غزل شمارهٔ ۱۳۴
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به بررسی وضعیت دل و عشق می‌پردازد و از احساسات آکنده از درد و عشق سخن می‌گوید. او از دل آزرده‌ای می‌پرسد که چرا دل و سنگ با یکدیگر تفاوت دارند و از یادآوری عشق‌های پیشین و بی‌وفایی‌های سرنوشت شکایت می‌کند. شاعر به دنبال چاره‌ای برای درد و رنج‌هایش است و از دیگران می‌خواهد تا به او بگویند راه حل چیست. او همچنین به بررسی احساسات و پیامدهای عشق و بی‌نظمی در آن می‌پردازد و در نهایت تردید و سردرگمی خود را در قبال عشق و دشواری‌های آن بیان می‌کند.
بیدلی کو از او پرسم دل آواره چیستاز مزاج دل تفاوت تا به سنگ خاره چیست
هوش مصنوعی: کسی که در حال گمگشتگی و دلی پر درد است، هرگز نمیتواند از حال و روز دلش برای من بگوید. وضعیت دل او تا چه حد از سنگ سفت و بیرحم متفاوت است؟
عهد پیش از خاطرم شد، عشق گویا بنگرمبی وفایی های بخت و شوخی سیاره چیست
هوش مصنوعی: قبل از اینکه به یاد بیاورم، به نظر میرسد عشق در دل من وجود دارد. ولی از بی‌وفایی‌های سرنوشت و بازیهای قسمت چه خبر است!
چاره ای آخر ضرور است از پی تحصیل دردمن ندانم هر که می داند بگوید چاره چیست
هوش مصنوعی: در نهایت، باید برای حل مشکلاتم دست به عمل بزنم. نمیدانم کسانی که اطلاعات دارند چه راه حلی برای دردهای من ارائه میدهند، بنابراین از آنها میخواهم که بگویند چه باید کرد.
آن که می دزدد نزاکت نام مرهم از تنشکی شناسد شکر زخم غمزه ی خونخواره چیست
هوش مصنوعی: کسی که نزاکت و ادب را نادیده میگیرد و به آن احترام نمیگذارد، چگونه میتواند درک کند که این زخمهای ناشی از دشمنی و کینه، چه طعمی دارند و شکر و عسل واقعی چیست؟
آن که چین آستین ها را برابر می کندچون بداند ذوق چاک دامن صد پاره چیست
هوش مصنوعی: کسی که آستینهایش را برای کار آماده می‌کند، وقتی بفهمد که لذت چاکهای دامن صد پاره چیست، متوجه ارزش و زیباییهای آن میشود.
عرفی این ها با که گویی عشق می بازد ز توزود خواهی گفت کاین بیهوده ی کفاره چیست
هوش مصنوعی: عرفی در این بیت به بیان این نکته می‌پردازد که اگر با کسی صحبت کند، به زودی متوجه میشود که عشق او به هر صورت بیفایده و بدون نتیجه است. او از طرف دیگر نشان میدهد که در این عشق، هیچ نشانهای از پاداش یا جبران وجود ندارد و همه چیز بیهوده به نظر میرسد.