بخش ۲۶ - حکایت
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به موضوع تواضع و ادبیات اخلاقی می‌پردازد. او داستانی از یک درویش را نقل می‌کند که در جای تنگی نشسته است و با سختی مواجه می‌شود. کم‌توجهی او به موقعیت سختش باعث بروز کدورت می‌شود. شاعر با اشاره به این‌که افراد بزرگ باید با زیر دستان با مهربانی و تواضع رفتار کنند، به اهمیت مودت و فروتنی در روابط انسانی می‌پردازد. او همچنین یادآور می‌شود که حتی اگر کسی در موقعیت قدرت باشد، نباید بر دیگران بتازند و باید به یاد داشته باشد که خود نیز ممکن است دچار خطا شود. تواضع و احترام نسبت به دیگران از ویژگی‌های مهم یک فرد خردمند است.
گدایی شنیدم که در تنگ‌جاینهادش عُمَر پای بر پشتِ پای
هوش مصنوعی: داستانی میگوید که گدایی در موقعیت سختی قرار داشت و کسی به او کمک کرده و در آن لحظه احساس همدلی و همراهی کرد.
ندانست درویشِ بیچاره کاوستکه رنجیده دشمن نداند ز دوست
هوش مصنوعی: درویش بیچاره نمیداند که دشمن از دوست چه رنجی میکشد.
برآشفت بر وی که کوری مگر؟بدو گفت سالارِ عادل عُمَر
هوش مصنوعی: عمر، فرمانروا و عدالتطلب، با تعجب و خشم پرسید که آیا تو نابینا هستی؟
نه کورم ولیکن خطا رفت کارندانستم از من گنه در گذار
هوش مصنوعی: من نابینا نیستم، اما کارهایم اشتباه پیش رفته و من از آنچه انجام دادم آگاه نبودم؛ پس لطفاً از گناه من بگذر.
چه منصف بزرگانِ دین بوده‌اندکه با زیردستان چنین بوده‌اند
هوش مصنوعی: بزرگان دین چقدر انسانهای منصف و عادلی بوده‌اند که با افراد زیر دست خود اینگونه رفتار کردهاند.
فروتن بوَد هوشمندِ گُزیننهد شاخِ پُر‌میوه سَر بر زمین
هوش مصنوعی: انسان باهوش و خردمند همواره تواضع دارد و مانند درختی است که میوههای فراوانش را به سمت زمین میآورد.
بنازند فردا تواضع‌کناننگون از خجالت سرِ گردنان
هوش مصنوعی: فردا، کسانی که با فروتنی و احترام رفتار میکنند، به خاطر شرم و خجالت بر گردنهاشان از سنگینی بار آن احساس فشار میکنند.
اگر می‌بترسی ز روزِ شماراز آن کز تو ترسد خطا در‌گذار
هوش مصنوعی: اگر از روز حساب و کتاب میترسی، پس بهتر است که از اشتباهات خود بترسی و آنها را کنار بگذاری.
مکُن خیره بر زیردستان ستمکه دستی است بالایِ دستِ تو هم
هوش مصنوعی: اگر به زیر دستان خود با ظلم و بزرگی نگاه کنی، بدان که بالای دست تو هم دستی وجود دارد که بر تو تسلط دارد.