غزل شمارهٔ ۶۷۸
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از خشم محبوب و دلشکستگی خود سخن می‌گوید. او به چاره‌جویی در سختی‌ها و بی‌حوصلگی‌های عشق می‌پردازد و احساس می‌کند که برای رسیدن به آرامش، باید راه صحیح را برگزیده و ایمان به عشق را حفظ کند. شاعر به تجربه‌های خود اشاره می‌کند و می‌گوید که سعادت در نزد محبوبش است و به جستجوی معانی عمیق و حکمت در زندگی پرداخته است. او همچنین به اهمیت نام‌ها و معانی آنها اشاره می‌کند و بر این باور است که اگر خواهان جمع بودن و وحدت است، باید درک عمیقی از حقیقت عشق داشته باشد. نهایتاً، شاعر تأکید می‌کند که سکوت و دوری از گفتن برخی حقیقت‌ها، به خاطر وحشت از حاسدان، ضروری است.
به صورت یار من چون خشمگین شددلم گفت اه مگر با من به کین شد
هوش مصنوعی: وقتی که دلم از یارم دلخور و خشمگین شد، به خودم گفتم که آیا او با من دشمنی کرده است؟
به صد وادی فرورفتم به سوداکه چه چاره که چاره گر چنین شد
هوش مصنوعی: به بسیاری از مشکلات و دردها افتادم و در جستجوی راه حلی هستم، اما متوجه شدم که هیچ راه حلی وجود ندارد و اوضاع به این شکل پیش آمده است.
به سوی آسمان رفتم چو دیواناز این درد آسمان من زمین شد
هوش مصنوعی: به سمت آسمان رفتم، مانند کسی که دیوانه شده، از این درد. حالا احساس میکنم که آسمان من به زمین تبدیل شده است.
مرا گفتند راه راست برگیرچه ره گیرم که یار راستین شد
هوش مصنوعی: مرا گفتند که مسیر صحیحی را انتخاب کنم، اما نمیدانم کدام راه را باید بروم وقتی که دوست واقعیام پیدا شده است.
مرا هم راه و همراهست یارمکه روی او مرا ایمان و دین شد
هوش مصنوعی: یار من همواره با من است و او برای من به مانند ایمان و دین میباشد.
به زیر گلبنش هر کس که بنشستسعادت با نشستش همنشین شد
هوش مصنوعی: هر کسی که در زیر درخت گلفام او نشسته باشد، شانس و خوشبختی برایش همراه میشود.
در این گفتارم آن معنی طلب کننفس‌های خوشم او را کمین شد
هوش مصنوعی: در این صحبتهایم به دنبال آن مفهوم بگرد که نفسهای دلپذیر من، منتظر و در کمین او هستند.
ازیرا اسم‌ها عین مسماستز عین اسم آدم عین بین شد
هوش مصنوعی: زیرا اسم‌ها با واقعیت خود یکی هستند، پس از آنکه نام آدم به او اطلاق شد، او بینا شد.
اگر خواهی که عین جمع باشیهمین شد چاره و درمان همین شد
هوش مصنوعی: اگر میخواهی مانند جمعی از مردم باشی و در میان آنان قرار بگیری، این تنها راه و درمان است.
مخوان این گنج نامه دیگر ای جانکه این گنج از پی حکمت دفین شد
هوش مصنوعی: دیگر این نامه گنج را نخوان، زیرا این گنج برای حکمت و دانش پنهان شده است.
به کهگل چون بپوشم آفتابیجهانی کی درون آستین شد
هوش مصنوعی: وقتی که زیباییام را در زیر پوششی پنهان میکنم، دیگر چه کسی میتواند به جمال من پی ببرد؟
اگر تو زین ملولی وای بر توکه تو پیرار مردی این یقین شد
هوش مصنوعی: اگر تو از این دوران ناراضی هستی، وای به حالت! که تو در واقع درگیر مشکلات بزرگی هستی و این مسأله کاملاً واضح است.
زره بر آب می‌دان این سخن راهمان آبست الا شکل چین شد
هوش مصنوعی: زره در آب نشان میدهد که این فقط آب است، اما به خاطر اثراتش، شکل چین و چروکی به خود گرفته است.
ز خود محجوبشان کردم به گفتنبه پیش حاسدان واجب چنین شد
هوش مصنوعی: من به خاطر حسادت ورزی دیگران، آنها را از خود دور و خجالتزده کردم.
خمش باشم لب از گفتن ببندمکه مشتی بیس با پیری قرین شد
هوش مصنوعی: من در سکوت و خاموشی میمانم و زبانم را از گفتن باز میدارم، چرا که چند نفر بیخبر از واقعیت، در کنار پیری قرار گرفتهاند.