غزل شمارهٔ ۲۳۱۲
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به زیبایی‌های معشوقه‌ای اشاره می‌کند که با رخساری چون گل، در مکانی مقدس به سر می‌برد. او را در حال رقص و خوشحالی توصیف می‌کند که در دستش موی سر معشوقه را گرفته است. شعر به نوعی بیانگر عشق و شور و حال دل عاشق است که از زیبایی‌های معشوقه‌اش غرق در شوق و التهاب می‌شود. همچنین شاعر از تأثیر نوری که از معشوقه‌اش ساطع می‌شود، سخن می‌گوید که هر کسی را بیدار و آشنا می‌کند. در نهایت، اشاره‌ای به تبریز و پای دلش در جستجوی شمس‌الدین دارد، به این معنا که عشق و زیبایی معشوقه‌اش، عمیق‌ترین احساساتش را تحت تأثیر قرار داده است.
دیدم رخ ترسا را با ما چو گل اشکفتههم خلوت و هم بی‌گه در دیر صفا رفته
هوش مصنوعی: من چهرهی معشوق را دیدم که مانند گلی شکفته است، در مکانی آرام و بیصدا، به دور از شلوغیها و در فضایی پر از صفا و طراوت.
با آن مه بی‌نقصان سرمست شده رقصاندستی سر زلف او دستی می بگرفته
هوش مصنوعی: با آن دختر زیبا و بینقص که مست و شاداب است، در حال رقصیدن بودم و دستی به زلفهای او میکشیدم.
در رسته بازاری هر جا بده اغیاریدر جانش زده ناری آن خونی آشفته
هوش مصنوعی: در بازار هر جا که بروی، شخصی فریبکار وجود دارد که در درونش آتشی شعلهور است و آن خون نا آرامی که در دلش است، نشان از درگیریها و مشکلات درونیاش دارد.
و آن لعل چو بگشاید تا قند شکر خایداز عرش نثار آید بس گوهر ناسفته
هوش مصنوعی: وقتی آن لعل لبها باز شود، شیرینیاش چون قند و شکر دل را شاد می‌کند و از آسمان، جواهرات بینظیری نثار می‌شود.
دل دزدد و بستاند وز سر دلت داندتا جمله فروخواند پنهانی ناگفته
هوش مصنوعی: دل را میرباید و از درون آن آگاه است؛ به گونهای که همهی رازها و ناگفتهها را به آرامی از آن بیرون میکشد.
از حسن پری زاده صد بی‌دل و دل دادهدر هر طرف افتاده هم یک یک و هم جفته
هوش مصنوعی: از زیبایی دختر پری، دلهای زیادی دچار عشق و آتش شدهاند و در هر سو، هم به صورت جدا و هم به صورت جمعی، در حال رنج و پریشانیاند.
نوری که از او تابد هر چشم که برتابدبیدار ابد یابد در کالبد خفته
هوش مصنوعی: نوری که از او میتابد، هر چشمی که آن را ببیند، برای همیشه بیدار و هوشیار خواهد شد، حتی اگر در بدن خفتهای باشد.
از هفت فلک بیرون وز هر دو جهان افزونوین طرفه که آن بی‌چون اندر دل بنهفته
هوش مصنوعی: این بیت به بیان زیبایی و عظمت چیزی میپردازد که از تمامی آسمانها و جهانها فراتر است و در دل و جان آدمی بهصورت پنهان وجود دارد. این موضوع به قدری شگفتانگیز است که فراتر از هر تصوری به نظر میرسد.
از بهر چنین مشکل تبریز شده حاصلو اندر پی شمس الدین پای دل من کفته
هوش مصنوعی: به خاطر یک مشکل بزرگ، من به تبریز رفتهام و در پی شمس‌الدین، دلدار من، هستم.