غزل شمارهٔ ۱۶۵۶
هوش مصنوعی: این اشعار درباره عشق و احساسات عمیق انسانی هستند. شاعر در تلاش است تا درد و رنج را درمان کند و با صبر به مشکلات زندگی غلبه کند. او ابراز می‌کند که یا از دنیا دست می‌کشد یا جان و دلش را فدای عشق می‌کند. عشق را به عنوان مهمانی می‌بیند که در دل سوخته‌اش نشسته و آماده قربانی کردن خود برای آن است. شاعر همچنین در مورد افراد ملول و بی‌عشق صحبت می‌کند و سعی دارد آنها را به سمت عشق و خوشحالی راهنمایی کند. در نهایت، او اشاره می‌کند که عشق و تجربه آن کنش عمیقی است که نمی‌توان به سادگی بیانش کرد و باید آن را در عمل به نمایش گذاشت.
هم به‌درد این درد را درمان کنمهم به‌صبر این کار را آسان کنم
هوش مصنوعی: من هم میتوانم دردی را که دارم درمان کنم و هم با صبوری میتوانم این وضعیت را برای خودم آسانتر کنم.
یا برآرم پای جان زین آب و گِلیا دل و جان وقف دلداران کنم
هوش مصنوعی: من یا از این زندگی ناسازگار دور میشوم، یا تمام وجودم را برای عاشقان وقف میکنم.
داغ پروانه ستم از شمع الستخدمت شمع همان سلطان کنم
هوش مصنوعی: بغض و خفقان پروانه از ستم شمع را بر دوش میکشم و اکنون میخواهم خدمت شمع، که همان منبع نور و حکومت است، بکنم.
عشق مهمان شد برِ این سوختهیک دلی دارم پِی‌اش قربان کنم
هوش مصنوعی: عشق به این دل آسیبدیده آمده است و من برای او آمادهام که جانم را فدای او کنم.
نفْس اگر چون گربه گوید که میاوگربه‌وارش من در این انبان کنم
هوش مصنوعی: اگر نفس مانند گربه نعره بزند و بگوید میاو، من او را در این کیسه مانند گربهای دیگر قرار میدهم.
از ملولی هر کی گردانَد سریدرکِشم در چرخش و گَردان کنم
هوش مصنوعی: اگر کسی از من خسته باشد، من سرش را در دو دور به چرخش درمیآورم و او را سرگرم میکنم.
آن ملولی دنبل بی‌عشقی استجان او را عاشق ایشان کنم
هوش مصنوعی: آن کسی که به عشق ورزیدن بیعلاقه است، روحش مانند بیمار و رنجور است. من میخواهم جان او را به محبت و عشق نسبت به ایشان زنده کنم.
عاشقی چه‌بود کمال تشنگیپس بیان چشمهٔ حیوان کنم
هوش مصنوعی: عاشقی یعنی چه؟ آیا جز این است که با شدت و حدت خواستهها و نیازهایی که داریم، خودمان را در حس تشنگی بیپایانی غرق کنیم؟ پس بیایید از چشمه سیرابکننده جان صحبت کنیم.
من نگویم شرح او خامش کنمآنچه اندر شرح ناید آن کنم
هوش مصنوعی: من سخن را توضیح نمیدهم و سکوت میکنم. آنچه را که نمی‌توان به وضوح بیان کرد، خودم به آن عمل میکنم.