شمارهٔ ۱۱ - باد فرح‌بخش بهاری
هوش مصنوعی: عارف در دیوانش بیان می‌کند که این تصنیف را حدود پنج یا شش ماه پس از تصنیف "شوستر" نوشته است. او این اثر را در حالتی از یأس و ناامیدی سروده است. در این شعر به توصیف احساسات غم و شدت رنج‌های درونی می‌پردازد و تصاویری از زندگی، شادابی و دلتنگی را به تصویر می‌کشد. او همچنین به چالش‌های زندگی و تاثیرات منفی روزگار اشاره می‌کند. این متن نشانگر عمق احساسات و دغدغه‌های شاعر در آن زمان است.
عارف در دیوانش می‌نویسد که این تصنیف را پنج-شش ماه پس از «تصنیف شوستر» (که آن را زمستان سال ۱۳۲۹ ه.ق سروده) با «یک حالت یأس و ناامیدی» ساخته است.
هوش مصنوعی: عارف در آثارش اشاره می‌کند که این اثر را پنج یا شش ماه بعد از سرودن «تصنیف شوستر»، که در زمستان سال ۱۳۲۹ هجری قمری نوشته شده، با حالتی از یأس و ناامیدی خلق کرده است.
باد فرح بخش بهاری وزیدپیرهن عصمت گل بردرید
هوش مصنوعی: باد خنک و دلپذیر بهاری وزید و لباس پاکی و عفت گل را درید.
نالۀ جان سوز ز مرغ قفستا به گلستان رسید (تا به گلستان رسید)
هوش مصنوعی: صدای دلخراش پرندهای که در قفس گیر افتاده بود، بالاخره به گلستان و آزادی رسید.
قهقهۀ کبک دریبود چو از خودسری
هوش مصنوعی: صدای خندهی کبک دری مانند زمانی است که به خودسری و نافرمانی می‌پردازد.
پنجۀ شاهین چرخ
هوش مصنوعی: پنجۀ شاهین به معنای قدرت و تسلط است. این عبارت به تمثیل میتواند به اوج و بلندی پروازی اشاره کند که یک شاهین تجربه می‌کند، نشاندهندهی عظمت و شجاعت آن پرنده. در کل میتوان گفت که این جمله تصویرگر فراز و فرود در زندگی و توانایی غلبه بر چالشهاست.
بی درنگزد به چنگ
هوش مصنوعی: بدون معطلی او را به چنگ آورد.
رشتۀ عمرش برید
هوش مصنوعی: عمر او به پایان رسید.
تا به قفس اندرمریخته یکسر برم
هوش مصنوعی: اگر در قفس باشم، همه چیز را فراموش کرده و به کلی از یاد میبرم.
بایدم از سر گذشتشاید از این در پرید
هوش مصنوعی: باید از همه چیز بگذرم و شاید از این محدودیتها عبور کنم.
کشمکش و گیر و دار اگر گذاردکج روی روزگار اگر گذارد
هوش مصنوعی: اگر زندگی چالشها و مشکلاتی را ایجاد کند و روزگار نادرست عمل کند، ما باید با این شرایط کنار بیاییم.
پای گل از باده تر کنم دماغینیش جگر خوار خار اگر گذارد
هوش مصنوعی: من میخواهم بوی گل را با نوشیدنی آغشته کنم، و اگر خار جگرخوار را به دماغم بزنند، تحمل میکنم.
این دل بی اختیار اگر گذاردگوشه کنم اختیار اگر گذارد
هوش مصنوعی: دل من اگر بگذارد که در گوشهای بنشینم، من نیز بیاختیار تسلیم میشوم.
ز آه دل آتش زنم به عمر بدخواهدیدۀ خونابه بار اگر گذارد
هوش مصنوعی: از غم و اندوه قلبی، آتشی برمیافروزم به عمر کسانی که به من بدخواهان، اگر چشمی، اشکی را فرو بریزد.