بخش ۲ - ستایشِ خرد

اکنون زمان آن است که در این جایگاه، از «خرد» سخن بگوییم؛ پس هرچه از نیکی و دانایی می‌دانی به میان آور تا شنونده از آن بهره‌مند شود. در میانِ تمامِ نعمت‌هایی که خداوندِ مهربان بخشیده است، هیچ هدیه‌ای برتر از خرد نیست و ستایشِ آن، عینِ انصاف است. خرد راهنمایِ آدمی و گره‌گشایِ مشکلات است و در هر دو جهان دستگیرِ ما خواهد بود. سرچشمه‌ی شادی و غم، و دارایی و نداریِ ما، همه به دانایی باز می‌گردد. اگر کسی روانی شاد و زنده می‌خواهد، باید بداند که با خردِ تیره و خاموش، هرگز طعمِ شادیِ واقعی را نخواهد چشید. کسی که خرد را پیشوایِ کارهای خود نکند، در نهایت از کرده‌ی خویش پشیمان می‌شود و دلی مجروح خواهد داشت؛ چنین کسی را بیگانگان دیوانه می‌خوانند و حتی خویشاوندان نیز او را چون غریبه‌ای می‌دانند. ارجمندیِ انسان در دنیا و آخرت به واسطه‌ی خرد است و آن‌که خرد ندارد، گویی پاهایش در بند است و توانِ حرکتِ درست را ندارد. جانِ آدمی برای شناختِ راهِ زندگی نیاز به دیده دارد و خرد همان دیده‌ی بیدار است. این نگهبانِ دانا، نخستین آفرینش خداوند است که مراقبِ جانِ ماست و بر چشم و گوش و زبان نظارت دارد تا نیکی و بدی را تشخیص دهیم. حال که دانستیم هیچ‌کس نمی‌تواند خرد را آن‌چنان که باید ستایش کند، سخن را کوتاه می‌کنیم و به سراغِ داستانِ آفرینشِ جهان می‌رویم. تنها این را به خاطر بسپار که تو آفریده‌ی پروردگارِ جهانی و باید با دقت به هستی نگاه کنی. همیشه تشنه‌ی شنیدنِ سخنانِ دانایان باش و هرگاه دانشِ تازه‌ای یافتی، آن را بیاموز و لحظه‌ای آرام نگیر؛ چرا که هرچقدر هم بدانی، باز خواهی دید که دریایِ دانش پایانی ندارد.