به نادانی خراسان
هوش مصنوعی: تو کجا او را زیاد سرزنش کردی که سرانجام او را به نادانی خراسان سپردی.
کنون از بس روان شهریارانکه با باد روان گشتند یاران
هوش مصنوعی: اکنون به خاطر بسیاری از پادشاهان که با باد در حرکت شدند، دوستان و همراهان نیز به سوی خود میآیند.
همه از دست او شمشیر خوردندهمه شاهی و ملک او را سپردند
هوش مصنوعی: همه از قدرت و نفوذ او ضربه خوردند و همه کسانی که در مقام سلطنت و فرمانروایی بودند، امور خود را به او واگذار کردند.
روان او بِرَست از شرمساریکه بسیارند همچون او به زاری
هوش مصنوعی: روح او از شرم خلاص شد، چرا که افرادی بسیار دیگری نیز هستند که مانند او در حال زاری و نالهاند.
به نزدیک پدر گشته‌ست معذورکه بهتر زو بسی شه دید مقهور
هوش مصنوعی: به نزد پدرش رفته و عذرخواهی کرده است، چون او از بسیاری از پادشاهان قدرتمندتر و برتر را دیده است.
کدامین شاه در مشرق گهِ
رزمتوانستی زدن با شاه خوارزم
هوش مصنوعی: کدامین پادشاه در سرزمین شرق توانسته با پادشاه خوارزم در میدان بدرخشد و نبرد کند؟
شناسد هر که در ایام ما بودکه کار شهْ‌ملک چون بر سما بود
هوش مصنوعی: هر کسی که در زمان ما زندگی کرده، میداند که کارهای پادشاه مانند نمایش آسمانی است.
سوار ترک بودش صدهزاریکه بس بد با سپاهی زان سواری
هوش مصنوعی: یک سوار ترک داشت که بسیار معروف و قدرتمند بود و او به طرز وحشتناکی با سپاهیان دیگر در نبرد روبرو میشد.
ز بس کاو تاختن برد و شبیخونشکوهش بود زانِ رستم افزون
هوش مصنوعی: به خاطر تندرویش و حملههایش، شکوه و عظمت او بیشتر از رستم است.
خداوند جهان سلطان اعظمبه تدبیر صواب و رای محکم
هوش مصنوعی: خداوندی که بر تمام جهان حکمرانی دارد، با تدبیر درست و تصمیمات قاطع، کارهای خویش را به پیش میبرد.
چنان لشکر بدرّد روز کینهکه سندان گران مر آبگینه
هوش مصنوعی: روز کینه، نیروهایی به شدت با هم درگیر میشوند و دشمنان را به شدت شکست میدهند، مانند اینکه سنگینترین و محکمترین اشیاء هم میتوانند شکسته شوند.
هم از سلطان هزیمت شد به خواریهم اندر راه کشته شد به زاری
هوش مصنوعی: او هم به خاطر شکست از سلطان با خفت و سرباز به زمین افتاده و هم در راه به زاری کشته شد.
بداَندیشان سلطان آنچه بودندهمین روز و همین حال آزمودند
هوش مصنوعی: افراد بداندیش همانطور که در این روز و زمان مشاهده میکنند، همیشه همانگونه بودند.
هر آن کهتر که با مهتر ستیزدچنان افتد که هرگز برنخیزد
هوش مصنوعی: هر کس که با بالاتر و بزرگتر از خود به مخالفت برآید، به گونهای به زمین میافتد که دیگر نتواند بلند شود.
تنش گردد شقاوت را فسانهروانش تیر خذلان را نشانه
هوش مصنوعی: اگر روح انسان به بدیها آلوده شود، آن بدیها مانند افسانهای میشوند که تیرهای ناامیدی به آن نشانه میروند.
و لیکن گر ورا دشمن نبودیپس این چندین هنر با که نمودی
هوش مصنوعی: اما اگر او دشمن تو نبود، پس این همه هنر و مهارت را به چه کسی نشان میدادی؟
اگر ظلمت نبودی سایه‌گسترنبودی قدر خورشید منوّر
هوش مصنوعی: اگر ظلمت و تاریکی وجود نداشت، سایه و پنهانی هم در کار نبود و ارزش و روشنایی خورشید بهخوبی معلوم نمیشد.
همیدون شاه گیتی قدر والاشپدید آورد مردم را به اعداش
هوش مصنوعی: همیدون، پادشاه جهان، مقام والایی را برای خود به وجود آورد و مردم را به سوی آن هدایت کرد.
چو صافی کرد خوارزم و خراسانفرود آمد به طبرستان و گرگان
هوش مصنوعی: وقتی که سرزمینهای خوارزم و خراسان به جایی آرام و دلپذیر تبدیل شد، او به طبرستان و گرگان سفر کرد.
زمینی نیست در عالم سراسرازو پژمرده‌تر از وی عجب‌تر
هوش مصنوعی: در کل دنیا، هیچ زمینی پیدا نمیشود که از او بیشتر پژمرده باشد و این بسیار عجیب است.
سه گونه جای باشد صعب و دشواریکی دریا دگر آجام و کهسار
هوش مصنوعی: در زندگی سه نوع مکان سخت و دشوار وجود دارد: یکی دریا که با طوفانها و امواجش طاقتفرساست، دیگری جنگلهای انبوه که جستوجو در آنها آسان نیست، و سوم کوهها که صعود به آنها دشواریهای خاص خود را دارد.
سراسر کوه او قلعه هماناچو خندق گشته در دامانش دریا
هوش مصنوعی: تمامی ارتفاعات کوه مانند قلعهای محکم است و دور تا دور آن به مانند خندقی از دریا احاطه شده است.
نداند زیرک آن را وصف کردننداند دیو در وی راه بردن
هوش مصنوعی: افراد باهوش و زیرک از توصیف این موضوع ناتوانند و همچنین موجودات پلید نمیتوانند از آن درون انسان نفوذ کنند.
درو مردان جنگی گیل و دیلمدلیران و هنرجویان عالم
هوش مصنوعی: در بین مردان جنگجو و دلیر گیل و دیلم، افرادی هستند که به دنبال هنر و مهارت در جهاناند.
هنرشان غارتست و جنگ پیشهبیامُخته دران دریا و بیشه
هوش مصنوعی: آنها هنری جز دزدی ندارند و در میدان نبرد مهارت یافتهاند، در دریاها و جنگلها.
چو رایت‌های سلطان را بدیدندچو دیو از نام یزدان دررَمیدند
هوش مصنوعی: زمانی که پرچمهای سلطان را مشاهده کردند، مانند دیوان از نام خداوند فرار کردند.
از آن دریا که آنجا هست، افزونازیشان ریخت سلطان جهان خون
هوش مصنوعی: از آن دریا که در آنجا قرار دارد، سلطان جهان بیش از هر چیز دیگری خون میریزد.
کنون یابند آنجا بر درختانبه جای میوه مغز شوربختان
هوش مصنوعی: الان درختان در آنجا به جای میوه، سرنوشت تلخ و بدبختیهای انسانها را نشان میدهند.
چو صافی گشت شهر و آن ولایتاز آنجا سوی ری آورد رایت
هوش مصنوعی: زمانی که شهر و منطقه پاک و دلنشین شد، پرچم به سوی ری هدایت شد.
به هر جایی سپهداران فرستادکه یک‌یک مختصر با تو کنم یاد
هوش مصنوعی: به هر سمت، فرماندهان را فرستادم تا هر کدام به طور مختصر با تو صحبت کنند و تو را به یاد آورند.
سپهداری به مکران رفت و گرگانیکی دیگر به موصل رفت و خوزان
هوش مصنوعی: سپهبد به منطقه مکران رفت و شخص دیگری از گرگان به موصل و خوزستان رفت.
یکی دیگر به کرمان رفت و شیرازیکی دیگر به ششتر رفت و اهواز
هوش مصنوعی: یک نفر به کرمان رفت، فرد دیگری به شیراز، یکی هم به ششتر و دیگری به اهواز رفت.
یکی دیگر به ارّان رفت و ارمنفگند اندر دیار روم شیون
هوش مصنوعی: شخصی دیگری به سرزمین اران رفت و در کشور روم، آوای ناله و اندوه به راه انداخت.
سپهداران او پیروز گشتندبد اندیشان او بدْروز گشتند
هوش مصنوعی: فرماندهان او پیروز شدند، اما بداندیشان او به تلخی و ناکامی دچار شدند.
رسول آمد بدو از ارسلان‌خانبه نامه جست ازو پیوند و پیمان
هوش مصنوعی: پیامآور از ارسلانخان به او رسید و نامهای آورد که درباره پیوند و پیمانی بود.
فرستادش به هدیه مال بسیارپذیرفتش خراج ملک تاتار
هوش مصنوعی: او به عنوان هدیه، مال زیادی را فرستاد و او هم قبول کرد که خراج ملک تاتار را بپردازد.
جهان سالار با وی کرد پیوندکه دید او را به شاهی بس خردمند
هوش مصنوعی: جهانشاه با او پیوندی برقرار کرد، زیرا او را فردی بسیار حکیم و دانا دید.
وزان پس مرد و مال آمد ز قیصرچنان کاید ز کهتر سوی مهتر
هوش مصنوعی: پس از آن، مرد و ثروت از قیصر بهگونهای آمد که از پایینترین مقام به بالاترین مقام منتقل شد.
خراج روم ده‌ساله فرستاداسیران را ز بندش کرد آزاد
هوش مصنوعی: پس از ده سال مالیات روم به اسیران فرستاده شد و آنها را از بند آزاد کردند.
به عمّوریّه با قصرش برابرمناره کرد و مسجد کرد و منبر
هوش مصنوعی: در عموریّه، با توجه به قصر آن، مناره و مسجد و منبر ساخته شد.
نوشته نام سلطان بر منارهشده زو دین اسلام آشکاره
هوش مصنوعی: بر روی مناره نام سلطان نوشته شده و این نشاندهندهی بارزی از دین اسلام است.
ز شاه شام نیز آمد رسولینموده عهد را بهتر قبولی
هوش مصنوعی: از طرف پادشاه شام، فرستادهای آمد که قرارداد را بهتر مورد تأیید قرار دهد.
فرستاده به هدیه مال بسیاروزآن جمله یکی یاقوت شهوار
هوش مصنوعی: هدیهای با ارزش و فراوان فرستاده شده است و از میان این همه زیبایی، یکی از آنها همانند یاقوت است.
یکی یاقوت رُمّانیِ بشکوهبزرگ و گرد و ناهموار چون کوه
هوش مصنوعی: یک یاقوت بزرگ و باشکوه به شکل گرد و ناهموار که شبیه کوه است.
ز رخشانی چو خورشید سما بودخراج شام یک سالش بها بود
هوش مصنوعی: چهره او مانند خورشید درخشنده است و ارزش یک سال خراج شام برابر با زیبایی و ارزش اوست.
ابا خوبی و با نغزی و رنگشبرآمد سی و شش مثقال سنگش
هوش مصنوعی: با زیبایی و ناز و رنگی خاص، سی و شش مثقال سنگش نمایان شد.
ازان پس آمدش منشور و خلعتلوای پادشاهی از خلیفت
هوش مصنوعی: پس از آن، برای او حکم و لباس سلطنتی از طرف خلیفه فرستاده شد.
بپوشید آن لوا را در صفاهانبدانش تهنیت کردند شاهان
هوش مصنوعی: در اصفهان، شاهان به خاطر آن لباس زیبا، تبریک و شادباش گفتند.
به یک رویه ز چین تا مصر و بربرشدند او را ملوک دهر چاکر
هوش مصنوعی: فرمانروایان زمان، از چین تا مصر و برزخ، به یک نظر و چهره به خدمت او درآمدند.
میان دجله و جیهون جهانی‌ستولیکن شاه را چون بوستانی‌ست
هوش مصنوعی: در میان دجله و جیهون جایی وجود دارد، اما برای پادشاه مانند یک باغ و بوستان است.
رهی گشتند او را زوردَستانز دل کردند بیرون مکر و دستان
هوش مصنوعی: راهی شد و از دل کسانی که به او مینگریستند، نیرنگ و فریب را دور کردند.
همی گردد در این شاهانه بستانبه کام خویش با درگهْ‌پرستان
هوش مصنوعی: در این باغ سلطنتی، افرادی که در خدمت درگاه هستند، به خواستههای خود میرسند و از زیباییهای این مکان لذت میبرند.
هزاران آفتاب اندر کنارشهزاران اژدها اندر حصارش
هوش مصنوعی: هزاران آفتاب در کنار او وجود دارد و هزاران اژدها در دورتادورش قرار دارد.
گهی دارد نشست اندر خراسانگهی در اصفهان و گه به گرگان
هوش مصنوعی: گاهی در خراسان مینشیند، گاهی در اصفهان و گاهی هم در گرگان.
از اطراف ولایت هر زمانیبه فتحی آورندش مژدگانی
هوش مصنوعی: در هر زمانی از مناطق مختلف، با پیروزی و موفقیتهایی او را خوشخبر میکنند.
ز بانگ طبل و بوق مژده‌خواهاننخفتم هفت مه اندر صفاهان
هوش مصنوعی: از صدای طبل و بوق افرادی که بشارت میدهند، من در صفاهان خوابم نبرده است و هفت ماه را بیدار ماندهام.
به ماهی در نباشد روزگاریکز اقلیمی نیارندش نثاری
هوش مصنوعی: به طور کلی به این معنی است که ماهی نمیتواند در روزگاری خوب زندگی کند که از جایی که متعلق به آن است، چیزی به آن نرسد. در واقع، برای موجودی مثل ماهی، محیط مناسب و منابع کافی بسیار اهمیت دارد و بدون این موارد، نمیتواند زندگی مطلوبی داشته باشد.
جهان او راست می‌دارد به شادیکِه و مِه را همی بخشد به رادی
هوش مصنوعی: جهان به شادی او احترام میگذارد و به نور و ماه همواره ارادت میورزد.
مرادش زین جهان جز مردمی نهز یزدان ترسد و از آدمی نه
هوش مصنوعی: هدف او از این جهان فقط انسانیت است، نه اینکه از خدا بترسد و نه از انسانها.
بر اطراف جهان شاهان نامیازو جویند جاه و نیک‌نامی
هوش مصنوعی: در سرتاسر جهان، پادشاهان معروف همواره به دنبال کسب مقام و شهرت هستند.
ازیشان هرکه را او بِه نوازدز بخت خویش آن کس بیش نازد
هوش مصنوعی: هرکس که مورد محبت و نوازش او قرار گیرد، به خاطر خوش شانسی خود، بیشتر به خود میبالد.
به درگاه آنکه او را کهترانندمِه از خانان و بیش از قیصرانند
هوش مصنوعی: به پیشگاه کسی که او را افراد پایینتر از خودشان میشناسند، بیشتر از پادشاهان و از آنها با ارزشتر است.
کجا از خان و قیصر سال تا سالهمی آید پیاپی گونه‌گون مال
هوش مصنوعی: به کجا میتوان یافت که هر سال به طور مداوم و پیوسته، انواع مختلفی از مال و ثروت از خان و قیصر به دست آید؟
که را دیدی تو از شاهان کشوربدین نام و بدین جاه و بدین فر
هوش مصنوعی: آیا کسی را دیدهای که از میان پادشاهان کشور، به این نام و مقام و بزرگی باشد؟
کدامین پادشه را بود چندینز مصر و شام و موصل تا درِ چین
هوش مصنوعی: کدام پادشاهی وجود دارد که از سرزمینهای مختلفی همچون مصر، شام و موصل تا دروازههای چین، دارای اینچنین عظمت و قدرتی باشد؟
کدامین پادشه را این هنر بودکه نز رنج و نه از مرگش حذر بود
هوش مصنوعی: کدام پادشاهی میتواند ادعا کند که نه از رنج میترسد و نه از مرگ؟
سزد گر جان او چندان بماندکه افزون‌تر ز جاویدان بماند
هوش مصنوعی: اگر جان او به اندازهای باقی بماند که بیشتر از جاودانهها دوام بیاورد، سزاوار است.
هزاران آفرین بر جان او بادمدار چرخ بر فرمان او باد
هوش مصنوعی: هزاران تحسین بر روح او باد و همیشه سرنوشت به دست او باشد.
ستاره رهنمای کام او بادزمانه نیک‌خواه نام او باد
هوش مصنوعی: ستارهای که مسیر او را نشان میدهد، به او کمک کند و سرنوشتش به خوبی و خوشی رقم بخورد.
شهنشاهی و نامش جاودان بادتنش آسوده و دل شادمان باد
هوش مصنوعی: باشد که پادشاهی او همواره در ذهنها بماند و بدنش در آرامش و دلش شاد باشد.
کجا رزمش بود پیروزگر بادکجا بزمش بود با جاه و فر باد
هوش مصنوعی: در کجا پیروزی او به واسطه باد و عوامل طبیعی بود و در کجا داشتن جلال و بزرگی او ناشی از تجمل و خوشگذرانی بود؟
به هر کامی نشاط او را قرین بادبه هر کاری خدا او را مُعین باد
هوش مصنوعی: برای هر موفقیتی، خوشحالی و شادی او ملازم باشد و در هر کاری، خداوند او را یاری کند.