غزل شمارهٔ ۷۷۷
هوش مصنوعی: این شعر دربارهٔ عشق و زیبایی‌های زلف معشوق است. شاعر با زبان شاعرانه از تأثیر زلف معشوق بر دین و دنیای خود سخن می‌گوید و احساساتی نظیر پریشانی و دغدغه‌های عاشقانه‌اش را بیان می‌کند. او با اشاره به دل‌هایی که از زلف معشوق پاشیده می‌شوند، نشان می‌دهد که زیبایی معشوق چقدر می‌تواند انسان را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین شاعر به تضادها و زیبایی‌های طبیعت و شب یلدا نیز اشاره می‌کند و از احوالات عاشقانه و افکارش دربارهٔ معشوق و زیبایی‌های او سخن به میان می‌آورد. در نهایت، شاعر به این نتیجه می‌رسد که وصف زلف معشوق از حد و اندازه فراتر رفته و برای بیان این زیبایی‌ها کلام کافی نیست.
چه شد گر کفر زلفت شد بلای دینپریشانی گهی بر هم زند آئین
هوش مصنوعی: چه اشکالی دارد اگر زلفهای تو باعث کفر و بیدینی شوند؟ گاهی اوقات، این زیبایی می‌تواند باعث اختلال در اصول و رسمها شود.
ز هر موئی هزاران دل فرو ریزدبه جنبانی خدا را طرهٔ مشگین
هوش مصنوعی: از هر تکانی که موهای مشکی او میخورد، هزاران قلب به زمین میافتند.
پریشانست در سودای آن بس دلدلم سهلست اگر زان زلف شد غمگین
هوش مصنوعی: دل من در فکر و خیال آن معشوق پریشانه است و البته برایم چندان دشوار نیست اگر آن زلفها باعث نگرانیام شوند.
بگردن پیچم آن طره یا بازواسیر و بنده‌ام گر آن کنی ور این
هوش مصنوعی: ای کاش بتوانم آن موهای تابدار را به گردن بپیچم یا اینکه اسیر و بندهی بازویت شوم، اگر آن را بپرسی یا این را بخواهی.
بود دلها از آن آشفته و در تابتو خواه آشفته سازش خواه کن پرچین
هوش مصنوعی: دلها به خاطر تو درهم و برهم شده است، حالا یا آنها را بیشتر به هم بریز یا به آرامش برسان.
به بویش کی رسد مشگ ختن حاشاز عطرش وام می‌گیرد خطا و چین
هوش مصنوعی: بوی مشک ختن به کسی نمیرسد، اما عطری که دارد باعث میشود تا عطرهای دیگر به خطا بیفتند و اشتباه کنند.
شب یلداست خورشیدی در آن پنهانز هر چینش نماید ماه با پروین
هوش مصنوعی: شب یلداست و در این شب، خورشیدی پنهان شده است که با هر تزیین و آرایشی، ماه در کنار ستاره پروین به نمایش درمیآید.
نمی‌یارم سخن از طول آن گفتنکه طول آن گذشت از چین و از ماچین
هوش مصنوعی: نمیخواهم دربارهی مدت زمان آن صحبت کنم، زیرا این زمان از چین و ماچین گذشته است و دیگر طولانی شده است.
نهایت چون ندارد وصف زلف تودرین سودا سخن را فیض کن سرچین
هوش مصنوعی: تو خیرهکنندهترین زلفی و وصف تو پایانی ندارد، در این رویا من هم از این کلمات بهرهمند کن.