شمارهٔ ۶۴ - غزلی راجع به کلنل محمد تقی خان
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به خونخواهی سیاوش اشاره میکند و از عشق به ایران و تاثیر آن خون بر روح ایرانیان سخن میگوید. او به تبعات قتل سیاوش و فراموشی این واقعه از سوی مردم اشاره میکند و میگوید که اگر نسبت به خون او بیتوجهی شود، ایران در غم و اندوه فرو خواهد رفت. همچنین به نیکیها و شرافت سیاوش اشاره و توضیح میدهد که بعد از او، دلاوری و شجاعت در این سرزمین کمرنگ شده است. در نهایت، شاعر به یادبود سیاوش و تاثیر مرگ او روی دیگران اشاره میکند و میگوید که یاد و عشق او در دلها و افکار انسانها زنده است.
زنده به خونخواهیات هزار سیاووشگردد از آن قطره خون که از تو زند جوش
هوش مصنوعی: برای انتقام تو، هزاران سیاوش به وجود میآیند از آن قطره خونی که از تو به جوش درمیآید.
عشق به ایران به خون کشیدت و این خونکی کند ایرانی ار کس است فراموش
هوش مصنوعی: عشق به ایران تو را به مرز قربانی شدن کشانده و چه کسی میتواند فراموش کند که این خون، نشانهای از عشق و وفاداری ایرانیان است؟
دارد اگر پاس قدر خون تو زیبدگردد ایران هزار سال سیهپوش
هوش مصنوعی: اگر پاسدار ارزش خون تو باشند، ایران هزار سال لباس مشکی به تن خواهد کرد.
همسری نادرت کشاند به جاییکار که تا نادرت کشید در آغوش
هوش مصنوعی: همسری یکتای تو را به جایی برد که در آغوش تو لحظهای متفاوت و خاص به وجود آمد.
از پی کسب شرف کشید شرافتتا نفس آخر از تو غاشیه بر دوش
هوش مصنوعی: برای دستیابی به مقام والای شرافت، تلاش و کوشش فراوانی کرده و همواره زحمت کشیدهای تا آخرین نفس خود. این تلاش و سختکوشی را همیشه بر دوش خود حس کردهای.
شعلهٔ شمع دلاوری و رشادتگشت در این مملکت ز بعد تو خاموش
هوش مصنوعی: شعلهٔ شمع به نماد شجاعت و دلیری تبدیل شده و پس از رفتن تو، در این سرزمین خاموش شده است.
جامهٔ ننگین لکهدار به تن کرددوخت هر آن بیشرف به قتل تو پاپوش
هوش مصنوعی: انسانی بیربط و بیشرافت برای تو تلهای درست کرده است و لباس ننگین و لکهدار بر تن کرده است.
سر سر خود به خاک بردی و برداشتاز سر و سر تو نبش قبر تو سرپوش
هوش مصنوعی: سر خود را به خاک سپردی و پس از فوت، دیگران هم برای تو سنگ مزار قرار دادند.
قبر تو گر نبش شد چه باک به یادتریخته در مغزها مجسمهٔ هوش
هوش مصنوعی: اگر قبر تو را بشکافند، نگران نباش، زیرا یاد تو در ذهنها به شکل مجسمهای از هوش و یادآوری شکل گرفته است.
مست شد از عشق گل به نغمه درآمدبلبل، و عارف ز داغ مرگ تو خاموش
هوش مصنوعی: گل به خاطر عشقش به مستی دچار شده و در این حال، بلبل به سرود خواندن پرداخته است، اما عارف به خاطر درد فقدان تو، از بیان کردن احساساتش ناتوان و خاموش مانده است.