غزل شمارهٔ ۲۵
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات عمیق جدایی و فقدان می‌پردازد. شاعر از رفتن دوستانش و تاثیر آن بر روزگار و روحش شکایت می‌کند و به سیاهی روزها اشاره می‌کند. او از فقدان شادی صبحگاهی و آغوش یار می‌گوید و می‌گوید که ستم زمانه دیگر او را آزار نمی‌دهد. شاعر در قالب استعاره، اشک‌هایش را به بارش ابر تشبیه می‌کند و از غم جدایی می‌گوید. در پایان، از گذر زمان و ناپایداری دنیا سخن می‌گوید و به نوشیدن شراب و لذت‌های دنیایی اشاره می‌کند، همچنین بر این نکته تأکید می‌کند که معشوق درست در حرم خدا نبوده است و شکر خدا را به جا می‌آورد.
رفتند دوستان و کم از بیش و کم نماندروزم سیاه گشت و برم سایه هم نماند
هوش مصنوعی: دوستان رفتند و با رفتن آنها از خوبیهای زندگی کم شد. روزها بر من تیره و تار شد و حتی سایهام هم از من دور شد.
چون صبح از آن سبب نفس سرد می کشمکان صبح چهره چون نفس صبحدم نماند
هوش مصنوعی: وقتی صبح میشود، به خاطر هوای سرد صبحگاهی نفس عمیق میکشم، زیرا این صبح حالتی ندارد که مانند چهره روشنی صبح باشد.
با من ستم نمی‌کند ار یار من رواستچندان ستم نمودکه دیگر ستم نماند
هوش مصنوعی: اگر یار من نسبت به من ظلم نکند، دیگر چه ظلمی باقی میماند؟ ظلمهایی که انجام شده، به حدی است که دیگر چیزی برای ظلم کردن نمیماند.
گویی دلت چرا نشد از هجر من غمینآن قدر تنگ شدکه درو جای غم نماند
هوش مصنوعی: به نظر میرسد دل تو به خاطر دوری من آنقدر خسته و غمگین شده که دیگر جایی برای اندوه در آن باقی نمانده است.
چون ابر در فراق تو از بس گریستمدر چشم من چو چشمهٔ خورشید نم نماند
هوش مصنوعی: به خاطر دوری تو آنقدر اشک ریختم که چشمهایم دیگر حتی نمک هم ندارند و مثل چشمهی خورشید خشک شدهاند.
می ده که وقت آمدن و رفتن از جهانکس محتشم نیامد وکس محتشم نماند
هوش مصنوعی: در زمان ورود و خروج از این دنیا، هیچکس با عظمت وارد نشده و هیچکس با عظمت در اینجا باقی نمانده است.
ای خواجه عمر جام سفالین دراز بادکاو بهر باده هست اگر جام جم نماند
هوش مصنوعی: ای آقازاده، امیدوارم که عمرت همچنان طولانی باشد، چرا که اگرچه فقط یک جام سفالی در دست داری، اما همین نیز برای نوشیدنی مناسب است، حتی اگر جام معروف جم وجود نداشته باشد.
قاآنیا دل تو حرم خانهٔ خداستمنت خدای راکه بتی در حرم نماند
هوش مصنوعی: دل تو مانند حرم خانه خداست و از این بابت باید سپاسگزار خدا بود که در این حرم جایی برای بتها و غفلتها وجود ندارد.