بخش ۱۱
هوش مصنوعی: فرستاده‌ای از مرز و بوم بازگشت و به نزد پیران روم آمد. موبدان پاسخ شهریار را با رنج دیدند و نزد شاه رفتند. سپهدار هندوستان خوشحال شد که از رنج اسکندر آزاد شده است. شاه از گنج خود انتخاب‌هایی کرد و به نزد پیران، صد خردمند و روشن روان فرستاد. او از گنج خود گوهری و جامه‌ای ارزشمند برای فرستادن آماده کرد و سیصد شتر بار کردند.
فغستان با فیلسوف و پزشک به نزد شاه آمد، و تاجی از مشک بر سر گذاشت. او با زیبایی و ناز به شایستگی در برابر نگریسته می‌شد. اسکندر با دیدن او، او را چراغ جهان خواند و به خاطر زیبایی‌اش تقدیر کرد. سپس فرمان داد تا هر خُردمندی چیزی به او دهیم و به رسم و آیین مسیحا پذیرایی کردند. در نهایت، دینارهای زیادی از گنج بر او ریختند.
فرستاده برگشت زان مرز و بومبیامد به نزدیک پیران روم
هوش مصنوعی: فرستاده از آن دیار و سرزمین بازگشته و به نزد مردان پیر و بزرگ روم آمده است.
چو آن موبدان پاسخ شهریاربدیدند با رنج دیده سوار
هوش مصنوعی: وقتی که آن موبدان پاسخ پادشاه را دریافت کردند، در حالی که سوارانی که زحمت کشیده بودند، آماده بودند.
از ایوان به نزدیک شاه آمدندبران نامور بارگاه آمدند
هوش مصنوعی: از فراز کاخ، به سوی شاه آمدند و به این محفل باشکوه نزدیک شدند.
سپهدار هندوستان شاد شدکه از رنج اسکندر آزاد شد
هوش مصنوعی: فرمانده هندوستان خوشحال شد زیرا از درد و مشکلات اسکندر رهایی یافته است.
بروبر بخواندند پس نامه راچو پیغام آن شاه خودکامه را
هوش مصنوعی: برو و نامه را بخوان، مانند پیام آن شاه خودسر.
گزین کرد پیران صد از هندوانخردمند و گویا و روشن‌روان
هوش مصنوعی: پیران، از میان هندوها، صد نفر از افراد باهوش و باگفتار انتخاب کردند که ذهنی روشن و فهمی عمیق دارند.
در گنج بی‌رنج بگشاد شاهگزین کرد ازان یاره و تاج و گاه
هوش مصنوعی: شاه در گنجی که بدون زحمت بهدست آمده بود، را باز کرد و از آن، یاره، تاج و مکانی را انتخاب کرد.
همان گوهر و جامهٔ نابریدز چیزی که شایسته‌تر برگزید
هوش مصنوعی: به آن چیزی که ارزش بیشتری دارد و سزاوارتری را انتخاب کن، نه به ظاهر و چیزهای بیارزش.
ببردند سیصد شتروار بارهمان جامه و گوهر شاهوار
هوش مصنوعی: سیصد شتر را بار کردند و همین لباس و جواهرات سلطنتی را با خود بردند.
صد اشتر همه بار دینار بودصد اشتر ز گنج درم بار بود
هوش مصنوعی: صد شتر بار ارزش دینار داشت، و صد شتر دیگر بار گنج و درهم.
یکی مهد پرمایه از عود تربرو بافته زر و چندی گهر
هوش مصنوعی: یکی گهوارهای پر از عطر خوش چوب خوب ساخته شده و با زر و چندین جواهر زینت داده شده است.
به ده پیل بر تخت زرین نهادبه پیلی گرانمایه‌تر زین نهاد
هوش مصنوعی: در دهکده، تختی از طلا قرار داده شده است و بر روی آن، فیل بزرگی نشسته است که از هر فیل دیگری با ارزشتر و مهمتر است.
فغستان ببارید خونین سرشکهمی رفت با فیلسوف و پزشک
هوش مصنوعی: باران اشکهای خونین میبارید، در حالی که با فیلسوف و پزشک به سخن مینشستم.
قدح هم چنان نامداری به دستهمه سرکشان از می جام مست
هوش مصنوعی: جامی که در دست نامداری است، همچنان در بین همه سرکشان و شیداخواهان، مشغول بزم و میگساری است.
فغستان چو آمد به مشکوی شاهیکی تاج بر سر ز مشک سیاه
هوش مصنوعی: وقتی فغستان به نزد شاه رسید، یکی از زنان به صورت نمادین تاجی بر سر او گذاشت که از مشک سیاه درست شده بود.
بسان گل زرد بر ارغوانز دیدار او شاد شد ناتوان
هوش مصنوعی: مانند گل زردی که در کنار گل ارغوان قرار دارد، از دیدن او، شخص ناتوان و ضعیف خوشحال و شاداب میشود.
چو سرو سهی بر سرش گرد ماهنشایست کردن به مه بر نگاه
هوش مصنوعی: به مانند سرو بلندی که بر فراز خود گرد ماه را زیبایی میبخشد، او نیز با نگاه خود بر ماه، زیبایی خاصی را به دنیای اطرافش اضافه کرده است.
دو ابرو کمان و دو نرگس دژمسر زلف را تاب داده به خم
هوش مصنوعی: دو ابرو مانند کمانی زیبا و دو چشم همچون گلهای نرگس، موهای او را به طرز دلنشینی تاب داده و به حالت خمیده درآوردهاند.
دو چشمش چو دو نرگس اندر بهشتتو گفتی که از ناز دارد سرشت
هوش مصنوعی: دو چشم او مانند دو گل نرگس در بهشت است و انگار از روی ناز و زیبایی خلق شدهاند.
سکندر نگه کرد بالای اویهمان موی و روی و سر و پای اوی
هوش مصنوعی: سکندر به زیبایی و جوانی او نگاهی کرد، به موها، چهره، سر و پاهایش.
همی گفت کاینت چراغ جهانهمی آفرین خواند اندر نهان
هوش مصنوعی: او میگفت: ای چراغ جهان، تو همواره در دل و در خفا، ستایش میشوی.
بدان دادگر کو سپهر آفریدبران گونه بالا و چهر آفرید
هوش مصنوعی: بدان کسی که آسمان را آفرید و به این شکل زیبا و با عظمت به وجود آورد.
بفرمود تا هرک بخرد بدندبران لشکر روم موبد بدند
هوش مصنوعی: سزاوار است که هر کسی که ظلم و فساد میکند، به سزای عملش برسد و جزا ببیند. این فرمان به لشکر روم داده شده تا در برخورد با افراد ناپاک و بدکار، عدالت و انصاف را جاری کنند.
نشستند و او را به آیین بخواستبه رسم مسیحا و پیوند راست
هوش مصنوعی: در جلسهای جمع شدند و او را به مراسم خواستگاری دعوت کردند، به شکل و شیوهای که مسیحا (نجاتدهنده) انجام میدهد و با پیوندی درست و صحیح.
برو ریخت دینار چندان ز گنجکه شد ماه را راه رفتن به رنج
هوش مصنوعی: برو و از گنجینهات مقدار زیادی دینار بردار، زیرا که به زحمت میتوانستیم ماه را در آسمان ببینیم.