غزل شمارهٔ ۱۸۸۶
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به دلبستگی و وفاداری در عشق اشاره دارد. او می‌گوید که باید در دوستی و عشق وفا کرد و از بدرفتاری و خیانت دوری کرد. او به زخم‌هایی که از محبوب به دل عاشق وارد می‌شود اشاره می‌کند و می‌گوید تنها محبوب می‌تواند این زخم‌ها را درمان کند. همچنین شاعر به وابستگی عمیق عاشق به محبوب خود اشاره کرده و می‌گوید که پس از یک بار تجربه عشق، دیگر نمی‌تواند به محبوب دیگری فکر کند. در نهایت، او تأکید می‌کند که در عشق واقعی نباید صرفاً به ظاهر و ادعاهای پاکی اکتفا کرد، بلکه باید در عمق وجود صفا و صداقت را نشان داد.
نی نی به از این باید با دوست وفا کردننی نی کم از این باید تقصیر و جفا کردن
هوش مصنوعی: بهتر است که با دوست خود وفادار باشیم و از آنچه که باعث آزار و ناخشنودی او می‌شود پرهیز کنیم. وفا کردن از خیانت و بدی به دوستان مهمتر است.
زخمی که زند دستت بر عاشق سرمستتنتواند غیر تو تدبیر دوا کردن
هوش مصنوعی: زخمی که دست تو بر دل عاشق مست من میزند، هیچ کس جز تو نمی‌تواند برای آن درمانی پیدا کند.
مرغی که چشد یک دم از دانه دام تودر خاطر او ناید آهنگ هوا کردن
هوش مصنوعی: پرندهای که یک لحظه از دانهی تو تغذیه کرده، هرگز به یادش نخواهد آمد که پرواز کند و به آزادی برود.
ای کار دو چشم تو بی‌جرم و گنه کشتنوی کار دو لعل تو حاجات روا کردن
هوش مصنوعی: چشمهایت بیگناه و بی‌جرم آدمی را میکشند و لبهای تو بیزحمت آرزوها را برآورده میکنند.
خوش واقعه‌ای دارد دل با غم عشق تونی روی فروخوردن نی رای رها کردن
هوش مصنوعی: دل درگیر عشق تو است و از این موضوع خوشحال است. نه می‌تواند غم را نادیده بگیرد و نه می‌تواند به راحتی از آن رها شود.
دعوی صفا کردن در عشق تو نیکو نیستبا جان صفا چه بود تفسیر صفا کردن
هوش مصنوعی: عشق تو با ادعای پاکی و صفا جایگاهی ندارد، زیرا داشتن جان و روح پاک در عشق، مانند تفسیری است که مفهوم واقعی صفا را نمی‌تواند بیان کند.