غزل شمارهٔ ۳۱۸۵
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به عشق و حالاتی که در آن عاشق احساس میکند اشاره دارد. او از معشوقهاش میخواهد که با او دور شود، زیرا عاشقان نباید به هوشیاری یار هشیار روی آورند. شاعر به ساقی میگوید که به او می بخشد تا از افکارش رها شود و به جنون و بیقراری بپردازد. او از ساقی میخواهد که او را از روشنفکری نجات دهد و او را با می و شادی غرق کند. با احساسات شدید و غمِ عشق، شاعر در درخواست خود مصمم است و نمیخواهد در حیات روزمره غرق شود. نهایتا، او به ساقی میگوید که نوشیدنیاش باید او را از دنیای مادی رها کند تا فراموش کند که راست و چپش چه میشود. این شعر بر دشواریهای عشق و استغنا از تفکر در آن تاکید دارد.
عزیزی و کریم و لطف داریولیکن دور شو، چون هوشیاری
هوش مصنوعی: تو انسان فرهیخته و بخشندهای هستی، اما بهتر است از من دوری کنی، چون باید هوشیار باشم.
نشاید عاشقان را یار هشیارز هشیاران نیاید هیچ یاری
هوش مصنوعی: عاشقان نباید به دنبال یاری از افراد هشیار باشند، زیرا از این افراد هیچ کمکی به عاشقان نمیرسد.
مرا یکدم چو ساقی کم دهد میبگیرم دامن او را به زاری
هوش مصنوعی: اگر یک لحظه هم ساقی از من دور شود، با اندوه دامن او را گرفته و درخواست شراب میکنم.
صراحیوار خون گریم به پیششبجوشم همچو می در بیقراری
هوش مصنوعی: چنان که از جان و دل برای او میگریم، مانند شرابی که در حالت بیقراری به جوش میآید.
که از اندیشه بیزارم، بده میمرا تا کی به اندیشه سپاری؟!
هوش مصنوعی: من از فکر و خیال خستهام، پس به من شراب بده تا دیگر به فکر نروم!
چه حیله سازم ای ساقی؟! چه حیله؟!که حیله آفرین و حیلهکاری
هوش مصنوعی: ای ساقی، چه ترفندی بیاندیشم؟! چه ترفندی؟! که خودت سازنده و استاد ترفندها هستی.
به حجت هر دمم بیرون فرستیکه بس باغیرتی و تنگ باری
هوش مصنوعی: هر لحظه دلیلی از طرف تو برایم میآید که نشاندهندهی غیرت و احساس سنگین توست.
برون و اندرون و جام و می نیستولیکن در سخن اینست جاری
هوش مصنوعی: در واقع، نه محیط بیرونی و نه درون انسان، و نه شراب و جام وجود ندارد؛ اما این معنا در کلام و سخن جاری است.
قفی یا ناقتی هذا مناخولا تسرین من هذاالدیار
هوش مصنوعی: این بیت به نوعی از گله و گلایه اشاره دارد. گویا شخصی از حال و هوای مکانی صحبت میکند و از دوستان یا همسفران میخواهد که از این دیار دور نشوند. او به نوعی دعا میکند که در این مکان بمانند و به یادآوری خاطرات این منطقه تأکید دارد.
فدیتالعشق ما احلی هواهتقطع فی هواه اختیاری
هوش مصنوعی: عشق تو چشمنواز است و من با تمام وجودم آمادهام برای آن. در این عشق، انتخاب من به دلخواهم نیست، بلکه کاملاً دلپذیر و شیرین است.
فلا تشغلنی یا ساقی بلهوواسکرنی بکاسات کبار
هوش مصنوعی: ای ساقی، مرا با سرگرمیها مشغول نکن و با جامهای بزرگ، مرا مست کن.
ایا بدرالتمام اطلع علینابحق العشق اسمع، لاتمار
هوش مصنوعی: آیا ای ماه کامل، با عشق بر ما نتابی؟ بشنو، که در باب آن بحث نکنید.
وخلصنی منالدنیا واسکرفلا ادری یمینی من یساری
هوش مصنوعی: مرا از دنیای فانی نجات ده و در مستی غرقم کن تا ندانم راست را از چپ.