شمارهٔ ۲۴ - وله ایضا
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات شاعر نسبت به محبوب و تأثیرات غم و شادی ناشی از جدایی می‌پردازد. شاعر نشان می‌دهد که محبت و سخاوت محبوبش مانند دریا بوده و دشمنانش از حسادت به مقام او دل‌نگران هستند. همچنین، با اشاره به مشکلاتی که در دوران جدایی با آن‌ها مواجه شده، از بی‌خبری محبوبش و دوری ناشی از قضا و قدر سخن می‌گوید. شاعر به ناتوانی در ارتباط با محبوبش و دل‌تنگی ناشی از این جدایی اشاره می‌کند و از یادآوری کرمها و لطف‌های محبوب یاد می‌کند. در نهایت، با ابراز ناامیدی از برقراری ارتباط، حسرت و پشیمانی خود را بازگو می‌کند.
صدر احرار شهای الدّین ، ای گاه سخاکان ودریا شده از دست کفت چون کف دست
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف شخصیتی بزرگی اشاره دارد که در زمینه دین و علم از مقام والایی برخوردار است. او همانند دریایی وسیع و بیکران است که سخاوتمندی و generosity او به حدی است که مانند آبی زلال و آرام از دستانش جاری میشود. در واقع، او به مانند آبی که در کف دست نمیماند، سخاوت خود را به دیگران میبخشد و از علم و فضیلتش برای راهنمایی دیگران استفاده می‌کند.
دشمن از غصّۀ جاه تو چو غنچه دلتنگطمع از جام عطای تو چو نرگس سر مست
هوش مصنوعی: دشمن به خاطر جایگاه و مقام تو مانند غنچهای غمگین است و طمع او از بخششهای تو مانند نرگس سرمست و شاداب است.
شرف خانة جوزا که به رفعت مثلستگشته در جنب سرا پردۀ اقبال تو بست
هوش مصنوعی: دربارۀ ارزش مقام و منزلت تو میتوان گفت که شرف خانۀ جوزا، که نمادی از بلندی و عظمت است، در کنار دروازۀ خوشبختی تو قرار گرفته و به شکلی نمادین، به تو احترام میگذارد.
همة اندیشة غمها ز دل او برخاستدر همه عمر خود آن کس که دمی با تو نشست
هوش مصنوعی: تمام غم و اندوهی که در دل او بود، درواقع ناشی از لحظاتی است که در تمام عمرش با تو گذرانده است.
به سیه کاری از خدمت تو دورم کردکه سیه بادا روی فلک سفله پرست
هوش مصنوعی: به خاطر کارهای زشت تو، از خدمتت دور شدم؛ که کاش باد سیاه، بر چهرهی آن آسمانِ پست بوزد.
تا در هجر تو بر من بگشادست قضادر شادی و طرب چرخ برویم در بست
هوش مصنوعی: سرنوشت در غیاب تو بر من سختیها را گشوده است و در این حال، زمان از شادی و خوشی روی برگردانده است.
مدّتی رفت که از من کرمت یاد نکردوالحق ازغصّۀ آن جان ز تن من بگسست
هوش مصنوعی: مدتی گذشت که تو از من یاد نکردی و واقعاً به خاطر غم این مسئله جانم از بدنم جدا شد.
نرسم من به تو وز تو نرسد نامه به مناین چنین حادثه را هم سببی دانم هست
هوش مصنوعی: من به تو نمیرسم و نامهای هم از تو به من نمیرسد. من این اتفاق را هم به نوعی دلیل و علت میدانم.
شقّۀ کاغذ دانم ز منت نیست دریغزانکه در حقّ منت هست کرمها پیوست
هوش مصنوعی: میدانم که تکهای از کاغذ ارزش زیادی ندارد و نباید به خاطر آن غصه خورد، زیرا از جانب کسی که به من لطف کرده، چنین چیزی به من رسیده است.
یا زبان قلمت چون ره من بسته شدستیا نه چون پای رهی دست دبیرت بشکست
هوش مصنوعی: یا زبان قلمت به اندازهای بسته شده که نمیتواند راهی را پیدا کند، یا شاید چون وقتی که یک مسافر پایش را میشکند، دست نویسندهات از نوشتن بازمانده است.