غزل شمارهٔ ۴۶۷
هوش مصنوعی: این شعر درباره عیبجویی انسانها از یکدیگر است. شاعر به این نکته اشاره میکند که افراد معمولاً عیوب خود را پنهان میکنند و به جای آن، به دنبال پیدا کردن عیبهای دیگران هستند. عیبها در ظاهر (لباس) و با زبان مطرح میشوند، در حالی که عیبهای واقعی انسانها در درون آنهاست. افراد نیکوکار سعی میکنند عیوب دیگران را پنهان نگه دارند، در حالی که فاسقان به راحتی عیبهای یکدیگر را فاش میکنند. در نهایت، شاعر از بینش عمیق و ستارالعیوب خداوند سخن میگوید که عیوب بندگانش را میپوشاند و اظهار میکند که خود او نمیخواهد به عیبجویی بپردازد، اما نمیتواند از زبانش عصیان کند.
یکدیگر را عیب میجویند خلقان در لباسور نباشد عیب بشمارند خلقان در لباس
هوش مصنوعی: مردم عادت دارند که در لباس یکدیگر به جستجوی عیب و نقص بپردازند، اما اگر کسی لباس مناسب نداشته باشد، دیگران او را به خاطر آن قضاوت نمیکنند.
هر کسی عیبی که دارد میکند پنهان ز خلقعیب جانرا در سکوت و عیب ابدان در لباس
هوش مصنوعی: هر کسی نقص و اشکالی که دارد را به طور پنهانی میسازد و آن را از دیگران مخفی میکند؛ عیب روح در سکوت و نقص جسم در ظاهری زیبا و لباس پوشیده میشود.
عیبجویان از سکوت کس برون آرند عیبوز لباسش هم برون آرند پنهان در لباس
هوش مصنوعی: عیبجویان همیشه در جستجوی نقصها و ایرادهای دیگران هستند. آنها میتوانند از سکوت شخص، عیبهای او را کشف کنند و حتی با نگاه به ظاهرش، نکات منفی را پیدا کنند. این نشاندهنده این است که اگر کسی در لباس یا ظاهر خود پنهان شده باشد، باز هم ممکن است عیوبش نمایان شود.
تا بیکدیگر نشستند این گروه عیب جوآن ازین بیپرده جوید عیب و این زان در لباس
هوش مصنوعی: این گروه عیبجو وقتی دور هم نشستهاند، یکی از آنها به صورت علنی عیبها را نشان میدهد و دیگری در حجاب و پوشش به عیبها میپردازد.
فاسقان بیپرده میگویند عیب یکدگرصالحان گویند عیب اهل ایمان در لباس
هوش مصنوعی: فاسقان بدون هیچ پردهای عیب و نقص یکدیگر را بیان میکنند، اما نیکوکاران عیوب مؤمنان را در حالی که در پوشش و ظاهری مناسب هستند میگویند.
یوسفان از دست گرگان گر درون چه روندپوستین یوسفان درند گرگان در لباس
هوش مصنوعی: اگر یوسفها در برابر گرگها قرار بگیرند، حتی اگر درون آنها باشند، باز هم پوستین یوسفها را میدرد و گرگها در لباس یوسفها خود را پنهان میکنند.
آنکه را عاجز شوند از جستن عیب صریحصد فسون آرند تا بندند بهتان در لباس
هوش مصنوعی: کسی که توانایی پیدا کردن نقص و عیب فردی را ندارد، با صدای تهمت و دروغ، تلاش میکند تا او را متهم کند و برچسب زشت به او بزند.
از هنر آنکس که عاری باشد او را چاره نیستغیر آنکو عیب بندد بر نکویان در لباس
هوش مصنوعی: کسی که از هنر و استعداد خالی باشد، هیچ راهی برای بهبود موقعیتش ندارد جز اینکه به دیگران عیبجویی کند و بر نیکوکاران خرده بگیرد.
خیل دانایان که خوی حق در ایشان جای کردعیب معیوبان کنند از خلق پنهان در لباس
هوش مصنوعی: جمعی از دانایان به قدری خوی خدایی در وجودشان جاری شده که عیوب و نقصهای دیگران را از دید مردم مخفی میکنند و خود را در پوشش و ظاهری جذاب و زیبا عرضه میدارند.
صدهزاران آفرین بر جان بینائی که اوخلق را بینند همه از عیب عریان در لباس
هوش مصنوعی: بسیاری از تحسینها بر جان افرادی که بینا هستند، چرا که آنها میتوانند نقصها و عیبهای مردم را در حالی که به ظاهری زیبا و موجه پوشیده شدهاند، ببینند.
عیب فیض را کرد پنهان از خلق ستارالعیوباز حسد لیکن برو بندند بهتان در لباس
هوش مصنوعی: عیوب و کاستیهای فیض را از چشمان مردم پنهان میکند. او ستارالعیوب است و به خاطر حسادت دیگران، حتی در پوشش هم به او نسبتهای ناروا میدهند.
خواستم تا من نگویم عیب اخوان چاره نیستبر زبانم رفت عیب عیبجویان در لباس
هوش مصنوعی: من تلاش کردم تا عیوب برادرانم را مطرح نکنم، اما نتوانستم و این عیوب به زبانم آمد، عیوب کسانی که در لباس دیگران مخفی شدهاند.