غزل شمارهٔ ۵۲
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از رنج‌ها و دردهایی که در عشق معشوق متحمل شده صحبت می‌کند. او اشاره می‌کند که با وجود این همه سختی و حتی مرگ، هیچ آسیبی از طرف معشوق نخورده است. دل شاعر مانند آتش در اثر مهر معشوق می‌سوزد و در سردی عشق، مانند آب یخ می‌شود. بدون حضور معشوق، شب‌های طولانی را تا صبح با اندوه به سر می‌برد و در عین حال به رصد حرکت ستاره‌ها می‌پردازد. شاعر در بزم‌های شاد و خوشی که دیگران در آن حضور دارند، خود را در حال رنج و درد می‌بیند. او به توحید و پاکی وجود اشاره می‌کند و از اینکه زنگارهای دنیوی از وجودش پاک شده، خوشحال است. در نهایت، شاعر اظهار می‌کند که تا زمانی که زندگی داشته، خود را مسلمان ندانسته و در مسیر حق و حقیقت قدم برمی‌دارد.
بس رنج در آماجگه عشق تو بردیممردیم و خدنگی ز کمان تو نخوردیم
هوش مصنوعی: ما در عشق تو سختیهای زیادی را تحمل کردیم و در این راه جان خود را از دست دادیم، اما هیچ تیر و آسیبی از تیر کمان تو به ما نرسید.
با سوز دلی گرمتر از آتش بهمنچون آب دی از سردی مهر تو فسردیم
هوش مصنوعی: دل ما از شدت عشق و محبت به تو، به اندازهای داغ و سوزان است که مانند شعلههای آتش در زمستان بهمن می‌سوزد. اما همانطور که در سرمای دی، آب سرد می‌شود، ما نیز از سردی محبت تو یخزدهایم و از این عشق رنج میبریم.
بی‌ماه رخت همچو حکیمان رصد بندشب تا به سحر ثابت و سیاره شمردیم
هوش مصنوعی: بدون نور چهرهات، مانند حکیمان، شب را تا سحر به تماشای ستاره‌ها نشسته و به شمارش سیارات پرداختم.
در بزم صفا صاف‌خوران صدر نشینندما زیرنشینان صف آلودهٔ دردیم
هوش مصنوعی: در میهمانی شادی، آدمهای خوشحال و راضی در رأس قرار دارند، اما ما که زیر این جمع هستیم، در دریای غم و درد غوطهوریم.
المنهٔ لله که ز آیینهٔ هستیزنگ دویی از صیقل توحید ستردیم
هوش مصنوعی: قرض خدا را میپردازیم که از دنیای هستی، ناپاکی و دوگانگی را با روشنی و خلوص توحید پاک کردیم.
تا نفس نکُشتیم نگشتیم مسلمانتا لطمه نخوردیم چو گو گوی نبردیم
هوش مصنوعی: تا وقتی که جان داریم، مسلمان نمیشویم؛ تا زمانی که ضربهای نخوردهایم، نمیتوانیم مانند یک دلاور در جنگ عمل کنیم.