غزل شمارهٔ ۴۷۵
هوش مصنوعی: این شعر درباره عشق و جذبه زیبایی معشوق است. شاعر از عشق به معشوقی زیبا و پرجاذبه سخن می‌گوید و عشق را به‌عنوان یک حالت شگفت‌انگیز و فراتر از عقل توصیف می‌کند. او به تصویرسازی از ماه و آفتاب می‌پردازد و بر این باور است که عشق واقعی از درک عادی انسان‌ها فراتر است. شاعر همچنین به اشاراتی به حکمت و خرد می‌زند و می‌گوید کسی که توفیق درک زیبایی‌های عمیق را دارد، اهل خرد است. در نهایت، شاعر از وجود شمس تبریزی به‌عنوان یک نماد ارزشمند در دنیای عشق یاد می‌کند و به عمق ارتباطات عاشقانه و معنوی اشاره دارد.
بیا که عاشق ماهست وز اختران پیداستبدانک مست تجلی به ماه راه نماست
هوش مصنوعی: بیا که عاشق زیبایی ماه است و از ستارهها نیز پیداست. زیرا او به خاطر روشنایی و جلوهگری ماه، در حال سرمستی و خوشحالی است و ما را به سوی خود هدایت می‌کند.
میان روز شتر بر سر مناره رودهر آنک گوید کو کو بدانک نابیناست
هوش مصنوعی: در میانه روز، شتر بر بالای منارهای قرار میگیرد و هرگاه که صدا بزند "کو کو"، معلوم میشود که او چیزی نمیبیند و نادان است.
بگرد عاشق اگر صد هزار خام بودمرا دو چشم ببندی بگویمت که کجاست
هوش مصنوعی: اگر عاشق واقعی باشی، حتی اگر به تعداد بسیار زیادی از مردم خام و بیخبر از عشق باشند، من به تو خواهم گفت که عشق حقیقی کجاست، فقط کافی است که تو چشمانت را ببندی.
بیا به پیش من آ تا به گوش تو گویمکه از دهان و لب من پری رخی گویاست
هوش مصنوعی: بیا نزد من که به تو بگویم، آنچه را از کلام و لبانم میشنوی، تصویری زیبا از من را در ذهنت میسازد.
کسی که عاشق روی پری من باشدنزاده است ز آدم نه مادرش حواست
هوش مصنوعی: کسی که عاشق زیبایی من باشد، نمیتواند از نسل آدم و حوا باشد.
عجب مدار از آن کس که ماه ما را دیدچو آفتاب در آتش چو چرخ بی‌سر و پاست
هوش مصنوعی: عجب نکن از کسی که ما را مانند کسی که در آتش است، میبیند. به مانند دورانی که سر ندارد و در بینظمی قرار دارد.
سر بریده نگر در میان خون غلطاندمی قرار ندارد مگر سر یحیاست
هوش مصنوعی: نگاه کن به سر بریدهای که در خون غوطهور است، تنها سر یحیاست که لحظهای در این میان ثابت نمیماند.
او آفتاب و چو ماهست آن سر بی‌تنکه روز و شب متقلب در این نشیب و علاست
هوش مصنوعی: او مانند آفتاب و ماه است. این سر بیتن همواره در حال تغییر و دگرگونی روز و شب در این دنیا است.
بر این بساط خرد را اگر خرد بودیبیامدی و بگفتی که این چه کارافزاست
هوش مصنوعی: اگر عقل و درستی در این وضعیت وجود داشت، باید میآمدی و میگفتی که این چه کار بیهودهای است.
کسی که چهره دل دید اوست اهل خردکسی که قامت جان یافت اوست کاهل صلاست
هوش مصنوعی: کسی که به عمق دل و احساسات دیگران آگاه است، باهوش و فهیم است. اما کسی که فقط به ظواهر توجه می‌کند و به عمق معانی نمیرسد، تنبل و بیتحرک به حساب میآید.
در این چمن نظری کن به زعفران رویانکه روی زرد و دل درد داغ آن سیماست
هوش مصنوعی: به این گلزار نگاه کن که در آن زعفران میروید، گلهایی با رنگ زرد و دلهایی پر از درد و غم که به زیبایی چهره آنها لطمه زده است.
خموش باش مگو راز اگر خرد داریز ما خرد مطلب تا پری ما با ماست
هوش مصنوعی: سکوت کن و راز خود را بازگو نکن، اگر عقل و درایت داری. نگو آنچه را که در دل داری، زیرا فرشته ما با ماست.
که برد مفخر تبریز شمس تبریزیخرد ز حلقه مغزم که سخت حلقه رباست
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به شخصیت و مقام شمس تبریزی اشاره دارد و می‌گوید که من به دلیل شناخت و درک عمیق خود از او، احساس میکنم که شمس بر من تاثیرگذار بوده است. همچنین حلقهای که در ذهن او وجود دارد، همچون دایرهای است که او را به شدت جذب کرده و نمیتواند از آن رها شود. این بیان نشاندهنده علاقه و تحسین عمیق شاعر نسبت به شمس تبریزی و آموزههای اوست.