غزل شمارهٔ ۴۸۱
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و عظمت معشوق می‌پردازد و غم و شوق عاشق را بیان می‌کند. شاعر از ارزش و مقام معشوق سخن می‌گوید و می‌گوید که هیچ‌چیز در دنیا به ارزش و زیبایی او نمی‌رسد. او خود را آماده است تا برای معشوق فدا شود و هر دمی عاشقانه به خاک پای او نثار کند. شاعر همچنین بر این نکته تأکید می‌کند که اگر کسی در جستجوی معشوق نباشد، می‌تواند در خطر سقوط باشد و زندگی بدون عشق واقعی بی‌معناست. در نهایت، شاعر از درد و رنجی که از جدایی و بی‌محلی معشوق می‌کشد لب به اعتراض می‌گشاید و از معشوق می‌خواهد که با او مهربان باشد، زیرا طاقت درد جدایی را ندارد.
چه گوهری تو که کس را به کف بهای تو نیستجهان چه دارد در کف که آن عطای تو نیست
هوش مصنوعی: تو چه موجود باارزشی هستی که هیچکس نمیتواند بهای تو را بپردازد. دنیا چه چیزی در دست خود دارد که ارزش آن با بخشش تو برابر باشد؟
سزای آنک زید بی‌رخ تو زین بترستسزای بنده مده گرچه او سزای تو نیست
هوش مصنوعی: اگر کسی به خاطر نبودن تو از زندگی ناراضی باشد، سزاوار عذاب نیست. حتی اگر او بر تو حق دارد، تو نباید او را تنبیه کنی.
نثار خاک تو خواهم به هر دمی دل و جانکه خاک بر سر جانی که خاک پای تو نیست
هوش مصنوعی: من در هر لحظه از زندگیام، جان و دل خود را فدای خاک تو میکنم، چرا که زندگی من بی‌معناست اگر نتوانم به پای تو سجده کنم.
مبارکست هوای تو بر همه مرغانچه نامبارک مرغی که در هوای تو نیست
هوش مصنوعی: هوا و فضای تو برای همه پرندگان خوشایند و مبارک است. اما چه بدبختی است برای پرندگانی که در این فضای دلنشین نیستند و از آن بیبهرهاند.
میان موج حوادث هر آنک استادستبه آشنا نرهد چونک آشنای تو نیست
هوش مصنوعی: در میان مشکلات و سختیها، اگر کسی با تجربه و دانا باشد، به راحتی می‌تواند با دیگران ارتباط برقرار کند؛ اما وقتی که فردی آشنا و قابل اعتماد در کنار او نباشد، این کار دشوار میشود.
بقا ندارد عالم وگر بقا داردفناش گیر چو او محرم بقای تو نیست
هوش مصنوعی: دنیا دوام و پایداری ندارد، و اگر هم داشته باشد، به فنا و زوالش بپرداز. چون هیچکس به اندازه تو به بقای واقعی آگاه نیست.
چه فرخست رخی کو شهیت را ماتستچه خوش لقا بود آن کس که بی‌لقای تو نیست
هوش مصنوعی: چه چهرهای خوشبخت است که به تو شبیه است و چه خوب رویی است آن کسی که بدون دیدن تو نمیتواند زندگی کند.
ز زخم تو نگریزم که سخت خام بوددلی که سوخته آتش بلای تو نیست
هوش مصنوعی: من از زخم تو فرار نمیکنم، زیرا دلی که سوخته، نمیتواند به راحتی از آتش بلا و مصیبت تو دور شود.
دلی که نیست نشد روی در مکان داردز لامکانش برانی که رو که جای تو نیست
هوش مصنوعی: دلهایی که نزد خود جایی ندارند، در حقیقت از عالم غیب و لامکان سرشارند. اگر بخواهی آنها را از خود برانی، بدان که هیچ کس جای تو را ندارد.
کرانه نیست ثنا و ثناگران تو راکدام ذره که سرگشته ثنای تو نیست
هوش مصنوعی: ستایش تو پایان ندارد و هیچ ستایشگری نیست که در ستایش تو سرگردان نباشد.
نظیر آنک نظامی به نظم می‌گویدجفا مکن که مرا طاقت جفای تو نیست
هوش مصنوعی: چون نظامی می‌گوید که به من ظلم نکن، زیرا من تحمل ظلم تو را ندارم.