بخش ۵۸ - خواندن محتسب مست خراب افتاده را به زندان
هوش مصنوعی: در این شعر، محتسب (نگه‌بان مشروبات) در نیمه شب به شخصی مست برمی‌خورد. او از مست می‌پرسد که چه خورده است، و مست به طور مبهم پاسخ می‌دهد که چیزی در سبو است. این دیالوگ به تکرار ادامه پیدا می‌کند و محتسب نمی‌تواند به چیزی مشخص دست یابد. مست از شادی و حال خوبش صحبت می‌کند در حالی که محتسب غمگین است. در نهایت، محتسب از مست می‌خواهد که به زندان برود، اما مست به او می‌گوید که اگر خود او توانی برای بردن او داشت، به خانه خود می‌رفت. شاعر با این مکالمه نشان می‌دهد که در مستی و شادی، حالت و تفکر فرد تغییر می‌کند و مسائل به صورت عمیق‌تری بررسی می‌شود.
محتسب در نیم شب جایی رسیددر بن دیوار مستی خفته دید
هوش مصنوعی: در نیمه شب، نگه‌بان اخلاق به جایی رسید و در گوشهای از دیوار، فردی را دید که خوابش برده و مینوشد.
گفت هی مستی چه خوردستی بگوگفت ازین خوردم که هست اندر سبو
هوش مصنوعی: مستیام را از چه میدانم؟ بگو ببینم چه نوشیدهای؟ او پاسخ داد: نوشیدنی که در این ظرف است، من از آن خورده‌ام.
گفت آخر در سبو واگو که چیستگفت از آنک خورده‌ام گفت این خفیست
هوش مصنوعی: در نهایت پرسیدند که در این سبو چه چیزی وجود دارد. پاسخ داد: "چیزهایی است که من نوشیدهام و این موضوع پنهان است."
گفت آنچ خورده‌ای آن چیست آنگفت آنک در سبو مخفیست آن
هوش مصنوعی: گفت: آن چیزی که خورده‌ای چیست؟ او پاسخ داد: آنچه در ظرف پنهان است.
دُور می‌شد این سؤال و این جوابماند چون خر محتسب اندر خلاب
هوش مصنوعی: سؤال و جواب به حالت تکرار در میآید و همانند الاغی که در جایی در گل و لای گیر کرده، به دور خود میچرخد و نمی‌تواند بیرون بیاید.
گفت او را محتسب هین آه کنمست هوهو کرد هنگام سخن
هوش مصنوعی: محتسب به او گفت: ای مست، کمی آه بکش و ساکت باش. اما او در پاسخ با سر و صدا و هیاهو ادامه داد و توجهی به صحبت دیگران نکرد.
گفت گفتم آه کن هو می‌کنیگفت من شاد و تو از غم منحنی
هوش مصنوعی: شخصی می‌گوید وقتی دربارهی غصهام صحبت میکنم، دیگران احساس شادی میکنند، اما من در حال غمگینی و در حال خم شدن زیر فشار آن هستم.
آه از درد و غم و بیدادیستهوی هوی می‌خوران از شادیست
هوش مصنوعی: حسرت و اندوه و ظلم و ستم است که به دل میکوبد، در حالیکه شادی نیز وجود دارد که در دلها را میگشاید.
محتسب گفت این ندانم خیز خیزمعرفت متراش و بگذار این ستیز
هوش مصنوعی: محتسب گفت: نمیدانم چه کار کنیم، بلند شو و از درگیری خودداری کن و بگذار این جدال تمام شود.
گفت رو تو از کجا من از کجاگفت مستی خیز تا زندان بیا
هوش مصنوعی: شخصی از دیگری می‌پرسد که تو از کجا آمدهای و من از کجا. در پاسخ، شخص دیگر با حالتی مست می‌گوید که بیایید تا به زندان برویم. این گفتگو نشاندهنده حالتی است که در آن دو نفر به یکدیگر اشاره میکنند که وضعیت یا مسیر زندگیشان چقدر متفاوت است و در نهایت به یک مکانی خاص دعوت میشوند.
گفت مست ای محتسب بگذار و رواز برهنه کی توان بردن گرو
هوش مصنوعی: گفت مرد مست به محتسب: اجازه بده برو، زیرا از کسی که برهنه است نمیتوان چیزی طلب کرد.
گر مرا خود قوت رفتن بدیخانهٔ خود رفتمی وین کی شدی
هوش مصنوعی: اگر قدرت رفتن به خانهام را داشتم، به خانهام میرفتم؛ اما اکنون که این امکان ندارد، چرا اینگونه شده است؟
من اگر با عقل و با امکانمیهمچو شیخان بر سر دکانمی
هوش مصنوعی: اگر من هم از نظر عقل و توانایی در سطح شیخها بودم، مانند آنها در دکان خود مشغول کار بودم.