غزل شمارهٔ ۱۳۱۷
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی مشکلات و محدودیت‌های انسانی از منظر هنری و اجتماعی می‌پردازد. شاعر به بیان دلخوشی‌ها و آرزوهای نابهنجار و ناکامی‌های ناشی از حرص و طمع انسان‌ها اشاره می‌کند. او به ارتباط بین شکست‌ها و شکستگی‌هایی که در زندگی وجود دارد، می‌پردازد و تأکید می‌کند که در دل انسان‌ها آرزوها و امیدهای ناتمام وجود دارد. همچنین به دیوانگی‌ها و جنون‌هایی که انسان‌ها را تحت‌تأثیر قرار داده، اشاره می‌کند. سرانجام، شاعر به ناامیدی‌هایی که از دنیای مادی ناشی می‌شوند، پرداخته و به این نتیجه می‌رسد که هرچند افراد دچار شکست شده‌اند، در این رنج‌ها و ناکامی‌ها در واقع گوهرهای ارزشمندی وجود دارد.
جمعی‌که پر به فکر هنر درشکسته‌اندآیینه‌ها به زبنت جوهر شکسته‌اند
هوش مصنوعی: گروهی که به هنر اهمیت میدهند، در آینهها عیب و نقصهایی دیدهاند که نشان میدهد جوهر و حقیقت خود را گم کردهاند.
جرات‌ستای همت ارباب فقر باشکز گرد آرزو صف محشر شکسته اند
هوش مصنوعی: شجاعت و ارادهی کسانی را که در فقر به سر میبرند، ستایش کن، زیرا آنها به خاطر آرزوهایشان، صف محشر را شکسته‌اند.
با شوکت جنون هوس تخت جم کراستدیوانگان در آبله افسر شکسته‌اند
هوش مصنوعی: در جلال و شکوه جنون، آرزوی رسیدن به مقام و مکانی چون تخت جمشید را داریم، زیرا دیوانگان و وطنپرستان، در حالی که وضعیت و شرایط به ایشان فشار میآورد، به دنبال افتخار و هویت خود هستند.
بیماری مواد طمع را علاج نیستصفرای حرص در جگر زر شکسته‌اند
هوش مصنوعی: طمع و حرص به نوعی بیماری هستند که هیچ درمانی برایشان وجود ندارد. حرص مانند صفرای تلخی در دل انسان است که باعث نابودی و آسیب میشود.
در محفلی که سازش آفت سلامت استآسایش از دلی‌که مکرر شکسته‌اند
هوش مصنوعی: در جمعی که موسیقی آن باعث آسیب به سلامتی است، آرامش از دلی که بارها شکسته شده، دور است.
کم فرصتی‌کفیل شکست خمارنیستتا شیشه سرنگون شده ساغر شکسته اند
هوش مصنوعی: فرصت کوتاه است و نمیتواند به درد و غم ما خاتمه دهد، چرا که در گیرودار شکست و افت، دیگر هیچ چیزی سالم نمیماند.
تغییر وضع ما اثر ایجاد وحشتی‌ستدامان گل به رنگ برابر شکسته‌اند
هوش مصنوعی: تغییر وضعیت ما باعث بروز ترس و نگران میشود، مثل اینکه گلها به خاطر شرایط سخت، رنگشان را از دست دادهاند.
از گردنم سرشته چه خیزد به غیر عجزماییم و پهلویی که به بستر شکسته‌اند
هوش مصنوعی: از گردن من چیزی جز ناتوانی برنمیخیزد و شکاف دوستیام نیز به خاطر درد و زخم است.
اندیشهٔ غبار دل ما که می‌کندخ‌ربان هزار آینه دز بر شکسته‌اند
هوش مصنوعی: اندیشههای ما همچون غباری است که بر دل نشسته و در هزاران آینه، شکسته و تکهتکه شده است.
محمل‌کشان برق نفس را سراغ نیستگرد سحر به عالم دیگر شکسته‌اند
هوش مصنوعی: شبانگاهان، کسانی که بارها را حمل میکنند، به خاطر نفسهایی که مانند برق میزند، دچار سردرگمی هستند و در عالم دیگر، سکوت و خلوتی را تجربه کردهاند.
گردون غبار دیده ی همت نمی‌شودعشاق دامن مژه برتر شکسته‌اند
هوش مصنوعی: در آسمان، غبار چشمهای تلاش و آرزو به وجود نمیآید و عاشقان با چشمان خود، همچون دامن مژهها، از سختیها و مشکلات گذشتهاند.
پرواز کس به دامن نازت نمی‌رسدگلهای این چمن چقدر پر شکسته‌اند
هوش مصنوعی: هیچ کس نمیتواند به زیباییهای تو دست یابد؛ گلهای این باغ چقدر آسیبپذیر و شکستنی هستند.
بیلد‌ل همین نه ما و تو نومید مطلبیمزین بحر قطره‌ها همه‌گوهر شکسته‌اند
هوش مصنوعی: ما و تو در اینجا ناامیدیم و از این دریا تنها قطرههایی داریم که همه آنها در حقیقت قطعاتی از گوهرهای شکسته هستند.