غزل شمارهٔ ۵۰۵
هوش مصنوعی: این شعر به نقد زندگی مادی و دنیوی می‌پردازد و تأکید می‌کند که کوشش برای جلب لذت از دنیا، در نهایت نتیجه‌ای جز حسرت و ناکامی ندارد. شاعر به غفلت انسان‌ها از مرگ و بی‌فایده بودن تلاش‌های مادی آنها اشاره می‌کند و بیان می‌کند که جمع کردن ثروت و پیروی از رسوم اجتماعی، تنها به رنج و سختی منجر می‌شود. همچنین، او از بی‌فایده بودن زینت‌های دنیوی در مقایسه با باقیات صالحات می‌گوید و به این نکته اشاره می‌کند که عاقلان باید به ارزش‌های معنوی و اخروی بیشتر توجه کنند تا از زندگی واقعی لذت ببرند.
اهل دنیا را ز جان کندن چه حظاز عنای جان و برنج تن چه حظ
هوش مصنوعی: آدمهای دنیا به خاطر مرگ و زندگی چه بهرهای میبرند؟ و از خوشیهای ظاهری و دنیا چه لذتی میگیرند؟
مرگ را نشناختن تا وقت مرگغافلان را از چنین مردن چه حظ
هوش مصنوعی: هرگز مفهوم مرگ را درک نکردن، تا زمانی که به آنجا برسیم، چه حاصلی برای انسانهای غافل از نادانی خود دارد؟
سعی کردن بهر دنیا روز و شبناگهانی مردن و ماندن چه حظ
هوش مصنوعی: تلاش برای جمعآوری و ساختن زندگی در این دنیا هر روز و شب، اما ناگهان مرگ فرا میرسد و دیگر چیزی از این زحمتها باقی نمیماند. این نشانهای است از اینکه درک کردن لذت واقعی زندگی چیست.
خواجه را از جمع کردنها چسودتخم حسرت در جهان کشتن چه حظ
هوش مصنوعی: خواجه از تلاش برای جمعآوری چیزها راضی نیست، پس وقتی که در این دنیا احساس حسرت می‌کند، چه سودی برایش خواهد داشت؟
عاقلانرا از مراعات رسومجز مشقتهای جان و تن چه حظ
هوش مصنوعی: عاقلها از رعایت آداب و رسوم چه بهرهای میتوانند ببرند جز اینکه زندگی را برای خود و دیگران سخت و دشوار کنند؟
اهل عزت را ز عزوّ سروریجز مراعات گران کردن چه حظ
هوش مصنوعی: افراد باوقار و با عظمت، برای حفظ مقام و منزلت خود، نیاز دارند که احترام و مراقبت از دیگران را مد نظر قرار دهند، وگرنه از این موقعیت چیزی عایدشان نخواهد شد.
کار عقبا را پس افکندن چه سودفوت کردن وقت تا رفتن چه حظ
هوش مصنوعی: بی‌فایده است که کارهای آخرت را به تأخیر بیندازیم و زمان را صرف چیزهای بیمعنی کنیم، چون وقتی زمان سپری شود، از هیچ چیز بهرهای نخواهیم برد.
زینت دنیا ندارد چون بقاعاقلانرا دل در آن بستن چه حظ
هوش مصنوعی: زینت‌های دنیوی به اندازهی ماندگاری عقلها ارزش ندارند، پس دل بستن به آنها چه فایدهای دارد؟
فیض را زین پندهای بیهدهگفتن و بنوشتن و خواندن چه حظ
هوش مصنوعی: استفاده از سخنان و نوشتههای بیهوده و بی‌فایده چه سودی به همراه دارد؟