غزل شمارهٔ ۷۱
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف زیبایی و جذابیت معشوق پرداخته است. شاعر می‌گوید هر چه درباره زیبایی آن فرد بگوید، باز هم نمی‌تواند به خوبی او را توصیف کند. او از ناتوانی خود در برابر زیبایی معشوق صحبت می‌کند و می‌گوید که احساس می‌کند در مقایسه با او نمی‌تواند به درستی وصفش کند. شاعر همچنین اشاره می‌کند که معشوق مانند ستاره‌ای در روز می‌درخشد و به او نزدیک شدن دشوار است. او به عشق و شوق خود اشاره می‌کند و می‌گوید توانایی تحمل فراق معشوق را ندارد و حتی از زمین بوسه بر پای معشوق برنمی‌دارد. در نهایت، شاعر از ارتباط عشق با زیبایی و مقایسه آن با گل و پرنده می‌گوید.
به هر چه وصف نمایم تو را به زیباییجمیل‌تر ز جمالی چو روی بنمایی
هوش مصنوعی: هر چیزی که درباره زیباییات بگویم، تو با نمایش چهرهات، زیباییات را جمیلتر و خیرهکنندهتر نشان میدهی.
صفت کنند نکویان شهر را به جمالتو با جمالی چنین در صفت نمی‌آیی
هوش مصنوعی: نیکان شهر به زیبایی تو اشاره میکنند و با این حال، خود تو به چنین زیبایی توصیف نمیشوی.
به ناتوانی من بین ترحّمی فرماکه نیست با تو مرا پنجهٔ توانایی
هوش مصنوعی: به ناتوانی من نگاه کن و بر من رحم کن، چون من قدرتی برای مقابله با تو ندارم.
مگر معاینه‌ات بنگرند و بشناسندکه چون ز چشم روی در صفت نمی‌آیی
هوش مصنوعی: شاید فقط وقتی که به دقت تو را بررسی کنند و بشناسند، متوجه شوند که چرا در توصیفت از چشمانت خبری نیست.
به حد حس تو زیور نمی‌رسد ترسمکه زشت‌تر شوی ار خویشتن بیارایی
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که زیبایی واقعی و ارزش تو فراتر از احساسات سطحی است. اگر بخواهی فقط به ظاهر خود بپردازی و خود را بیارایی، ممکن است نتیجه برعکس شود و زشت‌تر به نظر بیایی. بنابراین، بهتر است که به عمق وجود خود توجه کنی تا زیبایی واقعیات نمایان شود.
تفاوت شب و روز از برای ماست نه تواز آن سبب که تو خود مهر عالم‌آرایی
هوش مصنوعی: تفاوت شب و روز فقط برای ما انسانها وجود دارد و نه برای تو، زیرا تو خود منبع زیبایی و جلوههای عالم هستی هستی.
شب وصال تو دانستم از چه کوتاهستتو خود ستارهٔ روزی چو پرده بگشایی
هوش مصنوعی: در شب ملاقات تو متوجه شدم که زمان چقدر کم است. وقتی تو پرده را کنار بزنی، به روشنی روز تبدیل میشوی.
مگس ز سر ننهد شوق عشق شیرینی‌به ابرویی که تُرُش کرده است حلوایی
هوش مصنوعی: مگس به خاطر شیرینی عشق، به ابروی کسی که ناراحت و عبوس است، نمینشیند.
ز خاک پای عزیز تو بر ندارم سرکه نیست از تو مرا طاقت شکیبایی
هوش مصنوعی: من از خاک پای عزیز تو سرم را بالا نمیآورم، زیرا طاقت و توانایی等待 را از تو ندارم.
به قول مدعیان از تو برندارم دستوگر ز عشق تو کارم کشد به رسوایی
هوش مصنوعی: اگر بگویم که دیگر از تو دست برنمیدارم، به خاطر دعوای حرف مدعیان است و اگر عشق تو مرا به رسوایی بکشد، از آن چیزی نمیگویم.
مگر تو با رخ خود بعد ازین بورزی عشقاز آن‌که هم گل و هم عندلیب گویایی
هوش مصنوعی: آیا تو با زیباییات به طور جدی عشق را به چالش میکشی، در حالی که هم گل و هم چلچله در بیان عشق تبحر دارند؟
به سرو و ماه از آن عاشقست قاآنیکه ماه سرو قد و سرو ماه‌سیمایی
هوش مصنوعی: قاآنی به زیباییهای سرو و ماه اشاره می‌کند و می‌گوید که عاشق این زیباییهاست، زیرا سرو با قامت افراشته و ماه با زیبایی خاصش، جلوهای دلربا دارند.