غزل شمارهٔ ۳۸
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از درد جدایی و بی‌قراری ناشی از دوری یار سخن می‌گوید. او از عشق و شوری که به خاطر محبوبش دارد، سخن می‌گوید و تأکید می‌کند که هیچ چیزی نمی‌تواند جایگزین وجود معشوقش شود. شاعر به این نتیجه می‌رسد که در نبود یار، هیچ صبری برایش باقی نمانده و حتی عاقلانه‌ترین تصمیمات نیز در برابر عشق او بی‌معناست. او غم‌ها و تنهایی‌های خود را توصیف کرده و در پایان با اشاره به خشم و جفای دنیا، به آرامش و شادی ناشی از عشق اشاره می‌کند. در کل، شعر بیانگر عواطف عمیق و پیچیده‌ای است که در عشق و جدایی وجود دارد.
دلدار بود دین و دل و طاقت و قرارچون او برفت رفت به یکبار هر چهار
هوش مصنوعی: عشق و مذهب و دل، و همچنین صبر و آرامش، همه چیز دلبر بود؛ زمانی که او رفت، همه اینها نیز به یکباره از بین رفت.
گویند صبرکن که بیاید نگار توآن روز صبر رفت که رفت از برم نگار
هوش مصنوعی: میگویند صبر کن تا محبوبت بیاید، اما صبر من به پایان رسیده و او از کنارم رفته است.
جایی که یار نیست دلم را قرار نیستمن آزموده‌ام دل خود را هزار بار
هوش مصنوعی: در جایی که محبوب نیست، آرامش برای دل من وجود ندارد. من بارها و بارها دل خود را آزمایش کردهام.
عاقل به اختیار نخواهد هلاک خویشپیش از هلاک من زکفم رفت اختیار
هوش مصنوعی: عاقل هرگز انتخاب نمیکند که خود را به هلاکت بسپارد. او قبل از اینکه به سرنوشت من دچار شود، از اختیار خود استفاده خواهد کرد.
تا یار هست از پی کاری نمی رومدلداده را چکار به از عشق روی یار
هوش مصنوعی: تا زمانی که محبوب در کنارم است، به دنبال هیچ کاری نمیروم؛ دلباخته چه کاری میتواند کرد بجز عشق ورزیدن به روی محبوب؟
شوریدگی نکوست به سودای زلف دوستدیوانگی خوشست به امید چشم یار
هوش مصنوعی: دیوانهگی و عشق به زلف محبوب زیباست و امیدوار بودن به چشمان معشوق حس خوب و دلنشینی دارد.
آخر نمود بخت مرا زلف یار منچون خویش سرنگون و پریشان و بی‌قرار
هوش مصنوعی: در نهایت، شانس و اقبال من به من نشان داد که زلف محبوبم مانند خود او، آشفته و بیثبات است.
غم صدهزار مرتبه گرد جهان بگشتجز من نیافت همدمی از خلق روزگار
هوش مصنوعی: غم و اندوه هزار بار در دنیا سفر کرده است، اما جز من کسی را نیافته که به او تکیه کنم و در کنارم باشد.
قاآنی از جفای جهان هیچ غم مخورمی خور به یمن عاطفت صاحب اختیار
هوش مصنوعی: از بدیهای دنیا نگران نباش و به خاطر مهربانی صاحب اختیار، از زندگی لذت ببر.