بخش ۱۲ - گفتار اندر گردش روزگار
هوش مصنوعی: در این شعر، نیما به انسان‌های نیکبخت توصیه می‌کند که با دیگران با مهربانی و انصاف رفتار کنند تا در آینده دچار مشکلات نشوند. او بیان می‌کند که اگر فردی به زمین بیفتد، باید کسی به او کمک کند و نباید بر دیگران ظلم شود، زیرا قدرت و مقام ممکن است به راحتی از بین برود. نیما همچنین هشدار می‌دهد که بر روی ضعف افراد نباید فشار آورد، زیرا این کار می‌تواند به ضرر خود فرد منجر شود. او به مردم توصیه می‌کند که حس کینه و بدی را در دل‌هایشان نکارند و به یاد داشته باشند که قدرت و ثروت ممکن است به سادگی از دست برود. در نهایت، او تاکید می‌کند که نباید دل زیر دستان را شکست و به یاد داشته باشیم که ممکن است روزی خود ما در موقعیت ضعف قرار بگیریم.
تو با خلق سهلی کن ای نیکبختکه فردا نگیرد خدا با تو سخت
هوش مصنوعی: با مردم به نرمی و آسانی رفتار کن، ای خوشبخت، زیرا که اگر چنین کنی، فردا خداوند با تو سخت نخواهد گرفت.
گر از پا در آید، نماند اسیرکه افتادگان را بود دستگیر
هوش مصنوعی: اگر کسی به زمین بیفتد و ناتوان شود، دیگر نمیتواند اسیر بماند، زیرا کسانی که شکست خوردهاند، همیشه کسانی هستند که به آنها کمک میکنند.
به آزار فرمان مده بر رهیکه باشد که افتد به فرماندهی
هوش مصنوعی: به دیگران آسیب نرسان و به کسی ظلم نکن که ممکن است روزی خودت هم به قدرت و رهبری نیاز پیدا کنی.
چو تمکین و جاهت بود بر دواممکن زور بر ضعف درویش عام
هوش مصنوعی: هرگاه که قدرت و مقام تو پایدار باشد، بر ضعف و ناتوانی نیازمندان فشار نیاور.
که افتد که با جاه و تمکین شودچو بیدق که ناگاه فرزین شود
هوش مصنوعی: این بیت میگوید کسی که در مقام و قدرت قرار دارد، ممکن است ناگهان دچار تغییر وضعیت شود، درست مانند بیدق در بازی شطرنج که ممکن است به یک مهره قویتر تبدیل شود. در واقع، او به این نکته اشاره می‌کند که اوج و سقوط در زندگی امری طبیعی است و شرایط به سرعت تغییر می‌کند.
نصیحت شنو مردم دوربیننپاشند در هیچ دل تخم کین
هوش مصنوعی: به انسانها توصیه میشود که به یکدیگر محبت ورزند و در دل خود کینه و دشمنی نکارند.
خداوند خرمن زیان می‌کندکه بر خوشه‌چین سر گران می‌کند
هوش مصنوعی: خداوند زحمتها و مشکلات را به اندازهای ایجاد می‌کند که ارزش و پاداش آنها به فردی که زحمت میکشد، بیشتری کسب شود.
نترسد که نعمت به مسکین دهندوزآن بار غم بر دل این نهند؟
هوش مصنوعی: نگران نباش که به مستمندان کمک میکنند، زیرا این کار ممکن است غم و اندوه را بر دلهای دیگران قرار دهد.
بسا زورمندا که افتاد سختبس افتاده را یاوری کرد بخت
هوش مصنوعی: بسیاری از افراد قدرتمند هستند که به سختی سقوط کردهاند، ولی سرنوشت کمککرده و آنها را یاری کرده است.
دل زیر دستان نباید شکستمبادا که روزی شوی زیردست
هوش مصنوعی: دل انسان نباید به خاطر دیگران شکسته شود، چون ممکن است روزی خود در موقعیتی قرار بگیری که زیر دست آنها باشی.