قطعهٔ ۴ - شاخک شمعدانی
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به زیبایی و جذابیت گل شمعدانی اشاره می‌کند که بر زلف معشوقش نشسته است. او از سرنوشتی می‌گوید که این گل به خوشی و از بین گل‌ها برگزیده شده و تا بالای ثریا (قله) رفته است. شاعر با تعابیری زیبا به این گل نسبت می‌دهد که گویا در دنیای خوشبو و زیبای معشوق زندگی می‌کند. اما در عین حال به گل می‌فهماند که اگر دوست ندارد درد عشق را احساس کند، نباید زیبایی و توجه معشوق را در نظر بگیرد، زیرا این ارتباط با عشق و غم دل گره خورده است. در نهایت، شاعر از بی‌توجهی گل به خود و عدم بوی خوشی که از آن برمی‌خیزد صحبت می‌کند و به زیبایی چون بی‌قیمتی آن اشاره می‌کند.
تو ای بی‌بها شاخک شمعدانیکه بر زلف معشوق من جا گرفتی
هوش مصنوعی: تو ای شاخک شمعدانی که به زیباییهای معشوق من آراسته شدهای و ارزش و بهایی نداری.
عجب دارم از کوکب طالع توکه بر فرق خورشید مأوا گرفتی
هوش مصنوعی: من شگفتزدهام از اینکه ستاره بخت تو در بالای سر خورشید جا خوش کرده است.
قدم از بساط گلستان کشیدیمکان بر فراز ثریا گرفتی
هوش مصنوعی: با دور شدن از زیباییهای گلستان، به جایگاهی بلند و والاتر از ستارهها دست پیدا کردی.
فلک ساخت پیرایهٔ زلف حورتدل خود چو از خاکیان واگرفتی
هوش مصنوعی: آسمان زلف زیبای تو را به زیور آراسته است، همانطور که تو دل خود را از دنیای خاکی جدا کردی.
مگر طایر بوستان بهشتی؟که جا بر سر شاخ طوبی گرفتی
هوش مصنوعی: آیا تو به مانند پرندهای از باغ بهشت نیستی که بر آرامش و زیبایی نشستهای؟
مگر پنجه مشک‌سای نسیمی؟که گیسوی آن سروْبالا گرفتی
هوش مصنوعی: آیا نسیمی که مشک را به خود میگیرد، باعث نشده است که تو موهای بلند و زیبای آن سرو را بالا ببری؟
مگر دست اندیشهٔ مایی ای گل؟که زلفش به عجز و تمنا گرفتی
هوش مصنوعی: آیا تو به خاطر فکر و اندیشه ما چنین کردی، ای گل؟ که زلفت را با ناتوانی و درخواست در دست گرفتی.
مگر فتنه بر آتشین‌روی یاریکه آتش چو ما در سراپا گرفتی؟
هوش مصنوعی: آیا جز این است که زشتی و فتنه تنها بر چهره زیبای معشوقآتشینمان تاثیر میگذارد، در حالی که خودمان همچون آتش در تمام وجودمان شعلهوریم؟
گرت نیست دل از غم عشق خونینچرا رنگ خون دل ما گرفتی؟
هوش مصنوعی: اگر دل تو از غم عشق نرنجیده، پس چرا رنگ خون دل ما را به خود گرفتی؟
بود موی او جای دل‌های مسکینتو مسکن در آن حلقه بی‌جا گرفتی
هوش مصنوعی: موی او به عنوان سرپناهی برای دل‌های بینوا و بیپناه بود، اما تو در آن دایره بیمورد جا گرفتید.
از آن طره پرشکن هان به یک سوکه بر دیده راه تماشا گرفتی
هوش مصنوعی: به آن دسته موی زیبا نگاه کن که بر چشمانت سایه انداخته و تو را به تماشا واداشته است.
تو را بود رنگی و بویی نبودتکنون بوی ازآن زلف بویا گرفتی
هوش مصنوعی: تو ابتدا حالتی داشتی که رنگ و بویی نداشتی، اما اکنون از خوشبویی زلفهای معطر خود بهرهمند شدهای.
گلی بودی از هر گیا بی‌بهاترکنون زیب از آن روی زیبا گرفتی
هوش مصنوعی: تو گلی بودی که از هر گیاه دیگر برتر بودی، اما حالا بر زیباییات افزوده شده و از آن چهره زیبا بهرهمند گشتهای.
نه تنها در آن حلقه بویی نداریکه با روی او آبرویی نداری
هوش مصنوعی: تو نه تنها در آن جمع وجودی نداری که با دیدن چهرهاش، عزت و آبرو هم نداری.