بخش ۱۳۶ - سپردن عرب هدیه را یعنی سبو را به غلامان خلیفه
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف هدیه‌ای از آب شیرین و سبوی نو می‌پردازد که به یک سلطان تقدیم می‌شود. این آب که از باران جمع‌آوری شده، نمادی از لطف و محبت شاه است که در زندگی رعیت تأثیر دارد. شاعر با استفاده از تشبیه شاه به حوض و رعیت به لوله‌های آن، به این نکته اشاره می‌کند که همه افراد جامعه از خوبی‌های پادشاه بهره‌مند می‌شوند. همچنین، شاعر بر اهمیت علم و دانش تأکید دارد و بیان می‌کند که افراد با یادگیری از استادان، به خوبی و کمال دست می‌یابند. در نهایت، شاعر به این نتیجه می‌رسد که در روز مرگ، دانش و آگاهی از فقر و نیاز انسان را نجات می‌دهد.
آن سبوی آب را در پیش داشتتخم خدمت رادر آن حضرت بکاشت
هوش مصنوعی: او آن ظرف آب را در دست داشت و در حضور آن بزرگوار، دانهی خدمت را در دلش کاشت.
گفت این هدیه بدان سلطان بریدسایل شه را ز حاجت وا خرید
هوش مصنوعی: گفت این هدیه را به آن پادشاه بدهید، تا درخواست مردم از او برآورده شود و نیازی به چیزی نداشته باشند.
آب شیرین و سبوی سبز و نَوْز آب بارانی که جمع آمد به گَوْ
هوش مصنوعی: آب شیرین و ظرف سبز و آب بارانی که جمع شده است در گودال.
خنده می‌آمد نقیبان را از آنلیک پذرفتند آن را همچو جان
هوش مصنوعی: خنده بر لب نقیبان مینشست، اما آن را به دل نشاندند و مانند جان خود گرامی داشتند.
زانک لطف شاه خوب با خبرکرده بود اندر همه ارکان اثر
هوش مصنوعی: زیرا مهربانی و خوبی شاه به همه جا تاثیر گذاشته بود.
خوی شاهان در رعیت جا کندچرخ اخضر خاک را خضرا کند
هوش مصنوعی: سیرت و رفتار پادشاهان بر زندگی و سرنوشت مردم تأثیر میگذارد و سرنوشت زمینی که زیر چرخهای زمان قرار دارد، تغییر می‌کند و رونق پیدا می‌کند.
شه چو حوضی دان حشم چون لوله‌هاآب از لوله روان در گوله‌ها
هوش مصنوعی: پادشاه مانند حوضی است و غلامان او مانند لولههایی هستند که آب را از حوض به سمت دیگر هدایت میکنند. بدین ترتیب، پادشاه منابع و نیروهای خود را به گونهای مدیریت می‌کند که بتواند به اهدافش دست یابد.
چونک آب جمله از حوضیست پاکهر یکی آبی دهد خوش ذوقناک
هوش مصنوعی: هر یک از ما همچون آبی هستیم که از یک حوض پاک سرچشمه میگیرد و از این آب لذت میبریم.
ور در آن حوض آب شورست و پلیدهر یکی لوله همان آرد پدید
هوش مصنوعی: اگر در آن حوض، آبی شور و آلوده باشد، هر کدام از لولهها همان آلودگی را به نمایش میگذارد.
زانک پیوستست هر لوله به حوضخوض کن در معنی این حرف خوض
هوش مصنوعی: هر لولهای به حوضی متصل است و این به ما میگوید که باید در معنای این حرف تأمل کنیم و عمیقتر به آن فکر کنیم.
لطف شاهنشاه جان بی‌وطنچون اثر کردست اندر کل تن
هوش مصنوعی: وقتی محبت و مهربانی پادشاه به جان بیوطن می‌رسد، مانند تأثیری است که در تمام بدن وجود دارد.
لطف عقل خوش‌نهاد خوش‌نسبچون همه تن را در آرد در ادب
هوش مصنوعی: عقل خوب و با مایه، مانند فرزندی با اصالت و شایسته، میتواند تمام وجود آدمی را در آداب و شایستگیها پرورش دهد.
عشق شنگ بی‌قرار بی سکونچون در آرد کل تن را در جنون
هوش مصنوعی: عشق، مانند حالتی پرجنب و جوش و بیثبات است که وقتی به تمام وجود آدمی نفوذ می‌کند، او را به جنون میکشاند.
لطف آب بحر کو چون کوثرستسنگ‌ریزه‌ش جمله در و گوهرست
هوش مصنوعی: لطف و زیبایی آب دریا مانند کوثر است و سنگریزههایش همه به مانند در و گوهر ارزشمند هستند.
هر هنر که استا بدان معروف شدجان شاگردان بدان موصوف شد
هوش مصنوعی: هر هنری که استاد در آن شناخته شده باشد، روح و شخصیت شاگردان نیز به آن هنرمندی آراسته و متصف می‌شود.
پیش استاد اصولی هم اصولخواند آن شاگرد چست با حصول
هوش مصنوعی: آن دانشآموز با ذکاوت، اصول را با موفقیت زیر نظر استاد اصولی آموخت.
پیش استاد فقیه آن فقه‌خوانفقه خواند نه اصول اندر بیان
هوش مصنوعی: در محضر استاد فقیه، آن دانشجوی فقه فقط به یادگیری فقه مشغول بود و درباره اصول بحث نکرد.
پیش استادی که او نحوی بودجان شاگردش ازو نحوی شود
هوش مصنوعی: در حضور استادی که علم نحو را میداند، روح و شخصیت شاگرد تحت تأثیر آموزههای او شکل میگیرد و به تدریج به همان سبک و شیوه درمیآید.
باز استادی که او محو رهستجان شاگردش ازو محو شهست
هوش مصنوعی: استادی در حال تدریس است که خود را در مسیر علم و معرفت غرق کرده و شاگردش نیز به شدت تحت تأثیر او قرار گرفته است.
زین همه انواع دانش روز مرگدانش فقرست ساز راه و برگ
هوش مصنوعی: از میان همهی علوم و دانشها، در روز مرگ، تنها دانشی که به درد نمیخورد، فقر است. باید مسیر و رشد خود را درست انتخاب کنیم.