بخش ۱۱ - شکایت معشوقان که عاشق صادق را سر باوج عزت برافراختند و مدعیان کاذب را از سر کوه بخاک مذلت انداختند
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف زیبایی‌های طبیعت در فصل بهار و شکفتن گل‌ها و جوانه‌ها می‌پردازد. شاعر از صبحگاهان بهار با ابرها و گل‌های رنگارنگ سخن می‌گوید و توصیفی از جوانان که شاداب و پرانرژی در طبیعت حضور دارند، ارائه می‌دهد. همچنین، در این شعر به عشق و صداقت نیز اشاره شده و از عشق حقیقی و کاذب سخن به میان آمده است. در پایان، شاعر از خداوند طلب می‌کند تا او را از دروغ و تضاد به راستی رهنمون شود و به مقصد نهایی‌اش هدایت کند.
سحرگاهان، که ابر نو بهارانبعشرت خیمه زد بر کوهساران
هوش مصنوعی: در سحرگاهان، هنگامی که ابرهای بهاری با شادی بر روی کوهها گسترده شدهاند.
بساط کوه شد از لاله گل رنگبرآمد لعل سیراب از دل سنگ
هوش مصنوعی: از دل سنگ، آب لعلرنگی جاری شده و بر روی کوهها، لالههای رنگارنگ روییده است.
بعشرت خاست نرگس پیش لالهپیاله داشت بر روی پیاله
هوش مصنوعی: در گلستان، نرگس جلوهگری کرد و در کنار لاله، پیالهای زینت بخشیده بود که بر روی آن نقشی زیبا دیده میشد.
بهم شاخ و ثمر تسبیح سان شدبرو مرغ سحر تسبیح خوان شد
هوش مصنوعی: به هم پیوستگی و زیبایی‌های طبیعت مانند تسبیحات در حال گردآمدن است و پرنده سحر نیز به مانند دعاگوئی در حال نغمهسرایی و تسبیحخوانی است.
بتندی بسکه سیل از کوه بگذشتعیان شد چاکها در دامن دشت
هوش مصنوعی: سیل هنگامیکه از کوهها عبور کرد، به وضوح آسیبها و چاکهای موجود در دامن دشت نمایان شد.
جوانان روی در صحرا نهادندچو گل بر سبزه تر پا نهادند
هوش مصنوعی: جوانان با نشاط و سرزندگی در دشت به راه افتادند، مانند گلهایی که بر روی چمنهای تازه میرویند.
چو نرگس جام زرین برگرفتندشراب لعل را در زر گرفتند
هوش مصنوعی: زمانی که نرگس، جام طلایی را در دست گرفت، شراب قرمز رنگ را در ظرف طلا قرار دادند.
در آن فرخنده روز عالم افروزبگشت سبزه و گلگشت نوروز
هوش مصنوعی: در آن روز خوشیمن که همه جا روشن و سرسبز بود، سبزه و گل به زیبایی پخش شدند و نوروز آغاز شد.
بتان جمعی و مشتاقان گروهیگذر کردند بر بالای کوهی
هوش مصنوعی: مجمعی از زیبارویان و عاشقان، از بالای کوهی عبور کردند.
چه کوهی؟ پر شکوه و عرش پایهکه بر بام سپهر افگنده سایه
هوش مصنوعی: چه کوهی که بسیار عظیم و با شکوه است، به طوری که سایهاش بر بالای آسمان گسترده شده است.
عقابش با همای مهر هم پرپلنگش با نهنگ چرخ همسر
هوش مصنوعی: عقاب او با پرندهای که نماد محبت است، همزاد است و پلنگ او با ماهی بزرگ در چرخش زندگیاش همراستا است.
مه نو کز پس ماهی نمودیپس آن کوه چون کاهی نمودی
هوش مصنوعی: ماه نو که از پشت کوه نمایان شد، در مقایسه با آن کوه بزرگ، به مانند کاهی کوچک به نظر میرسد.
فلک چون پشته ای پیراهن اوکه گرد آمد ز گرد دامن او
هوش مصنوعی: آسمان مانند پیراهنی است که به دور دامن او چین خورده و جمع شده است.
بهم گفتند معشوقان که: عشاقشدند از عشق ما مشهور آفاق
هوش مصنوعی: به من گفتند که کسانی که معشوقند، عشاقی که به خاطر عشق ما شناخته شدهاند، در همه جا معروف شدهاند.
ولیکن صدق ایشان نیست معلومبود بی صدق کار عشق معدوم
هوش مصنوعی: اما حقیقتاً صداقت آنها مشخص نیست، زیرا بدون صداقت، کار عشق بیمعنا و نابود خواهد بود.
طریق آزمون را ساز کردندصف عشاق را آواز کردند
هوش مصنوعی: طریقهی امتحان عشق را ترتیب دادند و صف عاشقان را به آواز درآوردند.
خطاب آمد بمشتاقان عاشقکه: با ما هر که در عشقست صادق
هوش مصنوعی: پیامی به عاشقان و مشتاقان رسید که: هر کسی در عشق با ما صادق باشد، به ما نزدیک است.
ازین کوه افگند خود را بپایانکه صدق خویش را سازد نمایان
هوش مصنوعی: از این کوه پایین بیا که صداقت و حقیقت خود را به نمایش بگذاری.
همان جا صادقان برپای جستندهمان جا کاذبان از پا نشستند
هوش مصنوعی: در همان مکان راستگویان ایستادند و در همان مکان دروغگویان از پا افتادند.
معین شد که: صادق کیست آنجا؟رفیق ناموافق کیست آنجا؟
هوش مصنوعی: شناسایی شد که چه کسی در آنجا صادق است و چه کسی رفیق ناخوشایند است.
بحرمت صادقان را پیش خواندندحریف قلب را از پیش راندند
هوش مصنوعی: به خاطر احترام به افراد راستگو، آنها را به جلو فراخواندند و دوستی را از پیش کنار گذاشتند.
بیک بار از نظر انداختندشازان کوه و کمر انداختندش
هوش مصنوعی: به طور ناگهانی او را از ارتفاعات و بلندیها دور کردند و به پایین فرستادند.
موافق خیمه بر چرخ برین زدمنافق خویشتن را بر زمین زد
هوش مصنوعی: منافق به جای آنکه در آسمان و در میانهٔ آسمانهای بلند قرار گیرد، خود را به زمین میزند و نشان می‌دهد که چقدر با طبع واقعی خود در تضاد است.
الهی، از چه کذبم برون آربراه کشور صدقم درون آر
هوش مصنوعی: خداوندا، مرا از دروغ و فریب نجات بده و به راستی و صداقت هدایت کن.
که در هر حالتی بهبودم اینستره سر منزل مقصودم اینست
هوش مصنوعی: در هر شرایطی، وضعیت من به این شکل است که هدف نهاییام همین است.