شمارهٔ ۲۳ - عهد با جانان!
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر از عهد و پیمانی با محبوب صحبت می‌کند که با وجود دشواری‌ها و غم‌ها، تصمیم به وفاداری و عشق ورزی گرفته است. او از درد و اندوه ناشی از غم عشق رنج می‌برد و در مسیر پیدا کردن آرامش و سامان خود، به ناچار به تنهایی و فقر تن می‌دهد. با تکرار گوشه‌نشینی و ترک یاران، به جستجوی حقیقت عشق و وجود خود در دنیای بی‌ثباتی می‌پردازد. عشق را همچون تحولی عمیق در زندگی‌اش می‌بیند که در نهایت به تعالی روح و کشف خود منجر می‌شود.
من این جانی که دارم عهد با جانان خود کردمکه گر پایش نریزم دشمنی با جان خود کردم
هوش مصنوعی: من این زندگی که دارم، با محبوب خود پیمان بستم که اگر در راه او قدم بر ندارم، با جان خود دشمنی کردهام.
غمت بنشسته بر دل برد از من مایه هستیندانستم در آخر دزد را مهمان خود کردم
هوش مصنوعی: غم تو بر دل من نشسته و از من هستی و وجودم را گرفته است. نمیدانستم که در نهایت، خودم را مهمان دزدی کردهام که همین غم است.
ز دست بی‌سر و سامانی خود من ترک سر گفتمبه کوی نیستی فکر سر و سامان خود کردم
هوش مصنوعی: از آنجا که دست من بیسامان و بینظم است، به صورت بیخبر از خودم از سر گفتم و در کوی نابودی و عدم فکر سامان و میزانی برای خود کردم.
ز ناچاری چو راه چاره شد مسدود از هر سوهمین یک فکر بهر درد بی‌درمان خود کردم
هوش مصنوعی: وقتی تمام راهها برای حل مشکل بسته شد و درمانی برای دردهای بیپایانم پیدا نکردم، تنها به همین فکر پناه بردم.
شدم در انتحار خویش یک‌دل دل ز جان کندملجاجت با خود و با بخت نافرمان خود کردم
هوش مصنوعی: در تلاش و کشمکش با خود و سرنوشت نافرمانم، تصمیم گرفتم که از زندگیام به طور کامل جدا شوم و از عمق وجود به این کار دست یازم.
ز بس خون ریختم در دل من از دست غمت آخرنمک‌نشناس دل را شرمسار خوان خود کردم
هوش مصنوعی: به خاطر غم تو چنان گریه و اندوهی به دل من نشسته که آخر کار، دل مرا که از روی محبت به تو و به خاطر مشکلاتی که برایم ایجاد کردی، رسوا کردهام.
گهی بگریستم گه خنده کردم گه به دل شوخینمودم گه ملامت دیدهٔ گریان خود کردم
هوش مصنوعی: گاه به شدت گریه کردهام، گهگاهی هم خنده کردهام. گاهی با دل خود شوخی کردهام و گاهی هم خودم را به خاطر اشکم سرزنش کردهام.
ز چشم خویش بد دیدم ندیدم بد ز خاموشیشدم خاموش ترک صحبت یاران خود کردم
هوش مصنوعی: از دیدگان خود چیزهای ناپسند را دیدم، ولی این بدیها را نادیده گرفتم. به خاطر بیصدا بودن، خودم نیز ساکت شدم و ارتباطم را با دوستانم قطع کردم.
به کوی عشق سرگردان چو دیدم عقل برق‌آسافرار ای عاشقان از عقل سرگردان خود کردم
هوش مصنوعی: زمانی که در کوی عشق سرگردان بودم، عقل را دیدم که با سرعت بسیار در حال فرار است. بنابراین تصمیم گرفتم از عقل سرگردان خود دور شوم.
به فقر و نیستی زآن روی خو کردم که یک روزیگدایی را به کوی یار خود عنوان خود کردم
هوش مصنوعی: به خاطر فقر و کمبود، به این زندگی عادت کردم که روزی در کوچه محبوبم خودم را گدا معرفی کردم.
ز طفلی عشق را پروردم و پروردهٔ خود رادر این پیرانه‌سر عارف بلای جان خود کردم
هوش مصنوعی: از کودکی عشق را پرورش دادم و در این سن بالا، معشوقهای که خود پرورش دادهام را بلای جان خود قرار دادهام.