بخش ۷۰ - بقیهٔ قصهٔ آن زاهد کوهی کی نذر کرده بود کی میوهٔ کوهی از درخت باز نکنم و درخت نفشانم و کسی را نگویم صریح و کنایت کی بیفشان آن خورم کی باد افکنده باشد از درخت
هوش مصنوعی: در این متن، راوی به داستان درویشی می‌پردازد که در میان درختان و میوه‌های فراوان قرار دارد. او به خدا عهد کرده که میوه‌ای از درختان نچینید، مگر آنچه که باد بیندازد. در ابتدا به عهد خود وفادار می‌ماند تا زمانی که آزمون‌های قضا آغاز می‌شود. سپس، درویش به این نتیجه می‌رسد که در دل انسان تغییرات مداوم و تمایلات مختلفی وجود دارد، که به‌نوعی نماد ناپایداری و تغییر روحیه انسان است. در ادامه، به تشبیه دل به پرنده‌ای در بیابان اشاره می‌شود که تحت تأثیر عوامل خارجی قرار می‌گیرد و در نهایت به دام می‌افتد. متن به دشواری‌های پیروی از تصمیمات و عهدها اشاره می‌کند و این‌که انسان‌ها ممکن است علیرغم آگاهی از خطرات، به تمایلات خود پاسخ دهند و در دام بیفتند.
اندر آن کُه بود اشجار و ثماربس مُرودی کوهی آنجا بی‌شمار
هوش مصنوعی: در آنجا کوهی وجود دارد که پر از درختان و میوههاست و درختان زیادی از نوع مروارید در آنجا روییدهاند.
گفت آن درویش یا رب با تو منعهد کردم زین نچینم در زمن
هوش مصنوعی: آن درویش گفت: خدایا، من با تو پیمان بستم که از این دنیا چیزی نچینم و از آن بهره نبرم.
جز از آن میوه که باد انداختشمن نچینم از درخت منتعش
هوش مصنوعی: فقط میوه‌ای که باد به زمین انداخت را میچینم، و از درخت پرثمر چیزی برنمیدارم.
مدتی بر نذر خود بودش وفاتا در آمد امتحانات قضا
هوش مصنوعی: مدتی او به وعدهاش وفادار بود، تا این‌که امتحانهای سرنوشت آغاز شد.
زین سبب فرمود استثنا کنیدگر خدا خواهد به پیمان بر زنید
هوش مصنوعی: به همین دلیل، دستور دادهاند که استثنایی قائل شوید؛ اگر خدا بخواهد، بر سر عهد و پیمان خواهید ماند.
هر زمان دل را دگر میلی دهمهرنفس بر دل دگر داغی نهم
هوش مصنوعی: هر زمانی که دل از چیزی میخواهد، من به آن میل میدهم و هر نفس به دل، حس جدیدی را تحمیل میکنم.
کل اصباح لنا شان جدیدکل شیء عن مرادی لا یحید
هوش مصنوعی: هر روز برای ما وضعیتی تازه و جدید به وجود میآید و هیچ چیزی از آنچه که میخواهیم، منحرف نمیشود.
در حدیث آمد که دل همچون پریستدر بیابانی اسیر صرصریست
هوش مصنوعی: در گفتهها آمده است که دل مانند پرنده‌ای است که در بیابانی گرفتار طوفانی سخت شده است.
باد پَر را هر طرف راند گزافگه چپ و گه راست با صد اختلاف
هوش مصنوعی: باد پر را به هر سو میبرد بهطور تصادفی، گاهی به چپ و گاهی به راست، با هزاران تفاوت.
در حدیث دیگر این دل دان چنانکآب جوشان ز آتش اندر قازغان
هوش مصنوعی: این دل را به گونهای درک کن که مانند آبی جوشان است که از حرارت آتش درون دیگ به وجود میآید.
هر زمان دل را دگر رایی بودآن نه از وی لیک از جایی بود
هوش مصنوعی: در هر لحظه، دل به سمت احساسات و افکار جدیدی کشیده می‌شود. این تغییرات نه به خاطر خود دل، بلکه به دلیل تأثیرات بیرونی و محیطی است که بر آن وارد می‌شود.
پس چرا آمن شوی بر رای دلعهد بندی تا شوی آخر خجل
هوش مصنوعی: چرا میگذاری که دل به خیالهایش بیاختیار بر تو حکومت کند و عهدی ببندی که در نهایت باعث خجالتت شود؟
این هم از تاثیر حکمست و قدرچاه می‌بیینی و نتوانی حذر
هوش مصنوعی: این نیز به خاطر تأثیر سرنوشت و قضاست که تو چاه را میبینی اما نمیتوانی از آن دوری کنی.
نیست خود از مرغ پران این عجبکه نبیند دام و افتد در عطب
هوش مصنوعی: شگفتی ندارد که پرنده‌ای که خود را به آسمان میفرستد، دامی را نبیند و در تله بیفتد.
این عجب که دام بیند هم وتدگر بخواهد ور نخواهد می‌فتد
هوش مصنوعی: این واقعاً عجیب است که حتی اگر دام، بخواهد یا نه، به هر حال به دام می‌افتد.
چشم باز و گوش باز و دام پیشسوی دامی می‌پرد با پر خویش
هوش مصنوعی: پرنده‌ای با چشمان و گوشهای باز به سوی دام میرود و با بالهای خود می‌پرد.