شمارهٔ ۲۶۵ - وله ایضا
هوش مصنوعی: این شعر به نقد و بررسی ویژگیها و رفتارهای برخی افراد میپردازد. هر بخشی از شعر به نوعی به یکی از خصوصیات منفی اشاره دارد و نشان میدهد که آنچه که به ظاهر ارزشمند یا مطلوب به نظر میرسد، در واقع تنها به خاطر رابطهاش با "خواجه فلان" بوده یا از صفات منفی ناشی شده است. به طور کلی، شاعر ظلم، طمعورزی، نفاق و دیگر صفات زشت را با تکیه بر نام افراد یا اشیاء به تصویر میکشد و در نهایت به این نتیجه میرسد که شادی و کمال واقعی به درد و غم خواجه فلان وابسته است.
آن که سخت نشده هرگز سیرنیست الّا شکم خواجه فلان
هوش مصنوعی: کسی که هرگز به سختی و دشواری نخورده، راضی و سیر نیست، جز معدهی آن شخص خاص.
وان که بر خیر نشد هرگز چیرنیست الّا قلم خواجه فلان
هوش مصنوعی: کسی که به خوبی نمیرسد، هیچ چیزی ندارد جز نوشتار کسی خاص.
وان که روی از نظر کس ننهفتنیت الّا حرم خواجه فلان
هوش مصنوعی: کسی که چهرهاش از دیدگان پنهان نمیشود، جز در حریم آن بزرگوار فلان.
وان که چشم طمعش نقش ندیدنیست الّا درم خواجه فلان
هوش مصنوعی: کسی که به چیزهایی که برایش مفید نیست، امیدی ندارد، جز به پول و دارایی یک شخص خاص.
وان که افزون ز همه چیز آنستنیست الّا ستم خواجه فلان
هوش مصنوعی: آن کسی که بالاتر از همه چیز به شمار میآید، در واقع چیزی جز ظلم و ستم آن آقا نیست.
وان که در عالم از آن کمتر نیستنیست الّا کرم خواجه فلان
هوش مصنوعی: کس دیگری در این دنیا نمیتواند به اندازه کرم و بزرگمنشی آن خواجه نامی باشد.
وان که شومست بر ارباب هنرنیست الّا قدم خواجه فلان
هوش مصنوعی: آن کسی که در هنر توانایی ندارد، تنها به وسیلهی قدمهای استاد فلانی به پیش میرود.
وان که زان نیست مبارکتر هیچنیست الّا عدم خواجه فلان
هوش مصنوعی: هیچ چیز مبارکتر از آن کسی نیست که از آنچه گفته شده، دور باشد، جز عدم (یعنی هیچ بودن) که خواجه فلان است.
وان که شادند همه اهل کمالنیست الّا به غم خواجه فلان
هوش مصنوعی: کسانی که به کمال و شادی میرسند، جز به خاطر غم و اندوه شخص خاصی، شاد نیستند.